Class 8

Students can use Class 8 Malayalam Adisthana Padavali Notes Pdf and കുരുവിയും കാട്ടുതീയും Kuruviyum Kaattu Theeyum Summary in Malayalam to grasp the key points of a lengthy text.

Class 8 Malayalam Kuruviyum Kaattu Theeyum Summary

Kuruviyum Kaattu Theeyum Summary in Malayalam

കുരുവിയും കാട്ടുതീയും Summary in Malayalam

എഴുത്തുകാരനെ പരിചയപ്പെടാം

ആനന്ദിന്റെ കഥകൾ – സച്ചിദാനന്ദ്
തൂലികാനാമം – ആനന്ദ്

പ്രശസ്തനായ ഒരു മലയാള നോവലിസ്റ്റും എഴുത്തുകാരനുമാണ് ആനന്ദ് എന്നറിയപ്പെടുന്ന പി. സച്ചിദാനന്ദൻ. 1936 ൽ ഇരിങ്ങാലക്കുടയിലാണ് ജനിച്ചത്. തിരുവനന്തപുരം എൻജിനീയറിങ്ങ് കോളേജിൽ നിന്ന് സിവിൽ എൻജിനീ യറിങ്ങിൽ ബിരുദം. നാലുകൊല്ലത്തോളം പട്ടാളത്തിൽ സേവനമനുഷ്ഠി ച്ചിട്ടുണ്ട്. ന്യൂഡെൽഹിയിൽ സെൻട്രൽ വാട്ടർ കമ്മീഷനിൽ പ്ലാനിങ്ങ് ഡയറ ക്ടറായി വിരമിച്ചു. ശില്പ കലയിലും തത്പരനായ ആനന്ദിന്റെ പല നോവലു കളിലും മുഖച്ചിത്രമായി അദ്ദേഹം നിർമിച്ച ശില്പങ്ങളുടെ ഫോട്ടോയാണ് ഉപയോഗിച്ചിട്ടുള്ളത്. 2016 ലെ കൊച്ചിൻ മുസിരിസ് ബിനലയിൽ അദ്ദേഹം ശിൽപ്പങ്ങൾ പ്രദർശിപ്പിച്ചിരുന്നു.

വീടും തടവും, ജൈവമനുഷ്യൻ ഇവ കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡും മരുഭൂമികൾ ഉണ്ടാകുന്നത് വയലാർ അവാർഡും ഗോവർദ്ധനന്റെ യാത്രകൾ 1997ലെ കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡും നേടി. മഹാശ്വേതാദേവിയുടെ ‘കവി ബന്ദ്യഘടിഗായിയുടെ ജീവിതവും മരണവും’ എന്ന കൃതിയുടെ മലയാള വിവർത്തനത്തിന് 2012ൽ കേന്ദ്രസാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചു. 2019 ലെ എഴുത്തച്ചൻ പുരസ്കാരം ലഭിച്ചു.

വ്യവസ്ഥകളിലും ശീലങ്ങളിലും ക്രമപ്പെട്ടുപോയ മനുഷ്യരുടെ അകമേനിന്നു പുറപ്പെടുന്ന ഒച്ചയാണ് ആനന്ദിന്റെ കഥകൾ. കരച്ചിലോ, വിലാപങ്ങളോ അല്ല; സമൂഹത്തിന്റെയും ചരിത്രത്തിന്റെയും രാഷ്ട്രീയ ത്തിന്റെയും ജീർണ്ണസത്തകളിലേക്കുള്ള ശ്രദ്ധ ക്ഷണിക്കലാണ് ആ ശബ്ദം. ആ ഒച്ചകൾ നമുക്കു ചുറ്റും പ്രതിധ്വനിക്കുന്നു. സമകാലീനതയുടെ ആത്മകഥകളെന്നു വിശേഷിപ്പിക്കാ വുന്നവയാണ് ആനന്ദിന്റെ ശ്രദ്ധേയങ്ങളായ രചനകൾ.

പാഠസംഗ്രഹം

‘കുരുവിയും കാട്ടുതീയും’ ഏറെ സമകാലീന പ്രസക്തിയുള്ള ആഴമുള്ള സാമൂഹിക ചിന്ത കാഴ്ചവയ്ക്കുന്ന കഥയാണ് പ്രകൃതിയിലെ ദുരന്തമായി കാട്ടുതീ പടർന്നപ്പോൾ മൃഗങ്ങളും പക്ഷികളും ജീവനുവേണ്ടി ഓടി രക്ഷപ്പെടുന്നു. എന്നാൽ ഒരു കൊച്ചുകുരുവി മാത്രം, സ്വല്പമെങ്കിലും പ്രതിരോധിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നു. തന്റെ ചെറുചുണ്ടിൽ വെള്ളം എടുത്ത് തീയിൽ തളിച്ച് തീ കെടുത്താൻ കുരുവി കഠിന ശ്രമം തുടരുന്നു. വലിയ കാട്ടുതീ അണയ്ക്കാൻ ചെറിയ ചുണ്ടിൽ വെള്ളം തേവുന്ന കുരുവിയെ കണ്ടു മഴദേവൻ പരിഹസിക്കുമ്പോൾ, കുരുവി മറുപടി പറയുന്നു: ‘ഞാൻ എനിക്കാവുന്നത് ചെയ്യുന്നു.’ മഴമേഘത്തിന് ‘തീയണയ്ക്കാൻ’ കഴിവുണ്ടായിട്ടും പ്രവർത്തിക്കാത്തിനെ വ്യംഗ്യമായി വിമർശിക്കുന്നു കുരുവി.

ഈ വാചകം കഥയുടെ ആത്മാവാണ്. മനുഷ്യൻ ശക്തരായും ശേഷിയുള്ളവരായും ഇരിക്കെ ഭൂമിയിലെ നശീകരണങ്ങളോടും ദുരന്തങ്ങളോടും ഉള്ള അവന്റെ മനോഭാവത്തെ ചോദ്യം ചെയ്യുകയാണ് ഈ കുരുവിയുടെ വാക്കുകളിലൂടെ കഥാകാരൻ. ഇവിടെ സാമാന്യേന ശേഷി കുറഞ്ഞ കൊച്ചുകുരുവി പോലുള്ള ജീവിയും സ്വന്തം കഴിവിനൊത്ത് വല്ലതും ചെയ്യുകയാണ്. അതിനുവേണ്ടിയാണ് കുരുവി ശ്രമിക്കുന്നത് പല നിർണായക സന്ദർഭങ്ങളിലും മനുഷ്യർ നമ്മൾ ഒരാൾ വിചാരിച്ചാൽ ഒന്നും സാധിക്കുകയില്ലെന്ന് പറഞ്ഞു മൗനദർശിയായി നിൽക്കാറുണ്ട്. ചെറുശേഷിയുള്ളതായിരുന്നാലും തന്റെ പ്രവർത്തി മറ്റുള്ളവരിൽ ഉത്തരവാദിത്ത ബോധം വളർത്തുമെന്നും മൃഗങ്ങൾ തന്നെപ്പോലെ ചിന്തിച്ചാൽ കാട്ടുതീ അണയ്ക്കാം എന്നുമുള്ള ബോധ്യമാകുരുവിക്ക് ഉണ്ടായിരിക്കണം. (നമ്മുടെ സ്വാതന്ത്ര്യ സമര ചരിത്രത്തിലെ ദണ്ഡിയാത്ര ഓർമ്മിക്കുക.) ഒരാളുടെ ചെറിയ പ്രവർത്തനം പോലും വലിയ പ്രചാരണങ്ങൾക്ക് വഴിവെക്കാം എന്നതിന്റെ മാതൃക ചിത്രമാണ് ഈ കുരുവി. അനാസ്ഥയുടെയും ഉപേക്ഷയുടെയും ആധുനിക സമൂഹ മനോഭാവത്തിന് എതിരായ പ്രതിരോധം തന്നെയാണിത്.

ഇന്നത്തെ കാലത്ത് പരിസ്ഥിതി പ്രശ്നങ്ങൾ, സാമൂഹിക അനീതികൾ, യുദ്ധങ്ങൾ, സാംസ്കാരിക മൂല്യച്ചുതി തുടങ്ങിയ പ്രശ്നങ്ങൾ മനുഷ്യന്റെ മുന്നിലുണ്ട്. അവയെ തടയാൻ പുതിയ തലമുറ മൗനപരമായ മനോഭാവം സ്വീകരിക്കുമ്പോൾ, അങ്ങേയറ്റത്തെ അനാസ്ഥയും നിരുത്തരവാദപരവും, പുരോഗമന കാഴ്ചപ്പാടുകളുടെ മറവിൽ നടത്തുന്ന ചൂഷണവും ഭൂമിയെ ആകെ ഒരു കാട്ടുതീ പോലെ പടർന്നുപിടിക്കുന്നത് കഥാകാരൻ ഈ കഥയിൽ ചേർത്ത് വച്ചിരിക്കുന്ന സത്യമാണ്.

‘കുരുവിയും കാട്ടുതീയും’ എന്ന കഥയിലൂടെ ആനന്ദ് സമകാലീന സമൂഹത്തിന് മുന്നിൽ ആധുനിക ചോദ്യങ്ങൾ ഉന്നയിക്കുന്നു: ‘നിനക്ക് എന്ത് ചെയ്യാനാകും,’, ‘നിനക്ക് അതിന് മനസ്സുണ്ടോ?’ അതിനുള്ള ഉത്തരം കഥാകൃത്ത് നല്കുന്നില്ല; മറിച്ച്, അത് വായനക്കാരനോട് തന്നെ ആവശ്യപ്പെടുകയാണ്. ചെറുതെങ്കിലും ഒരു കുരുവിയുടെ നീക്കം, വലിയൊരു മാറ്റത്തിന് തുടക്കമാകാമെന്നത് ഈ കഥയുടെ ഉദാത്തമായ സന്ദേശമാണ്.

പുതിയ പദങ്ങൾ

പ്രാണവായു = പ്രാണൻ നിലനിർത്തുന്ന വായു (ഓക്സിജൻ)
ജീവജലം = ജീവദായകമായ ജലം
അന്നം = ആഹാരം, ഭക്ഷ്യവസ്തു
മടയത്തം = വിഡ്ഢിത്തം / വിഫലമായ ശ്രമം
ആളിക്കത്തുന്ന = വളരെ വേഗത്തിൽ കത്തുന്ന വേഗത്തിൽ വ്യാപിക്കുന്ന

Practicing with Std 8 Malayalam Adisthana Padavali Notes Unit 1 Chapter 1 കുരുവിയും കാട്ടുതീയും Kuruviyum Kaattu Theeyum Notes Questions and Answers Pdf improves language skills.

കുരുവിയും കാട്ടുതീയും Question Answer Notes Std 8 Malayalam Adisthana Padavali Chapter 1

Class 8 Malayalam Adisthana Padavali Unit 1 Chapter 1 Notes Question Answer Kuruviyum Kaattu Theeyum

Class 8 Malayalam Kuruviyum Kaattu Theeyum Notes Questions and Answers

പാഠപുസ്തകത്തിലെ ചോദ്യങ്ങളും ഉത്തരങ്ങളും

കഥപറയാം

Question 1.
കഥ മൗനമായി വായിക്കൂ. സംഘമായി തിരിഞ്ഞ് ഒരാൾ ഒരുവാക്യം എന്ന ക്രമത്തിൽ ആശയം ചോർന്നുപോകാതെ പറയൂ.
Answer:
കൂട്ടുകാരെ മുകളിൽ പറഞ്ഞതുപോലെ ചെയ്യുമല്ലോ…

അഭിപ്രായ കുറിപ്പ്

Question 1.
കാട്ടുതീ ഒത്തിരി പക്ഷികളുടെയും മൃഗങ്ങളുടെയും ജീവനെടുക്കുന്നത് കാണുന്നില്ലേ? എന്ന് കുരുവി മഴ ദേവനോട് ചോദിക്കുന്നു എന്നാൽ മഴ ദേവൻ എന്താണ് ചെയ്തത് രണ്ടുപേരുടെയും മനോഭാവങ്ങളിൽ എന്ത് വ്യത്യാസമാണുള്ളത്? നിങ്ങൾ ആരുടെ ഭാഗത്ത് നിൽക്കുന്നു? നിങ്ങളുടെ അഭിപ്രായം എഴുതുക.
Answer:
കുരുവി തീ അണയ്ക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നപ്പോൾ മഴദേവൻ അവളെ പരിഹസിക്കുന്നു. ഇത് രണ്ടുവിധമുള്ള മനോഭാവങ്ങൾ പ്രതിപാദിക്കുന്നു:

മഴദേവൻ: പ്രതീക്ഷയില്ലാത്ത, സംഭവിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന സാഹചര്യങ്ങൾ അഥവാ സംഭവങ്ങൾ മാറ്റാൻ കഴിയില്ലെന്ന് കരുതുന്ന, മറ്റുള്ളവരുടെ ശ്രമത്തെ പരിഹസിക്കുന്ന, വിഫലം എന്ന് കരുതുന്ന, നോക്കിക്കൊണ്ടിരിക്കാൻ മാത്രം തയ്യാറുള്ള മനോഭാവത്തോട് കൂടിയവരെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു.

എന്നാൽ കുരുവി: ധൈര്യവും ഉത്തരവാദിത്വബോധവും നിറഞ്ഞവൾ ആണ്. വലിയത് ചെയ്തില്ലെങ്കിലും കഴിയുന്നതുമാത്രം ചെയ്യുന്നവൾ.സഹജീവികൾക്കായി കരുതുന്നവൾ. സ്വതന്ത്രമായി നീതിനിമിത്തം പ്രവർത്തിക്കുന്നവൾ. കുഞ്ഞിക്കിളിയുടെ പ്രവൃത്തി മാതൃകാപരമാണ്. അതുകൊണ്ടു തന്നെ ഞാൻ കുഞ്ഞിക്കിളിയുടെ ഭാഗത്തു നിൽക്കുന്നു. പ്രതീക്ഷയും കരുണയും ഉള്ള ഈ ചെറിയ പക്ഷിയുടെ മനോഭാവമാണ് യഥാർത്ഥത്തിൽ മനുഷ്യനാകാനുള്ള ആദ്യപടി. മാറ്റങ്ങൾ ചെറുതായിരുന്നാലും, അവ തുടങ്ങേണ്ടത് നമ്മിൽ കൂടെയാണ്. നോക്കിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നതിലല്ല, പ്രവർത്തനത്തിലായിരിക്കണം നമ്മുടെ പങ്ക്.

കഥയെഴുതൂ, പതിപ്പാക്കു

Question 1.
ഈ കഥയിലെ കുരുവിയും മഴ ദേവനും തമ്മിലുള്ള സംഭാഷണം ശ്രദ്ധിച് കുരുവിയും കാടും തമ്മിലുള്ള സംഭാഷണം ആയിരുന്നുവെങ്കിൽ കഥാഗതിയിൽ എന്തു മാറ്റമാണ് സംഭവിക്കുക സങ്കൽപ്പിച്ച് കഥയെഴുതി പതിപ്പാക്കും…
കുരുവിയും കാടും തമ്മിലുള്ള സംഭാഷനത്തിൽ സംഭവിക്കുന്ന മാറ്റം.
Answer:
സങ്കല്പ കഥ:
• കാട്ടുതീ വലിയ ശബ്ദത്തോടെ കാട്ടിലാകെ പടരുമ്പോൾ, കുരുവി തന്റെ കുഞ്ഞി ചുണ്ടുകളിൽ പുഴയിൽ നിന്ന് വെള്ളം കൊണ്ടുപോയി തീ കെടുത്താൻ ഒരു വിഫല ശ്രമം നടത്തുകയാണ് അതു കണ്ട് കാട് കുരുവിയോട് പറഞ്ഞു:

കാട്: കുരുവി തീ പടർന്നു പിടിക്കുന്നിടത്ത് നീ എന്താണ് ചെയ്യുന്നത്? നിന്റെ കുഞ്ഞി ചിറകുകൾക്ക് പൊള്ളലേൽക്കും മുമ്പ് ഇവിടെ നിന്നും ദൂരേക്ക് പറന്നു പോകൂ…

കുരുവി: ഞാൻ വസിക്കുന്ന കാട് ആണ് നീ. നിന്നെ ഈ അവസ്ഥയിൽ ഉപേക്ഷിച്ച് ഞാൻ എങ്ങനെ പോകും? (അതും പറഞ്ഞ് കുരുവി വീണ്ടും പുഴയിലേക്ക് ചെന്ന് വെള്ളവുമായി വന്നു)

കാട്: ‘നിന്റെ സ്നേഹം ഞാൻ അറിയുന്നു കുരുവി പക്ഷേ നിനക്ക് ഈ തീ അണയ്ക്കുവാൻ ആവുകയില്ല നീ നിന്റെ വലിപ്പവും കഴിവും മനസ്സിലാക്കണം. ഞാൻ നിന്റെ മാത്രമല്ല മറ്റു ജീവജാലങ്ങളുടെയും കാടാണ്. പക്ഷേ എല്ലാവരും സ്വന്തം ജീവന് വേണ്ടി പരക്കം പായുന്നത് നീ കാണുന്നില്ലേ…?
നിന്റെ കുഞ്ഞി ചുണ്ടിലെ രണ്ടിറ്റു വെള്ളം കൊണ്ട് ഈ തീ അണയുകയില്ല. സ്വന്തം ജീവനെങ്കിലും രക്ഷപ്പെടുത്തി കൊള്ളൂ ഇനിയും ഒരു കാട് ദൂരെയെങ്ങാനും കാണും.

കുരുവി: ‘നിന്റെ വേദന എനിക്ക് മനസ്സിലാകുന്നു. നിന്റെ സ്നേഹവും. തീ നിന്നെ തിന്നുമ്പോൾ ഞാനെന്തെങ്കിലും ചെയ്യേണ്ടതല്ലേ? എനിക്കാവുന്നതു ഞാൻ ചെയ്യുന്നു. നിന്റെ വിയോഗം നോക്കി എനിക്ക് മൗനമായി ഇരിക്കാൻ കഴിയില്ല. ഞാൻ പ്രത്യാശിക്കുകയാണ്. എന്റെ പ്രവർത്തി മറ്റുള്ളവരെ ചിന്തിപ്പിച്ചിരുന്നുവെങ്കിൽ അവരും എന്നോട് ചേർന്ന് നിന്നെ സംരക്ഷിക്കാൻ പ്രയത്നിച്ചിരുന്നു എങ്കിൽ… ഇവിടന്നങ്ങോട്ട് ഈ കാടിനെ സംരക്ഷിക്കാൻ, തീ പടരുന്നത് തടഞ്ഞു നിർത്തുവാൻ കഴിയുമായിരിക്കാം. എന്റെ ശ്രമം മറ്റുള്ളവർക്കും പ്രചോദനമാകുമെങ്കിൽ…

കാട്: ഞാൻ നിന്നിൽ അഭിമാനിക്കുന്നു…. നിനക്ക് വാസസ്ഥലമായതിലും നിന്നെ ഊട്ടിയതിലും.

കുരുവി : നീ നിന്റെ ഉത്തരവാദിത്വം നിർവഹിച്ചിരിക്കുന്നു. ഞാനും നിന്നെപ്പോലെ…… (മഴപെയ്തതായും തീ അണഞ്ഞതായും സങ്കൽപ്പിക്കാം. മറ്റു മൃഗങ്ങൾ ഒത്തുചേർന്ന് തീ അണച്ചതായും സങ്കൽപ്പിക്കാം കഥ കൂട്ടുകാരുടെ ആശയത്തിനൊത്ത് അവസാനിപ്പിക്കാം).

ആശയവ്യത്യാസം

Question 1.
ഇത് പലതവണ ആവർത്തിച്ചു
ഇത് പലതവണ ആവർത്തിക്കും
ഇത് പലതവണ ആവർത്തിക്കുന്നു
അടിവരയിട്ട് പദങ്ങളുടെ പ്രയോഗം വാക്യങ്ങളുടെ ആശയതലത്തിൽ ഉണ്ടാക്കുന്ന മാറ്റം എന്ത് അതിന്റെ കാരണം ചർച്ച ചെയ്യുക ഇത്തരം പദങ്ങൾ കൂടുതൽ കണ്ടെത്തി എഴുതുക.
Answer:
പദപ്രയോഗങ്ങളുടെ വ്യത്യാസവും അർത്ഥ വ്യത്യാസങ്ങളും

വാക്യങ്ങൾ:

1. ഇത് പലതവണ ആവർത്തിച്ചു → കഴിഞ്ഞിട്ടുള്ള പ്രവൃത്തി (ഭൂതകാലം)
2. ഇത് പലതവണ ആവർത്തിക്കും → വരാനിരിക്കുന്ന പ്രവൃത്തി (ഭാവികാലം)
3. ഇത് പലതവണ ആവർത്തിക്കുന്നു → ഇപ്പോൾ നടക്കുന്നതായ പ്രവൃത്തി (വർത്തമാനകാലം)

പദപ്രയോഗം	കാലം	ആശയം
ആവർത്തിച്ചു	ഭൂതകാലം (കഴിഞ്ഞത്)	ഒരു കാര്യം വളരെവട്ടം കഴിഞ്ഞുപോയിരിക്കുന്നു
ആവർത്തിക്കുന്നു	വർത്തമാനകാലം(ഇപ്പോൾ നടക്കുകയാണ്)	പ്രവർത്തനം ഇപ്പോഴും തുടരുന്നു.
ആവർത്തിക്കും	ഭാവികാലം നടക്കാൻ പോകുന്നു	ഇപ്പോഴും പ്രതീക്ഷയുണ്ട്.

ഈ വ്യത്യാസങ്ങൾ വാചകത്തിന്റെ തീവ്രതയും സമയബോധവും മാറ്റുന്നു. ഉദാഹരണത്തിന്, ‘അവൻ പഠിച്ചു’ എന്ന് പറയുമ്പോൾ പഠനം കഴിഞ്ഞതായി സൂചനയുണ്ട്, പക്ഷേ ‘പഠിക്കുന്നു’ എന്നത് ഇപ്പോഴും പ്രവർത്തനം നടക്കുകയാണെന്നത് വ്യക്തമാക്കുന്നു. ഈ ചെറിയ വ്യത്യാസങ്ങൾ കഥയിലെ സ്ഥിതിഗതികൾ വായനക്കാരന് കൂടുതൽ വ്യക്തമായി അനുഭവപ്പെടാൻ സഹായിക്കുന്നു.

ഉദാഹരണം

തുടർപ്രവർത്തനങ്ങൾ

Question 1.
തീയണക്കാൻ ശ്രമിച്ച കുരുവിയെ പരിഹസിച്ചതാര്?
Answer:
തീയണയ്ക്കാൻ ശ്രമിച്ച് കുരുവിയെ പരിഹസിച്ചത് മഴദേവൻ ആയിരുന്നു. കുരുവിയുടെ ചെറിയ ശ്രമം കാണുമ്പോൾ മഴ ദേവൻ അത് ഫലപ്രദമല്ലെന്ന് പരിഹസിക്കുന്നു. എന്നാൽ ചെറിയ സഹായം പോലും ചെയ്യാൻ മഴദേവൻ തയ്യാറാവുന്നുമില്ല.

Question 2.
“ഞാൻ എനിക്കാവുന്നത് ചെയ്യുന്നു”-
ഈ വാക്യം ആരോട് പറഞ്ഞു? ഈ വാക്യത്തിൽ പ്രതിഫലിക്കുന്ന മാനസികാവസ്ഥയെ വിശകലനം ചെയ്യുക. സന്ദർഭം വ്യക്തമാക്കുക.
Answer:
ഈ വാക്യം കുരുവിയാണ് പറയുന്നത്. കാട്ടുതീ പടർന്നപ്പോൾ കുരുവി തന്റെ കുഞ്ഞി ചുണ്ടിൽ വെള്ളം കൊണ്ടുവന്ന് തീയിൽ തളിച്ച് തീ അണയ്ക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നു. അതുകണ്ട് മഴദേവൻ പരിഹസിക്കുമ്പോൾ കുരുവി ഉത്തരമായി ഈ വാക്യം പറയുന്നു തന്റെ ചെറിയ ശ്രമം ചോദ്യം ചെയ്യുന്ന മഴദേവനോട് പറയുന്നു. ‘ഞാൻ എനിക്കാവുന്നത് ചെയ്യുന്നു.’
ഇവിടെ തെളിയുന്ന മാനസികാവസ്ഥ എന്തെന്നാൽ

ഈ വാക്യം പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നത് ഒരു വ്യക്തിയുടെ ഉത്തരവാദിത്വബോധവും ധൈര്യവുമാണ്. കുരുവി തന്റെ കഴിവിനു എന്ത് ചെയ്യാനാവുമോ അതാണ് ചെയ്യുന്നത്. മറ്റുള്ളവരുടെ പരിഹാസം അതിന്റെ ചാരുത ഇല്ലാതാക്കുന്നില്ല.

ഇത് പാഠത്തിലെ മുഖ്യ സന്ദേശമായ ‘നമ്മിൽ ഒരാൾ ഒരു ചെറിയ ശ്രമം നടത്തിയാൽ പോലും വലിയ മാറ്റത്തിന് തുടക്കമാകാം’ എന്നതിനെ പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നു.

Question 3.
ആനന്ദിന്റെ എഴുത്തിൽ പ്രകടമാകുന്ന സമകാലീനതയുടെ ആത്മാവിനെ’ കുറിച്ച് പ്രതിപാദിക്കുക.
Answer:
ആനന്ദിന്റെ എഴുത്തിൽ ‘സമകാലീനതയുടെ ആത്മാവ്’ എന്നത് ആധുനിക സാമൂഹിക പ്രശ്നങ്ങളെ നേരിട്ട് അഭിമുഖീകരിക്കുന്നു (പരിസ്ഥിതി നാശം, മനുഷ്യത്വമില്ലായ്മ, യുദ്ധ ഭീഷണി, അനാസ്ഥ, നിരുത്തരവാദിത്വം). ഏകാന്തമായെങ്കിലും പ്രതിരോധം നടത്താനുള്ള വ്യക്തിയുടെ നീക്കം (കുരുവി പ്രതിനിധാനം ചെയ്യുന്ന രീതിയിൽ). ഒരു വ്യക്തിയുടെ പ്രചോദനാത്മകമായ പ്രവൃത്തികൾ വലിയ മാറ്റത്തിന് തുടക്കമാകാമെന്ന സന്ദേശം. ആനന്ദിന്റെ കഥകൾ വായനക്കാരെ ചിന്തിപ്പിക്കുന്നു, മറുപടി നിർബന്ധിക്കുന്നില്ല – മറിച്ച് വായനക്കാരൻ സ്വയം ഉത്തരമെത്തേണ്ട അവസ്ഥയിലേക്കാണ് എഴുത്ത് നയിക്കുന്നത്.

Question 4.
കുരുവിയുടെ പ്രയത്നം കണ്ട് മറ്റു മൃഗങ്ങളും കുരുവിയോടൊപ്പം ചേർന്നു എന്നിരിക്കട്ടെ കഥയുടെ അവസാനം മാറ്റി എഴുതൂ.
Answer:
കുരുവിയുടെ കൃപയും പ്രതിബദ്ധതയും കണ്ട് കാട്ടിലുള്ള മറ്റു മൃഗങ്ങൾക്ക് അവരുടെ പ്രവർത്തിയിൽ ലജ്ജ തോന്നുന്നു. മൃഗങ്ങളെല്ലാവരും വെള്ളം കൊണ്ട് തീ അണയ്ക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നു. ഒടുവിൽ, എല്ലാ ജീവികളുടെയും ചേർന്ന പരിശ്രമം കാട്ടുതീ അണയ്ക്കാൻ കാരണമാകുന്നു. അവരുടെ കാടിന്റെ അവർ വീണ്ടെടുത്തു. ഒരുമയുടെ ബലം അവർക്ക് മനസിലായി.
മഴദേവനും ആ ശ്രമം കാണുമ്പോൾ നാണംകെട്ട് ക്ഷമ ചോദിക്കുന്നു.
സന്ദേശം: ‘നല്ലത് ചെയ്യുന്ന ഒരാളുടെ ശ്രമം മറ്റുള്ളവരെയും ഉണർത്തുന്നു.’

അധിക അറിവിലേക്ക്

സമാന ആശയം വരുന്ന കവികളുടെയും മഹത് വ്യക്തികളുടെയും വാക്കുകൾ
‘ചെറുതെങ്കിലും തനിക്കാവുന്നത് ചെയ്യുക’ എന്ന സന്ദേശം മലയാളം സാഹിത്യത്തിലും ലോകസാഹിത്യത്തിലും പലവിധരൂപങ്ങളിലായി പ്രതിഫലിച്ചിട്ടുണ്ട്. മനുഷ്യൻ തന്റെ പരിധിയിൽ നല്ലതൊരിക്കൽ ചെയ്താൽ തന്നെ അതിന് വലിയ പ്രഭാവമുണ്ടാകാമെന്ന ചിന്ത ഉൾക്കുന്ന വചനങ്ങളും കവിതാശകലങ്ങളും ചുവടെ പങ്കുവെക്കുന്നു;

മഹത് വചനങ്ങൾ (മഹത്വമുള്ള ഉദ്ധരണികൾ).
ഗാന്ധിജി
• “Be the change you wish to see in the world.”
(നിങ്ങൾ ലോകത്തിൽ കാണാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന മാറ്റം തന്നെയാവുക.)
വലിയ വ്യതിയാനങ്ങൾ ചെറുതായെങ്കിലും വ്യക്തി തലത്തിൽ തുടങ്ങണം എന്ന സന്ദേശം.

മദർ തെരേസ:
• “Not all of us can do great things. But we can do small things with great love.”
(എല്ലാവർക്കും വലിയ കാര്യങ്ങൾ ചെയ്യാൻ കഴിയില്ല. എന്നാൽ വലിയ സ്നേഹത്തോടെ ചെറുകാര്യങ്ങൾ ചെയ്യാം.)
കുരുവിയുടെ ചിന്തയോടും പ്രവർത്തിയോടും ഏറെ സാമ്യമുണ്ട്.

സ്വാമി വിവേകാനന്ദൻ:
• “Each soul is potentially divine. Serve man, serve God.”
ഓരോ മനുഷ്യനും ദിവ്യതയുള്ളവൻ. സേവനത്തിലൂടെ ലോകം മാറാം.

മലയാള കവിതാശകലങ്ങൾ:

1. നന്മ ചെയ്യുവാൻ പുറപ്പെടുക,
നിന്റെ ഉള്ളമറിഞ്ഞു നീ ഭരിക്ക…’
♦ കുമാരനാശാൻ – ‘ചിന്താവിഷ്ടയായ സീത’:
ഭവനത്തിന്റെ അകത്തു നിന്ന് തന്നെ നന്മയുടെ വിത്തിടാൻ കൃത്യമായ ഒരു ആഹ്വാനം.

2. ‘ഞാൻ മനുഷ്യനെന്നതോർത്തു
ഞാൻ മനുഷ്യരെ സ്നേഹിച്ചു…’
♦ വള്ളത്തോൾ – ‘ജാതിവെറിക്കെതിരെ’:
ഒരാളുടെ മനസ്സിനുള്ളിലെ മാറ്റം സമൂഹത്തിന് മികച്ചതാവാൻ ഇടയാക്കുന്നു.

3. ‘ഞാൻ നിശ്ശബ്ദമായി നിന്നു
ചെറുതായെങ്കിലും തണൽ
നല്കാൻ ശ്രമിച്ചു…’
♦ സുഗതകുമാരി – ‘മൂലവൃക്ഷം’:

4. വലിയൊരു ലോകം
മുഴുവൻ നന്നാവാൻ
ചെറിയൊരു സൂത്രം
ചെവിയിലോതാം ഞാൻ
‘സ്വയം നന്നാവുക’
♦ കുഞ്ഞുണ്ണി മാഷ്
കുരുവിയുടെ നിലപാടിന്റെ കാവ്യപരമായ രൂപമാണ് ഇത്

5. ‘കർമണേവാധികാരസ്തേ മാ ഫലേഷു കദാചന’
ഭഗവത് ഗീത (ചാപ്റ്റർ 2, ശ്ലോകം 47):
(ഫലമിഛിക്കാതെ കർമ്മം ചെയ്യുക.)
കുരുവി ഫലത്തെക്കുറിച്ച് ചിന്തിക്കാതെ ദൈനംദിനം ചിന്താപരമായ കർമ്മം ചെയ്യുന്നു.

മറ്റു ഭാഷകളിൽ നിന്ന് കവിതാശകലങ്ങൾ
• “If I can stop one heart from breaking,
I shall not live in vain.”
♦ എമിലി ഡിക്കിൻസൺ:
ഒരാൾക്ക് പോലും ആശ്വാസം നൽകാനാകുന്നത് ജീവിതം ഫലപ്രദമാക്കിയതായി കാണുന്നു.

കിളിമൊഴി

(കിളിമൊഴി – പക്ഷികൾക്ക് വേണ്ടി 35 ഭാഷണങ്ങൾ) ഡോ. സലിം അലി.
പരിഭാഷ എസ്. ശാന്തി

നിരീക്ഷണക്കുറിപ്പ്

Question 1.
പക്ഷിനിരീക്ഷണത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ഡോ. സാലിം അലിയുടെ നിർദേശങ്ങൾ ശ്രദ്ധിച്ചല്ലോ. അവ കൂടി പരിഗണിച്ചുകൊണ്ട് നിങ്ങൾക്കിഷ്ടപ്പെട്ട ഒരു പക്ഷിയെ നിരീക്ഷിച്ച് കുറിപ്പ് തയ്യാറാക്കുക.
Answer:
ഡോക്ടർ സലിം അലിയുടെ നിർദ്ദേശങ്ങൾ അനുസരിച്ച് ഒരു പക്ഷിയെ ഞാൻ നിരീക്ഷിച്ചെന്നു കണക്കാക്കി തയ്യാറാക്കിയ മാതൃക കുറിപ്പാണ്. നിങ്ങൾക്ക് ഇഷ്ടമുള്ള പക്ഷിയെ ഇവിടെ ചേർത്ത് ഈ മാതൃകയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ കൂട്ടുകാരും കുറുപ്പ് തയ്യാറാക്കണേ…

പക്ഷിനിരീക്ഷണ കുറിപ്പ്

പക്ഷിയുടെ പേര്: കുഞ്ചി തത്ത (Common Green Bee eater)

1. അവലോകനം ചെയ്ത സ്ഥലം
പാലക്കാട് ജില്ലയിലെ ഒരു കൃഷി ഭൂമിയിലായിരുന്നു ഈ പക്ഷിയെ കണ്ടത്. രാവിലെ ഏകദേശം 8 മണിയായിരുന്നു സമയം. വാനിൽ വെളിച്ചവും ചുറ്റും നിശബ്ദതയും ഉണ്ടായിരുന്നു.

2. ദൃശ്യവിവരണം
വലുപ്പം: ഏകദേശം ഒരു ചെറുതത്തയുടെ വലിപ്പം (16 – 18 സെ.മീ.).
നിറം: പച്ച നിറം ആധാരമായി കാണപ്പെടുന്നു. തലയിൽ ചെറിയ വെള്ള ചുവപ്പ് നിറമുള്ള പാലിളക്കം. കഴുത്ത് ചുറ്റി കറുത്ത വര.
ശരീരരൂപം: അതിസുന്ദരമായി നീളമുള്ള ചിറകും വാൽപ്പക്ഷ ത്തേയും കാണാം. രണ്ടു വാടികൾ കുറച്ച് നീളത്തിൽ നീളിയി രിക്കുന്നു.
കൊക്ക്: കുറച്ച് നീളമുള്ളതും വളഞ്ഞതും കറുത്ത നിറത്തി ലുള്ളതും.
കണ്ണുകൾ: ചെറുതായി ചുവപ്പു നിറം പതിച്ച കാഴ്ച.
കാൽ: ചെറുതും കറുത്തതും.
ഇരിപ്പിടം: വരമ്പത്ത് നാട്ടിയ ഒരു തൂണിന്മേൽ ഇരിക്കുകയായിരുന്നു.
കണ്ടത്: ഒറ്റയ്ക്കായിരുന്നു പക്ഷി.
നടപ്പുകൾ: വീണ്ടും വീണ്ടും വരമ്പത്ത് തൂണിൽ നിന്ന് പറന്നു ചെറു കീടങ്ങൾ പിടിച്ച് തിരികെ തൂണിലേയ്ക്ക് വരികയായിരുന്നു.
ശബ്ദം: ചെറുതായി ചിര് ചിര്’ പോലുള്ള ശബ്ദം ഉരിയുന്നു.

4. ആവാസ സ്ഥലം
ഈ
പക്ഷിയെ കൃഷിഭൂമികൾ, തുറന്ന ശുദ്ധവായുവുള്ള ഇടങ്ങൾ, വയൽ പാടങ്ങൾ, മരക്കൊമ്പുകൾ എന്നിവിടങ്ങളിൽ സാധാരണ യായി കാണാം.

5. നിരീക്ഷണ അഭിപ്രായം
കുഞ്ചി തത്തയെ നിരീക്ഷിക്കുന്നത് വളരെ രസകരമായ അനുഭവമാണ്. നാട്ടുവേലി തത്ത എന്നും ഇതിനെ പേരുണ്ട്. അതിന്റെ തെളിഞ്ഞ പച്ച നിറം പച്ചപ്പ് നിറഞ്ഞ പശ്ചാത്തലത്തിൽ ആകർഷകമായി നിറഞ്ഞുനിൽക്കുന്നു. തത്സമയം തന്നെ പറന്ന് കീടങ്ങൾ പിടിക്കുന്ന അതിന്റെ കൃത്യത ഉറ്റുനോക്കിയാൽ അതിന്റെ മനോഹാരിതയെ ഏറെ മികവോടെ കാണാം. ശാന്തമായ ഒരു രാവിലെ ഈ പക്ഷിയെ കാണാനായതിൽ ഞാൻ സന്തോഷവാനാണ്.

പക്ഷി നിരീക്ഷണം

വ്യവസ്ഥാധിഷ്ഠിതമായ പക്ഷിനിരീക്ഷണത്തിന് ഇന്ത്യയിൽ അടിസ്ഥാനമിട്ട ആളാണ് സാലിം അലി (സാലിം മുഇസുദ്ദീൻ അബ്ദുൾ അലി, നവംബർ 12, 1896 – ജൂലൈ 27, 1987) അദ്ദേഹത്തിന്റെ നിരീക്ഷണങ്ങൾ, ഭാരതത്തിലെ ജനങ്ങളിൽ പക്ഷിനിരീക്ഷണത്തിനും, പ്രകൃതി സ്നേഹത്തിനും അടിത്തറയിട്ടു. പക്ഷിനിരീക്ഷണ ശാസ്ത്രത്തെക്കുറിച്ചും പക്ഷികളെക്കുറിച്ചും സലിം എഴുതിയ ഗ്രന്ഥങ്ങൾ വിജ്ഞാനപ്രദവും പ്രസിദ്ധവുമാണ്. ഇവയിൽ കേരളത്തിലെ പക്ഷികളെ പറ്റിയെഴുതിയ ഗ്രന്ഥവും ഉൾപ്പെടും. ഒരു കുരുവിയുടെ പതനം’ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആത്മകഥയാണ്. പക്ഷിമനുഷ്യൻ എന്നും ഇദ്ദേഹം അറിയപ്പെടുന്നു

Class 8 Malayalam Adisthana Padavali Notes Unit 1 കനിവും കരുതലും

താഴെ കാണുന്ന ചിത്രങ്ങൾ ‘കനിവും കരുതലും’ എന്ന അധ്യായത്തിന്റെ ഭാഗമായി ഉൾപ്പെടുത്തിയതാണ്. ഇവ തമ്മിൽ ഉള്ള തിരിച്ചറിയലുകളും പ്രതിപാദ്യവും മനസ്സിലാക്കുന്ന പാഠഭാഗങ്ങളാണ് ഈ യൂണിറ്റിൽ പഠിക്കാൻ ഉള്ളത്. കുരുവിയും കാട്ടുതീയും, കൊച്ചു ദേവദാരു, പെരുമഴയത്ത് എന്നീ കഥകളുടെ ആകെ തുകയാണ് ഈ ചിത്രങ്ങൾ.

ചിത്രം 1: കാനനസൗന്ദര്യം – ചിത്രകാരൻ: മുരളി നാഗപ്പുഴ
(ഒ.എൻ.വി കുറുപ്പിന്റെ ഭൂമിക്ക് ഒരു ചരമഗീതം എന്ന പുസ്തകത്തിന്റെ കവർ ചിത്രം കൂടിയാണിത്)

മുരളി നാഗപ്പുഴയുടെ ചിത്രങ്ങൾ പച്ചപ്പും സാധാരണവും ഗ്രാമീണതയും അതിനോടൊപ്പം നിറങ്ങൾ ചാർത്തിയ കൗതുകങ്ങളും തിങ്ങി നിൽക്കുന്നുണ്ടായിരിക്കും അതുകൊണ്ടുതന്നെ അന്താരാഷ്ട്രതലത്തിൽ അവാർഡുകൾ നേടിയ ചിത്രങ്ങളാണ് മുരളി നാഗപ്പുഴയുടേത്.

ഈ ചിത്രം ശാന്തവും പച്ചപ്പും നിറഞ്ഞ ഒരു വനപ്രദേശം കാണിക്കുന്നു. കുട്ടികൾ വനത്തിൽ ശാസ്ത്രീയമായി പഠിക്കുകയും ആനന്ദിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.ആകാശത്ത് പറക്കുന്ന പക്ഷികൾ, തഴുകുന്ന മരങ്ങൾ, നിറഞ്ഞ ചെടികൾ എന്നിവ പ്രകൃതിയുടെ സമൃദ്ധിയും നിമിഷികതയും ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു. പ്രകൃതിയോട് സ്നേഹത്തോടെ സമീപിക്കുക, അതിൽ നിന്ന് പഠിക്കുക എന്നതാണ് ഈ ചിത്രത്തിന്റെ പ്രധാന താത്പര്യം.

ചിത്രം 2:- ചിത്രകാരൻ: സബീനബി
ആഗോളതാപനത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ഒരു അന്താരാഷ്ട്ര കാർട്ടൂൺ (റഷ്യൻ എക്കോളജിക്കൽ മൂവ്മെന്റ് സംഘടിപ്പിച്ച) മത്സരത്തിൽ നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യപ്പെട്ട ആർട്ടിസ്റ്റ് സിബി ഷിബുവിന്റെ ചിത്രം.

ഈ ചിത്രത്തിൽ വരൾച്ച വിണ്ടുപോയ ഭൂമിക്ക് നടുവിലൂടെ രണ്ട് ആളുകൾ നടന്നു പോവുകയാണ്, അവരുടെ കൈയിൽ വിലയേറിയ ഒരു ജലത്തുള്ളിയുണ്ട്. തിളങ്ങുന്ന ആ ഒറ്റ തുള്ളി വെള്ളം, ഒരൊറ്റ വെള്ളതുള്ളിയെ ഏറ്റവും വിലപ്പെട്ടതായി കണക്കാക്കേണ്ടി വരുന്ന ആ നിമിഷം ഓർത്ത് നോക്കൂ. പ്രകൃതിയോട് അനാദരവ് കാട്ടുമ്പോൾ അതിന്റെ പ്രത്യാഘാതം എങ്ങനെയായിരിക്കും എന്നതിന്റെ മുന്നറിയിപ്പാണ് ഈ ചിത്രം.

ആദ്യ ചിത്രം പ്രകൃതിയോട് സ്നേഹപരമായ അനുഭാവവും സംരക്ഷണവും നൽകുമ്പോൾ രണ്ടാം ചിത്രം പ്രകൃതിദുരന്തത്തിന്റെ ദാരുണ ഫലങ്ങളെയും കാണിക്കുന്നു. ഈ രണ്ട് ചിത്രങ്ങളിലൂടെ മനുഷ്യന് പ്രകൃതിയോടുള്ള ഉത്തരവാദിത്വം വ്യക്തമാക്കുന്നു.

Reviewing SCERT Class 8 Basic Science Solutions and Kerala Syllabus Class 8 Basic Science Chapter 3 Pressure Question Answer Notes Pdf can uncover gaps in understanding.

Class 8 Basic Science Chapter 3 Pressure Question Answer Notes

Class 8 Basic Science Chapter 3 Notes Kerala Syllabus Pressure Question Answer

Pressure Class 8 Questions and Answers Notes

Let’s Assess

Question 1.
Give reasons.
• Heavy vehicles have more tyres.
• Some passengers experience nosebleeds when airplanes fly at high altitudes.
• The size of the bubbles rising from the bottom of an aquarium increases gradually.
• The foundation of buildings is made wider.
Answer:
• Heavy vehicles are provided with more tyres to increase the surface area of contact with the surface of the road so that it reduce the pressure on each tyre and on the surface of the road and ensures smooth motion.
• As the altitude increases the atmospheric pressure decreases. This lower atmospheric pressure leads to nosebleeds in some passengers.
• At the bottom of the aquarium, the pressure is high. For a bubble coming up the pressure experienced is less. Hence the volume of bubble increases.
• As the foundation is made wider, the pressure exerted by the building on the ground decreases because surface area of contact between building and ground increases. Thus in turn makes the building stronger and safer.

Question 2.
Which of the bottles below shows the shape of rising bubbles correctly? Explain why.

Answer:
Bottle C shows the correct shape.

Liquid pressure is greater at the bottom. For a bubble coming up pressure decreases. Hence the size of the bubbles increases as it moves from bottom to top.

Question 3.
Observe the picture below. Which of the following jars containing the same liquid, will experience the highest pressure at the bottom? Explain why.

Answer:
All the three jars containing the same liquid will experience the same pressure. Liquid pressure depends on the depth and the density of the liquid. Since the liquids are same liquid pressure is not dependent on density here. Liquid pressure is same here as the depth of the liquid (or height of liquid column) is same in all the jars.

Question 4.
Cooking is faster in a pressure cooker than in an open vessel. Explain why.
Answer:
When we cook food in a pressure cooker, the pressure inside it increases as the temperature increases. The boiling point of water is raised by this increased pressure inside it. This allows food to be cooked at a higher temperature and makes cooking faster than in an open vessel.

Basic Science Class 8 Chapter 3 Question Answer Kerala Syllabus

Question 1.
Let’s now have a look at the figure given below, in which the same weight is applied in two different ways.

A brick is placed vertically and then horizontally on a sponge (Fig(a)). In both cases, does the weight of the brick remain the same? Are the compressions on the sponge equal?
Answer:
The weight of the brick remain the same in both cases. The compressions on the sponge is not equal.

Question 2.
The weight of the child remains the same whether they stand or lie on the mattress (Fig.(b)) as shown above. Yet, the mattress is compressed more while standing. What could be the reason for this?
Answer:
The mattress is compressed more while standing because the surface area in contact is less in this case.
Activity

Fix a single nail on the cardboard as shown in the figure and place a balloon on top of it. Place a small weight on the balloon. Observe what happens to the balloon. Now, nail multiple pins very close to each other as shown in the second figure. Place the same weight on top of the balloon. Observe the result.

Observation
When weight is placed on the balloon, placed on a single nail it bursts. When the same weight is placed on the top of the balloon, placed on the top of multiple pins it will not burst.

Question 3.
Record the observations from the above activity in the table below.

Answer:

Question 4.
Analyze the table.
Answer:
Even when the same force is applied in each case, the results vary depending on the change in surface area in contact.

Question 5.
What is pressure?
Answer:
Pressure is the force acting normally per unit area.

Question 6.

Who will win the race? Write your opinion.
Answer:
Duck will win the race. Hen cannot move at the same speed as that of duck in mud.

Question 7.
What could be the reason?
Answer:
Webbed feet of duck makes more surface area of contact with the mud. Thus the pressure experienced on its feet is less and it can walk over mud easily. But the hen’s feet make less surface area of contact with the mud and hence experience more pressure which makes it difficult for it to move over the mud.

Question 8.
See the figure of two concrete slabs placed in sand.

Each of them is made of cubes weighing 18 N fixed together. The area of one side of the cube is 0.36 m²


Referring to the figures, complete the following table.
Answer:

Measurements	Slab 1	Slab 2
Force experienced on the sand	18 N	18 N
Surface area of contact	0.36 × 4 = 1.44 m2	0.36 m2
Force experienced per unit area	18/1.44 = 12.5 N/m2	18/0.36 = 50 N/m2

The weight of the slab acts normally on the sand. This is called thrust.
The force acting normally on a surface is called thrust. The force acting normally per unit area is pressure.
If pressure is denoted by P, thrust by F and area by A, pressure = \(\frac{\text { Thrust }}{\text { Area }}\) P = \(\frac{F}{A}\)
Unit of pressure = \(\frac{\text { Unit of thrust }}{\text { Unit of area }}\)
The SI unit of pressure is pascal. 1 pascal = 1N/m²

Question 9.
Now, find out the pressure exerted by the above slabs, on the sand.
Answer:
Pressure exerted by slab 1 = 12.5 N/ m² or 12.5 Pa
Pressure exerted by slab 2 = 50 N/ m² or 50 Pa

Question 10.
A concrete block weighing 100 N is placed on sand in three different ways as shown in the figure below.

a) In which position will the highest pressure be exerted on the sand?
Answer:
Higher pressure will be exerted on the sand when the brick is placed vertically (position 3)

b) Which position will cause the concrete block to sink deeper into the sand? Why?
Answer:
The third position (vertical) will cause the concrete block to sink deeper into the sand. It is because the surface area of contact between the concrete block and sand is less here.

When thrust remains constant, the pressure is inversely proportional to the surface area. This means, when the surface area increases, the pressure decreases and vice versa.

Question 11.
Can you explain the reason why a lorry would not get stuck in the mud if a wooden plank is put.
Answer:
When a wooden plank is put over mud, the surface area of contact between the lorry and the mud increases, so the pressure experienced on the mud becomes less, so that the lorry will not get stuck in mud.

Question 12.
Try to lift your school bag by tying it with a thin twine. How do you feel?
Answer:
It is very difficult to lift a school bag by tying it with a thin twine because pressure felt on the hands is very high.

Question 13.
What if you lift it using a wide strap as shown in the figure? Can you explain the difference by relating its area to pressure?

Answer:
When the bag is lifted using a wide strap the surface area of contact between the bag and the hand is more, so the pressure felt on the hands is less.

But when thin strap is used, the surface area of contact between the bag and the hand is less, so the pressure felt on the hands is more. This makes it difficult to lift the bag.

Question 14.
Similarly, explain the following situations in the figure. Suggest more such situations.

Answer:

• The edge of a knife is made thinner – Thin edges have less surface area of contact which helps to exert more pressure on the objects to be cut.
• The wheels of bulldozers are connected by wide chains -Wide chains make more surface area of contact with the mud to exert less pressure over it. This helps to prevent the wheels getting stuck in the mud and ensures its smooth motion.
• A person lying on a bed of nails will not bleed- As the bed of nails make large surface area of contact with the person, the pressure exerted on the person is less. So person will not bleed.
• The basement of dams is made wider -Basements are made wider to increase the surface area of contact betw een walls and basement and thus to withstand the high pressure exerted by water stored in dams.

Question 15.
Do only solids exert pressure?
Answer:
No

Question 16.
Can’t liquids and gases exert pressure?
Answer:
Yes, Liquids and gases also exert pressure.
Activity
Tie a polythene cover tightly around your hand as shown in the figure. Dip your hand into a bucket of water.

Observation: The cover sticks to your hand.
Inference: This happens due to the pressure exerted by the water on the polythene cover.
Thus we can understand that, just like solids, liquids can also exert pressure.

The normal force exerted by a liquid is called thrust. The thrust that a liquid exerts per unit area is called liquid pressure. Liquids exert pressure on all sides of the container.

Question 17.
If the force of water jetting out is greater, wouldn’t the pressure also be.greater?
Answer:
Yes. When the force of water jetting out is greater the pressure also will be greater.

Question 18.
What happens to the water stream when the water level decreases?
Answer:
When the water level decreases the force of water jetting out becomes less and hence the pressure also will be lesser.

Question 19.
What can be inferred from this?
Answer:
As the force decreases due to decrease in water level pressure also decreases and pressure depends on the depth of the liquid.

Pressure increases as the depth in a liquid increases.

Activity
Attach a syringe on a board as shown in the figure below.

Attach one end of the I.V. set tube to the hub of the syringe. Attach the piston of the syringe to the bottom end of a pen barrel. Arrange it so that the pen barrel deflects when the piston moves. Now fix a thin stick to the top end of pen barrel as a pointer. Attach the other end of the I.V. set to the plastic bottle. Fill the plastic bottle with water and place it at a higher level than the syringe.

Question 20.
Raise the bottle. The force applied by the piston will change according to the pressure of the water. Now’ you can see the thin stick deflecting according to the force exerted in the piston, right?
Answer:
Yes. We can see the thin stick deflecting according to the force exerted in the piston.

Question 21.
Raise the bottle further. What do you observe? What is the reason?
Answer:
The thin stick deflects more. When the bottle is raised further, height of the liquid column increases and pressure of water increases and the force applied by the piston also increases.

Question 22.
Repeat the experiment using salt solution instead of water. Why does the thin stick deflect more?
Answer:
Water and saline water have different densities. Density of saline water is higher than that of water. When density of a liquid increases, pressure exerted by it increases. So the force exerted on the piston by saline water is more. That is why the piston moves more, causing greater deflection of the thin stick.

The density of a liquid influences its pressure. If the density of a liquid mercases, the pressure also increases.

The instrument used to measure liquid pressure is called a manometer.

Question 23.
Do you see any difference in the level of water in the tube?
Answer:
Yes . When slight pressure is applied the level of water in tube rises up.
Apply more pressure. You can see a difference in water levels also.

Question 24.
Now take different solutions in the beaker and measure the pressure at different levels. Write your observations in the table below.

Answer:

Position of the funnel	Difference in the water levels of U-tube/pressure
On the surface	In water	In saline water	In kerosene
Midway in the beaker	12 cm	12 cm	12 cm
At the bottom of the beaker	18 cm	20 cm	16 cm
Position of the funnel	24 cm	26 cm	20 cm

Question 25.
Analyse the table.
a) In which position is the pressure highest?
Answer:
Pressure is highest at the bottom of the beaker.

b) Which liquid exerts the highest pressure?
Answer:
Saline water exerts the highest pressure.

Question 26.
Fill a deep vessel with water. Dip a straw into the water and blow gently. Do bubbles come up?

Answer:
Yes, bubbles come up.

Question 27.
What happens to their size when they reach the surface?
Answer:
Size of the bubble increases.

Question 28.
Explain their change in size.
Answer:
The increase in size of bubble when it reach the surface is due to the decrease in pressure.

Question 29.
Explain why dams are built with a wider base.
Answer:
Dams are built with a wider base to withstand the pressure exerted by the water stored in it. When there is a wider base, the surface area of contact between water and the base of the dam is more and so pressure exerted decreases.

Question 30.
Can you think of more situations in daily life where liquid pressure is experienced?
Answer:

• Water tanks at home are placed at a height to exert liquid pressure to the pipelines in the building.
• Oil tankers are made of thick metals to withstand the pressure of huge volume of oil.
• When a bucket of water is carried on head pressure is felt on head.

Factors influencing gas pressure
Question 31.
Inflate a balloon at its maximum. What happens when the balloon is inflated further? Will it eventually burst?
Answer:
The balloon bursts as it fails to withstand the air pressure inside.

Question 32.
Find the change in the number of gas particles, in figure shown below, when more air is filled. What can be inferred from this?

Answer:
When more air is filled, the number of gas particles increases and the gas pressure also increases.

Gas pressure depends on the number of particles. As the number of particles increases, gas pressure also increases.

Question 33.
Fill the same quantity of air into two balloons of different sizes. Now the number of gas particles in both . balloons is equal, right? Which of the balloons has more pressure inside? What can be inferred from this?
Answer:
As the same quantity of air is filled into two balloons the number of gas particles in both balloons is equal. But the balloon with smaller size has more pressure as it has less volume. When the volume is less, the gas particles has less space to move around. This leads to the frequent collision with the walls of the balloon and hence more pressure is exerted.

Gas pressure depends on its volume.

Question 34.
Leave an inflated balloon in the sunlight. What do you observe? What is the change in the pressure when the air inside gets heated up?
Answer:
When the air inside gets heated up, the pressure inside the balloon increases and it bursts after some time.

Gas pressure depends on its temperature.

When we cook food in a pressure cooker, the pressure inside increases as the temperature increases.

Question 35.
List the factors influencing gas pressure.
Answer:

• Number of particles
• Volume
• Temperature

Question 36.
Is atmospheric pressure the same everywhere on the Earth? Observe the figure.

Which book will experience the highest pressure? Why?
Answer:
No, the atmospheric pressure is different at different places on earth. The book at the bottom experiences the highest pressure as it experiences the atmospheric pressure and the combined weight of all the books stacked above.

Question 37.
Similarly, we know that atmospheric pressure is the weight of air column experienced per unit area. So, what is the change that occurs in atmospheric pressure as altitude increases? Note your inferences.
Answer:
Atmospheric pressure decreases as height from the Earth’s surface increases.

Atmospheric pressure at sea level is known as standard atmospheric pressure. It is defined as the weight of a mercury column that is 0.76 m high, with a unit cross sectional area, exerting a pressure of 1 atm. The instrument used to measure atmospheric pressure is a barometer.

Question 38.
Take an aluminum can and fill it with hot water. Pour out the hot water and immediately seal the can. Immerse the can in cold water. What do you observe?

When the can cools down, the pressure inside the can decreases. The external atmospheric pressure is strong enough to crush the can.

Question 39.
Calculate the force exerted by atmospheric pressure on a table surface of area 1 m². Atmospheric pressure is 101325 Pascal.
Answer:
Force = Pressure × Area
= 1 Pa × 1 m²
= 101325 N
This is equivalent to the weight of an object with a mass of 10339 kg. If such a large force is exerted on the table, it doesn’t collapse. It is because the pressure is applied from all sides on it and so the forces get balanced.

Gas pressure is exerted in all directions, similar to that of liquids.

Activity
Fill a glass with water and cover it with a cardboard. Hold the cardboard with your hand and turn the glass upside down. Remove your hands slowly.

Question 40.
Does the water fall?
Answer:
The force due to atmospheric pressure can hold the entire weight of the water in the glass. So the water does not fall down.
The equilibrium of pressure between gases and liquids is a common phenomenon occurring in nature.

Question 41.
What happens to the candle flame?
Answer:
The candle flame goes out.

Question 42.
What happens to the air pressure inside the glass?
Answer:
Air pressure inside the glass decreases.

Question 43.
What is the change in the water level?
Answer:
Water level inside the glass rises.
The water level remains stable when the pressure inside the glass and the atmospheric pressure outside the glass are in equilibrium.

Question 44.
Gently pull back the piston of a syringe and seal the opening with your hand. Then pull the piston all the way back and release. What do you see?
Answer:
The piston will go back. When the syringe opening is sealed and the piston is pulled back and released, the piston will move into the syringe barrel. This movement is due to the difference in pressure between the outside and inside of the syringe. The higher outside pressure forces the piston back into the syringe barrel.

Question 45.
Why does the piston go back? Discuss the reason.
Answer:
The piston move back into the syringe barrel, because the pressure inside the syringe is less than the pressure outside. So the higher pressure outside forces the piston back into ehe syring barrel.

Question 46.
Read the following situations and explain them based on atmospheric pressure.
• Rubber suckers stick to smooth surfaces.
• Mountain climbers often experience nosebleeds at high altitudes.
• Holes are made on the injection bottle with a needle during a drip injection.
• Passengers travelling uphill in vehicles on a ghat road experience ear pain.
Answer:
• When a rubber sucker is pressed on a smooth surface, it pushes the air out. This creates low pressure inside. The higher air pressure outside pushes it onto the smooth surface making, it stick.
• Mountain climbers often experience nosebleeds at high altitudes because as altitude increases atmospheric pressure decreases.
• For the smooth flow of liquid there should be air flow. In the absence of a hole, air cannot enter the bottle and the flow stops. Making a hole lets air into the injection bottle and keeps the pressure balanced, ensuring continuous flow.
• As the altitude increases the atmospheric pressure decreases. But the pressure inside the ears remain the same for a while and this difference in pressure causes a feeling of pain in the ears.

Class 8 Basic Science Chapter 3 Question Answer Extended Activities

Question 1.
Conduct a study on the topic ‘Rain and Pressure’ and prepare a project report.
Answer:
An example of a project report is shown below.
Title: Rain and pressure

Introduction:
Rainfall is one of the most important phenomena. It plays a major role in agriculture, environment and many more day to day activities. One of the important factors that influence weather patterns is pressure. Here we explore the relationship between pressure and rain.

Main points to be included in the content

• The continuous movement of water through the phases of evaporation, condensation, precipitation, and collecting is known as the water cycle.
• Water vapour, which rises into the atmosphere, is created when the Sun heats water in lakes, rivers, and seas.
• In regions of low pressure, the air is generally less dense and rising.
• As warm air rises it cools down.
• When air cools, the vapour in it turns back into small liquid droplets or ice crystals to form clouds. This process is called condensation.
• Precipitation is the term for the water that returns to the earth as rain, snow, or hail when the clouds becomes heavy.
• The cycle then restarts when the water gets collected in lakes, rivers, or underground, with atmospheric pressure being a major factor in causing rain to fall and water vapour to rise.
• When the air pressure is high it means the air is generally more dense and sinking.
• Sinking air warms up.
• Warm air can hold more water vapour without condensing into droplets.
• So high pressure areas are usually associated with sunny weather and clear skies.
  (You can also refer to weather reports in newspapers and include points from it, add flowcharts and diagrams, various weather study reports)

Conclusion
Pressure and rainfall are interrelated.

Question 2.
Attach a pipe to each end of a plastic bottle, ensuring it airtight. One pipe should be longer and the other shorter. Place one end of the pipe in a bucket filled with water and placed at a highest level. Place the shorter pipe in another vessel. Squeeze and release the plastic bottle two or three times. Does the water from the bucket flow into the lower vessel? State the reason for this.
Answer:
Yes, the water from the bucket will flow into the lower vessel. When the bottle is squeezed, the pressure inside it increases. This higher pressure pushes air into the water through the longer pipe and forces water to rise up through it and then water is pushed down the longer pipe and into the shorter pipe, which then flows into the lower vessel due to gravity.

Pressure Class 8 Notes

Class 8 Basic Science Pressure Notes Kerala Syllabus

• The force acting normally on a surface is called thrust. The force acting normally per unit area is pressure.
• If pressure is denoted by P, thrust by F and area by A, Pressure = \(\frac{\text { Thrust }}{\text { Area }}\) P = \(\frac{\mathrm{F}}{\mathrm{~A}}\)
• Unit of pressure = \(\frac{\text { Unit of thrust }}{\text { Unit of area }}\). The SI unit of pressure is pascal. 1 pascal = 1N/m²
• When thrust remains constant, the pressure is inversely proportional to the surface area. This means, when the surface area increases, the pressure decreases and vice versa.
• The normal force exerted by a liquid is called thrust. The thrust that a liquid exerts per unit area is called liquid pressure.
• The factors affecting liquid pressure are
  • Height of the liquid column (h)-As height of the liquid column increases, liquid pressure increases.
  • Density of the liquid (d)-As density of liquid increases, liquid pressure increases.
• The instrument used to measure liquid pressure is called a manometer.
• The force exerted by a gas normally on a unit area is gas pressure.
• Factors influencing gas pressure.
  • Number of particles-As number of particles increases, gas pressure increases.
  • Volume-As volume increases, gas pressure decreases.
  • Temperature-As temperature increases, gas pressure increases.
• Atmospheric air exerts pressure on objects.
• The weight of air column per unit area on the earth’s surface is atmospheric pressure. The unit of atmospheric pressure is ‘bar’.
• Atmospheric pressure at sea level is known as standard atmospheric pressure. The instrument used to measure atmospheric pressure is a barometer.
• Gas pressure is exerted in all directions, similar to that of liquids.

INTRODUCTION

The concept of pressure is important in science and it is an inevitable part of our day to day life. It explains simple daily life situations like using a sharp knife to cut better, making use of syringes, air pumps to applications like making the base of dams wider and weather predictions. Not only solids, but liquids and gases also exert pressure. This chapter deals with topics like pressure and its measurement, liquid pressure, gas pressure and atmospheric pressure.

PRESSURE AND ITS MEASUREMENT
We have learnt about different types of forces. The earth exerts an attractive force on all objects. That is the weight of the object.

ACTIVITY TO FIND OUT THE FACTORS LIQUID PRESSURE DEPENDS ON
Make a hole at the bottom of a plastic bottle. Close the hole and fill the bottle with water. Open the hole and observe the water jetting out.

Repeat the experiment using bottles of different shapes and sizes.

MAKING A MANOMETER

Fix a plastic tube on a board in a U shape. Fill it with water. Connect a funnel to one end of the tube as shown in the figure. Make a diaphragm with a balloon on the mouth of the funnel. Attach a scale to the board. Now the manometer is ready.
Apply slight pressure with your finger on the balloon.

GAS PRESSURE
Just like solids and liquids, gases also have the ability to exert pressure. As we know, pressure is measured when air is filled into vehicle tyres.

Pressure is the force exerted by the particles of a gas on unit area of a surface. This is due to the collision of gas particles.

The force exerted by a gas normally on a unit area is gas pressure.

ATMOSPHERIC PRESSURE
The atmosphere is a blanket of air surrounding the Earth. The density of air decreases as we go higher.

ACTIVITY TO UNDERSTAND IF ATMOSPHERE CAN EXERT PRESSURE
Place a scale on the table as shown in the figure. Drop an ice cream ball on the scale from a small height. The scale falls down. Place an A4 size paper on the scale. Drop the ball again from the same height.

Now, the scale does not fall down. It is because of the weight of the air above the paper. The atmospheric pressure counteracts the force exerted by the ball.

Atmospheric air exerts pressure on objects.

From the above activity, we understood the influence of atmospheric pressure.

The weight of air column per unit area on the earth’s surface is atmospheric pressure. The unit of atmospheric pressure is ‘bar’.

PRESSURE BALANCE
Activity
Pour water in a flat container. Place a lit candle in it. Cover the candle with a glass.

Reviewing SCERT Class 8 Basic Science Solutions and Kerala Syllabus Class 8 Basic Science Chapter 2 Motion and Force Question Answer Notes Pdf can uncover gaps in understanding.

Class 8 Basic Science Chapter 2 Motion and Force Question Answer Notes

Class 8 Basic Science Chapter 2 Notes Kerala Syllabus Motion and Force Question Answer

Motion and Force Class 8 Questions and Answers Notes

Let’s Assess

Question 1.
A car starts from A and reaches B, which is 75 m away. The uniform speed of the car is 25 m/s. Another car with a uniform speed of 30 m/s starts from A and reaches B through C. Which car will reach the destination first?

Answer:
Speed = \(\frac{\text { distance travelled }}{\text { time taken }}\)

Car 1
Distance travelled_from A to B = 75 m
Speed of car 1 = 25 m/s
Time taken bv Car 1 = \(\frac{\text { Distance }}{\text { Speed }}\) = 75 ÷ 25 = 3 S

Car 2
Distance travelled from A to B through C = AC + CB = 50 + 70 = 120 m
Speed of car 2 = 30 m/s
Time taken by Car 2 = \(\frac{\text { Distance }}{\text { Speed }}\) = 120 ÷ 30 = 4 s
So Car 1 will reach the destination first because it takes less time.

Question 2.
A bus starts from C and reaches D in 7 s. If the uniform speed of the bus is 50 m/s, find the distance from C to D.
Answer:
Speed of the bus = 50 m/s
Time taken = 7 s
Speed = \(\frac{\text { distance travelled }}{\text { time taken }}\)
Distance travelled from C to D = Speed × Time = 50 × 7 = 350 m

Question 3.
How long will it take to hear thunder from 12000 m away? (The speed of sound is 340 m/s).
Answer:
Speed of sound = 340 m/s
Distance travelled by thunder = 12000 m
Speed = \(\frac{\text { distance travelled }}{\text { time taken }}\)
Time taken to hear thunder \(\frac{\text { Distance }}{\text { Speed }}\) = 12000 ÷ 340 = 35.29 s

Question 4.
Complete the puzzle given below:

Answer:

• Starts moving a stationary object
• Changes the direction of motion
• Changes the speed of a moving object
• Changes the shape of an object
• Changes the size of an object

Basic Science Class 8 Chapter 2 Question Answer Kerala Syllabus

Question 1.
Analyze the picture given above. What are the situations shown?
Answer:

• Child sitting on a moving giant wheel
• Person riding a horse
• Log of wood in a moving lorry
• Twig in the beak of a flying bird
• Earth in the solar system
• A book on a table

Question 2.
Tabulate the above situations that the objects change their position relative to the surroundings and those do not.

Answer:

Objects changing position relative to surroundings	Objects not changing position relative to surroundings
• Child sitting on a moving giant wheel • Person riding a horse • Log of wood in a moving lorry • Twig in the beak of a flying bird • Earth in the solar system	• A book on a table

Objects that change the position with respect to their surroundings are considered to be in motion, while those that do not change position are considered to be stationary.

Question 3.
The above situations are given in the table below. Complete the table suitably by putting ✓ marks.

Answer:

From the table, we can infer that to determine whether an object is moving, we need to refer to another object. The object that is used as a reference is called the reference object.

The object taken to determine the state of motion or the state of rest of a body is called the reference object.

If an object changes its position relative to the reference object, it is said to be in motion, and if it does not change position, it is said to be stationary. Moving objects undergo a change in position.

Question 4.
The picture of a 400 m track is given below.

What will be the length of the path travelled by an athlete completing two rounds on this track?
Answer:
400 + 400 = 800 m

Distance is the length of path travelled by an object. The SI unit of distance is metre.

Odometre

An odometre records distance travelled by a vehicle in kilometre.

Question 5.
Since 1 km = 1000 m, calculate how far a vehicle has travelled so far, according to its odometer given above.
Answer:
1,44,969 km = 14,49,69,000 m

Question 6.
Figure 2.5 shows a railway track from A to F. Note down the distance traveled by the train upon reaching each place.

Answer:

Place	Distance traveled
At A	0 km
While reaching B	60 km
While reaching C	110 km
While reaching D	150 km
While reaching E	250 km
While reaching F	320 km

Question 7.
Bus A travelled 75 m in 5 seconds. Bus B travelled 112 m in 7 seconds. Which bus was faster?
Answer:
Speed of Bus A = \(\frac{\text { distance travelled }}{\text { time taken }}\) = \(\frac{75 m}{5 s}\) = 15 m/s
Speed of Bus B = \(\frac{\text { distance travelled }}{\text { time taken }}\) = \(\frac{112 m}{7 s}\) = 16 m/s
Bus B was faster.
Speedometer

Speedometre is the device that shows the speed of a vehicle.

Question 8.
The details of 3 children who participated in a 400 m running race in school sports meet are given in the table below. Can we find the fastest athlete among them.

Answer:

Child	Distance	Time	Speed
A	400 m	180 s	\(\frac{400}{180}\) = 2.22 m/s
B	400 m	120 s	\(\frac{400}{120}\) = 3.33 m/s
C	400 m	400 s	\(\frac{400}{400}\) = 1 m/s

Here, speed is the distance travelled in one second. The distance travelled in one second will not always be the same.

Question 9.
Look at the clock dial shown.
a) Complete the table based on the movement of the tip of the second hand (P in the figure). You can measure the distance between different points using a thread.


Answer:

Change in position	Distance (cm)	Time (s)
From A to C	10	10
From C to E	10	10
From E to G	10	10

Change in position	Distance (cm)	Time (s)
From A to D	15	15
From D to G	15	15
From G to J	15	15

b) What is the distance travelled in every 10 seconds?
Answer:
10 cm

c) What is the distance travelled in every 15 seconds?
Answer:
15 cm

If an object covers equal distances in equal time intervals, it is said to have uniform speed.

If an object travels equal distance in equal intervals of time, it is in uniform speed.

In our daily life, all movements are not in uniform speed.
Birds flying, humans walking, a ball rolling, etc., do not move with uniform speed. They move with nonuniform speed.

If an object travels unequal distance in equal intervals of time, it is in non-uniform speed.

Question 10.
We see vehicles ranging from slow-moving bicycles to high-speed cars on the roads. Road accidents due to excessive speed and carelessness are daily news. What can we do to avoid such road accidents? Discuss
Answer:
Road accidents caused by excessive speed and carelessness happen every day. To avoid such accidents, we : should always drive carefully and follow traffic rules. We must not rush or speed while driving. Wearing seat belts, paying attention while crossing the road, and avoiding distractions like using mobile phones while driving are also important. Being alert and responsible while on the road helps keep everyone safe.

Question 11.
Examine the figures.


Identify whether the force applied in each case is a contact or a non-contact force.

Answer:

Situation	Force	Through Contact / Non-Contact
Mango falling downward	Earth’s Gravitational Force	Through Non-Contact
Leaves swaying in the wind	Force applied by wind	Through Contact
Magnet attracting a pin	Magnetic force	Through Non-Contact
Hammering a nail	Muscular force	Through Contact
Swimming	Muscular force	Through Contact

The force experienced when objects come into contact with each other is called contact force. The force effected when there is no contact with the object is called non-contact force.

The standard unit of force is called the newton. It can be represented by the letter N. The capital letter is used because it is the first letter of the scientist’s name.

Question 12.
Where do we make use of friction in our life?
Answer:
Friction helps us walk, hold objects, drive, write, and stop vehicles. It provides grip and prevents slipping in everyday life.

Question 13.
Rub your palms together. Do you feel the warmth?
Answer:
When you rub your palms together, you can feel warmth. This happens because rubbing creates friction, which generates heat. Friction is the force that opposes the motion of two surfaces sliding over each other. So, the more you rub your palms, the more heat is produced, making your palms warm.

The same thing happens when striking a matchstick and lighting a lighter.

Advantages of friction

• Helps to hold objects firmly.
• Helps us in walking.
• Helps vehicles to move without slipping.
• Slows the fall and keeps the parachute open.

Question 14.
Is friction always beneficial?
Answer:
No, friction is not always beneficial. It has both advantages and disadvantages depending on the situation. Friction is helpful when we need to hold on or stop slipping. But in machines, too much friction is a problem because it wastes energy and makes parts wear out.

Disadvantages of friction

• Surfaces in contact wears out.
• Obstructs smooth movement of machine parts.
• Continuous friction between the bones during movement causes knee wear.

Question 15.
List some examples of lubricants.
Answer:

• Oil (such as motor oil, cooking oil)
• Grease (used in bicycles, machines)
• Wax (like bees wax)
• Soap solutions (used in some machinery)
• Graphite is a solid lubricant. It is commonly used as a lubricant between machine parts at high temperature.

Ball bearings seen in connection with tyres in vehicles and between hubs and the axles of ceiling fans and bicycles are used to reduce friction with the axle.

Airplanes and boats are made in special shapes to reduce friction. Smooth, streamlined designs help them move easily through air and water, making travel faster and easier by decreasing the resistance they face.

This method of reducing friction by changing the shape is called streamlining.

Question 16.
Write the various ways to reduce friction?
Answer:

• Use lubricants like oil, grease, or wax.
• Make objects streamlined.
• Use ball bearings in machines and vehicles.

Class 8 Basic Science Chapter 2 Question Answer Extended Activities

Question 1.
Prepare and present a seminar paper on the ways to reduce road accidents.
Answer:
Hints
Main Ways to Reduce Road Accidents
1. Follow Traffic Rules

• Obey speed limits
• Use signals and helmets

2. Improve Road Conditions

• Maintain roads properly
• Install clear signs

3. Raise Awareness

• Educate people about road safety
• Conduct awareness campaigns

4. Enforce Laws Strictly

• Penalties for Violations
• Regular checks for drunk driving

5. Use Technology

• Speed cameras
• Traffic lights and CCTV

6. Encourage Public Transport
• Less traffic, safer roads

7. Pedestrian Safety

• Crosswalks and footpaths
• Educate pedestrians

Question 2.
Prepare a science article on friction in daily life.
Answer:

• Friction is a force that opposes the motion of two surfaces sliding against each other. It is a common and important force we experience every day. Friction helps us in many activities, but sometimes it can also cause problems.
• Friction occurs when two surfaces come into contact and resist sliding. It acts in the opposite direction to movement. The amount of friction depends on the nature of the surfaces and how hard they press together.

Uses of Friction in Daily Life

• Walking and Running: Friction between shoes and the ground prevents slipping.
• Writing: Friction between pen and paper helps in writing.
• Driving: Friction between tyres and road helps in moving the vehicle without slipping.
• Climbing: Friction helps climbers grip rocks or walls.

Problems Caused by Friction

• Friction causes wear and tear of objects, like shoes or machine parts.
• It can slow down moving objects and waste energy.

How to Reduce Friction

• Use lubricants like oil or grease on machines.
• Smoothen surfaces to decrease friction.
• Use wheels and ball bearings.

Motion and Force Class 8 Notes

Class 8 Basic Science Motion and Force Notes Kerala Syllabus

• If an object changes its position relative to the reference object, it is said to be in motion, and if it does not change position, it is said to be stationary. Moving objects undergo a change in position.
• Distance is the length of path travelled by an object. The SI unit of distance is metre.
• An odometre records distance travelled by a vehicle in kilometre and a speedometre is the device that shows the speed of a vehicle in km/h.
• Speed is the distance travelled by an object in unit time. The SI unit of speed is m/s.
• If an object travels equal distance in equal intervals of time, it is in uniform speed.
• If an object travels unequal distance in equal intervals of time, it is in non-uniform speed.
• Force is a push or pull that changes the shape, size, volume, state of rest or state of motion of a body. The standard unit of force is called the newton.

INTRODUCTION

Understanding how objects move and interact is fundamental for the study of physics. This chapter introduces key concepts related to motion, including the difference between being at rest and in motion, and how distance and speed describe an object’s movement. We explore the forces that cause changes in motion, distinguishing between contact and non-contact forces, and examine the role of friction, a force that both opposes motion and its numerous practical applications in daily life. By grasping these fundamental ideas, we can better understand motion and force seen around us and learn how to control them to make our daily activities easier and safer.

STATE OF MOTION AND STATE OF REST
In our daily life we always engage in some activities. We move in various situations like running, playing and walking. A bird flying, a car running, leaves swaying in the wind – all these are different forms of motion.

SPEED

A photo finish picture of the 100 m race in the Olympics is given above. The athlete who completed 100 m in the least time would be the winner.

Experiment

Take a tall glass jar. Mark the top and bottom as A and B, respectively. Fill the glass jar with glycerin and drop a stone from the top. Start the stopwatch when the stone reaches A. Stop the watch when the stone reaches B.
Time taken for the stone to reach B = 5 s
Distance travelled = 30 cm
Distance travelled bv the stone in one second = \(\frac{30}{5}\) = 6 cm/s

Speed is the distance travelled by an object in unit time. The SI unit of speed is m/s. Speed = \(\frac{\text { distance travelled }}{\text { time taken }}\)

Although the SI unit of speed is m/s, the speed of vehicles is usually expressed in km/h.

Relation between km/h and m/s.
1 km/h = \(\frac{1000 m}{3600 s}\) = \(\frac{5}{18}\) m/s

FORCE

• Pulling a trolley
• Pushing a car
• Pushing a wall
• Pulling a table

We can see a push or a pull in all these situations. This is force. It is not only applied during pushing and pulling. Force can be applied in many ways, such as pressing, lifting, twisting, or even when objects attract each other (like gravity). Any action that causes a change in the motion or shape of an object involves applying force.

• Catching a ball
• Rolling dough to chapati
• Kicking a ball
• Hitting a cork

Here, we can see that force is applied to change the shape and direction of the object and to stop a moving object.

Force is a push or pull that changes the shape, size, volume, state of rest or state of motion of a body.

In all the situations shown above, force is applied through direct contact with the object. It is not necessary to have a direct contact in all the cases.

FRICTIONAL FORCE

You must have noticed that a ball rolling freely on the floor gradually comes to rest. The force responsible for this is called friction.

Let’s try an activity.
Take a wooden block and make one side smooth leaving the other rough. Slide its smooth surface down the inclined plane Then try to slide its rough side down the inclined plane.

Observation
More force is effected against the movement on a rough surface. This is frictional force. You can see that the speed decreases with the increase in friction.

When a surface moves or tries to move over another surface, a parallel force is produced between them against their relative motion. This is frictional force.

Activity

Slide a heavy box on a rough surface. Then move the same box on a trolley with tyres.

Observation

• The box moves faster on the trolley with tyres.
• The frictional force decreases in this case because rolling friction (or rolling resistance) is less than sliding friction.

Using tyres reduces the frictional force, making it easier and quicker to move the box.

More friction occurs when sliding. This is called sliding friction. When using a trolley, the tyre rolls. This is rolling friction. Sliding friction is greater than rolling friction.

WAYS TO REDUCE FRICTION
To understand the ways to reduce friction, we need to know the factors that influence it.
Activity

Take a wooden block, an ice block, and a rubber piece of the same mass. Allow them to slide down an inclined plane. The area in contact with the inclined surface should be equal in all cases.

Observations

• The rubber piece will slide slowly because of higher friction.
• The wooden block will slide faster than rubber but slower than ice.
• The ice block will slide the fastest because it has the least friction.

Nature of the surfaces in contact influence the frictional force
Experiment
Take some water in a glass jar and drop a round stone and a sharp-edged stone of equal mass into the water.

Observation
The round stone has a smooth shape, so it moves easily through water. It faces less friction and falls faster.
The sharp-edged stone has an uneven, rough shape. It faces more friction and falls slower.
From this, we can understand that the shape of the object affects friction.

Factors that affect friction

• Nature of surfaces in contact:
  Rough surfaces create more friction than smooth surfaces.
• Area of contact

Larger contact areas can increase friction.
We have seen that friction occurs when our palms are rubbed together. If oil is applied on the hands and rubbed together, they slip quickly. From this, it can be assumed thar friction is reduced when oil is applied.

Substances that help to reduce friction between contacting surfaces are lubricants.

Practicing with SCERT Kerala Syllabus 8th Standard Hindi Textbook Solutions Unit 5 Chapter 2 सीरिया की बेटी Siriya Ki Beti Question Answer Notes Summary in Malayalam & Hindi improves language skills.

Siriya Ki Beti Class 8 Question Answer Notes Summary

SCERT Class 8 Hindi Unit 5 Chapter 2 Question Answer Kerala Syllabus सीरिया की बेटी

Siriya Ki Beti Question Answer

विश्लेषणात्मक प्रश्न :

प्रश्न 1.
‘यहाँ अजब-सी बोरियत’ का प्रयोग क्यों किया होगा?
‘ഇവിടെ വിചിത്രമായ ബോറിങ്ങ്’ എന്ന പ്രയോഗം നടത്താൻ എന്താണ് കാരണം?
उत्तर:
पूरा एक दिन लग गया था। मेरे पूरे शरीर में टूटन थी। अकड़ गया था। एक अनिश्चितता बनी हुई थी। इसीने थकान को और बढ़ा दिया था।
തുർക്കിയിലേയ്ക്ക് വരാനും പോകാനും ഒമ്പതോ പത്തോ മണിക്കൂർ എടുക്കും. ഇപ്രാ വശ്യം ഒരു ദിവസം തന്നെ എടുത്തിട്ടുണ്ട്. എന്റെ ശരീരം മുഴുവൻ വേദനയാണ്. ആകെ ക്ഷീണിച്ചിരുന്നു. ഒരു അനിശ്ചിതാവസ്ഥ നിലനിന്നിരുന്നു. ഇത് ക്ഷീണം ഒന്നുകൂടി വർദ്ധിപ്പിച്ചു.

प्रश्न 2.
लेखिका अपने बाबा से फोन पर बातें करने में असमर्थ थी । उस समय लेखिका के मन में क्या-क्या सोच आए होंगे?
ലേഖികയ്ക്ക് തന്റെ അച്ഛനോട് ഫോണിൽ സംസാരിക്കാൻ സാധിച്ചിരുന്നില്ല. ആ സമ യത്ത് ലേഖികയുടെ മനസ്സിൽ എന്തൊക്കെ ചിന്തകളാകാം ഉണ്ടായിരിക്കുന്നത്?
उत्तर:
लेखिका सोची होगी कि कैसे मैं अपने बाबा को बता दूँ कि मैं यहाँ टर्की एयरपोर्ट में बैठी हूँ। ये चौबीस घंटे कैसे गुजारूँ। फोन की बैटरी खतम हुई है। इंटरनेट की सुविधा कहाँ से मिलेगी। पीने के पानी का बोतल कहाँ मिलेगा।

ലേഖിക ഇങ്ങനെ ചിന്തിച്ചിട്ടുണ്ടാകാം-‘എന്റെ വിമാനം വൈകുന്നത് കാരണം ഞാൻ തുർക്കി എയർപോർട്ടിലിരിക്കുകയാണ് എന്ന് എങ്ങ നെ അച്ഛനോട് പറയും. ഈ ഇരുപത്തി നാല് മണിക്കൂർ എങ്ങനെ കഴിച്ചുകൂട്ടും. ഫോണിലെ ബാറ്ററി തീർന്നിരിക്കുന്നു. ഇന്റർനെറ്റ് സൗകര്യം എവിടെ നിന്ന് കിട്ടും. കുടിക്കാനുള്ള വെള്ളക്കുപ്പികൾ എവിടെ കിട്ടും.

प्रश्न 3.
‘मैंने यात्रा के लिए यही दिन क्यों चुना?’ लेखिका के इस ऐसे सोचने का क्या कारण हो सकता है?
‘ഞാൻ ഇന്നത്തെ ദിവസം തന്നെ യാത്രക്ക് വേണ്ടി തിരഞ്ഞെടുത്തത് എന്തിനാണ്?’ ലേഖിക ഇങ്ങനെ ചിന്തിക്കാനുള്ള കാരണം എന്താവാം?
उत्तर:
लेखिका को अगली फ्लाइट चौबीस घंटे बाद मिलेगी। पीने के लिए बोतल में पानी नहीं था। एक कैफे से पानी का बोतल उठा ली। पैसे देने के लिए कार्ड उठा लिया तो वह चलता नहीं। उसके पास तो उतना कैश भी नहीं था। उसने बोतल वापस दुकान पर रखी। पानी न पीने का निर्णय लिया। यह दिन इतना तनावपूर्ण रहने के कारण ऐसा सोचा होगा।
ലേഖികയ്ക്ക് അടുത്ത ഫ്ളൈറ്റ് ഇരുപത്തി നാല് മണിക്കൂറിന് ശേഷമാണ്. കുടിക്കാൻ വെള്ളമുണ്ടായിരുന്നില്ല. ഒരു കഫേയിൽ പോയി വെള്ളത്തിന്റെ കുപ്പി എടുത്തു. പൈസ കൊടുക്കാനായി കാർഡ് എടുത്തപ്പോൾ അത് വർക്ക് ചെയ്യുന്നില്ല. കയ്യിൽ അത യും കാശും ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. അവൾ വെള്ള ക്കുപ്പി കടയിൽ തന്നെ തിരിച്ച് വച്ചു. ഈ ദി വസം ഇത് സംഘർഷഭരിതമായത് കാരണ മാകാം ഇങ്ങനെ ചിന്തിച്ചത്.

प्रश्न 4.
‘इस हँसी पर एक क्षण के लिए मैं सब भूल गई।’ लेखिका को ऐसा अनुभव क्यों हुआ?
ഈ ചിരിയിൽ ക്ഷണനേരത്തേക്കെങ്കിലും ഞാൻ എല്ലാം മറന്നു.’ ലേഖികയ്ക്ക് അങ്ങനെ യൊരു അനുഭവം ഉണ്ടാകാൻ എന്താണ് കാരണം?
उत्तर:
जब लेखिका प्यासा रहकर बैठी थी तो अचानक किसीने उसके कंधे पर हाथ रखा। उसका चेहरा भर खुला था। वह शांत और उसकी आँखों में एक हँसी थी। यह हँसी लेखिका को प्रभावित किया होगा।
ലേഖിക ദാഹിച്ച് ഇരിക്കുകയായിരുന്നു. അപ്പോൾ ആരോ വന്ന് അവളുടെ ചുമലിൽ
കൈ വെച്ചു. അവളുടെ മുഖം വളരെ പ സന്നമായിരുന്നു. വളരെ ശാന്തമായിരുന്നു. അവളുടെ കണ്ണുകളിൽ ഒരു ചിരിയുണ്ടാ യിരുന്നു. ഈ ചിരി ലേഖികയെ സ്വാധീനി ച്ചതാക്കാം.

प्रश्न 5.
‘पानी के उस घूँट ने और उसकी हँसी ने या दोनों ने मिलकर मुझे एक मीठे अहसास से भर दिया था।’ इस प्रस्ताव से आपने क्या समझा?
‘ഒരു കവിൾ വെള്ളവും അവളുടെ ചിരി യും, രണ്ടും ഒരുമിച്ച് എനിക്ക് മധുരമായ അനു
ഭൂതി ഉണ്ടാക്കി. ഈ പ്രസ്താവനയിലൂടെ താങ്കൾ എന്ത് മനസ്സിലാക്കി?
उत्तर:
लेखिका को प्यास लग रही थी। तभी एक लड़की आकर उसे पानी का बोतल दिया। इस सुंदर और शांत आँखों वाली लड़की की हँसी भी लेखिका को प्रभावित किया। प्यास बुझने के कारण और उस लड़की की निरीह हँसी के कारण लेखिका को एक मीठा अहसास हुआ होगा।
ലേഖികയ്ക്ക് ദാഹിക്കുന്നുണ്ടായിരുന്നു. അപ്പോഴാണ് ഒരു പെൺകുട്ടി വന്ന് വെള്ള ത്തിന്റെ ബോട്ടിൽ കൊടുത്തത്. സുന്ദരമായ, ശാന്തമായ കണ്ണുകളോടു കൂടിയ പെൺകുട്ടിയുടെ ചിരിയും. ലേഖികയെ സ്വാധീനിച്ചു. ദാഹം ശമിച്ചതു കാരണവും, പെൺകുട്ടിയുടെ നിഷ്കളങ്കമായ ചിരി കാര ണവുമാകാം ലേഖികയ്ക്ക് ഒരു മധുരമായ അനുഭൂതി ഉണ്ടായത്.

प्रश्न 6.
‘ऐन युद्ध के समय यह वहाँ क्यों जा रही है?’ यह सवाल मेरे चेहरे पर झलक उठा था। लेखिका ने ऐसा क्यों सोचा होगा?
‘കൃത്യം യുദ്ധത്തിന്റെ സമയത്ത് തന്നെ എന്തിനാണ് ഇവൾ അവിടേയ്ക്ക് പോകു ന്നത്?’ ഈ ചോദ്യം എന്റെ മുഖത്ത് നിഴ ലിച്ചിരുന്നു. ലേഖിക അങ്ങനെ ചിന്തിക്കാൻ എന്താകാം കാരണം?
उत्तर:
युद्ध के समय कोई भी देश सुरक्षित नहीं है । वहाँ के लोग डर के साए में जी रहे होंगे। कहाँ, कब, क्या हो जाएगा कल्पना नहीं कर सकते थे। फिर भी लड़की ने तय किया कि वह माँ-बाप के पास जाएगी।
യുദ്ധത്തിന്റെ സമയത്ത് ഒരു രാജ്യവും സുരക്ഷിതമല്ല. അവിടുത്തെ ആളുകൾ ഭയ ത്തിന്റെ നിഴലിലായിരിക്കും ജീവിക്കുന്നത്. എപ്പോൾ, എവിടെ, എന്ത് സംഭവിക്കുമെന്ന് ആർക്കും സങ്കൽപ്പിക്കാൻ പോലും പറ്റില്ല. എന്നിട്ടും ആ പെൺകുട്ടി തന്റെ അച്ഛന്റെയും അമ്മയുടെയും അടുത്തേക്ക് പോകാൻ തീരു മാനിച്ചു.

प्रश्न 7.
“मेरा सवाल चौबीस घंटे का था, पर उसका?” इस कथन की गहराई पर अपना विचार प्रकट करें।
‘എന്റെ പ്രശ്നം ഇരുപത്തിനാല് മണിക്കൂറി ന്റേതാണ്. പക്ഷേ അവളുടെതോ?’ ഈ പ്രസ്താവനയെക്കുറിച്ച് അഭിപ്രായം പ്രകട മാക്കുക.
उत्तर:
लेखिका की समस्या सिर्फ चौबीस घंटे बिताने की है। लेकिन सिरिया जानेवाली लड़की स्वयं खतरनाक अवस्था में है। क्योंकि सिरिया में युद्ध चल रहा था। वहाँ के लोग डर के साए में जी रहे थे। कहाँ, कब, क्या हो जाएगा कुछ नहीं बता सकते। घर बार छोड़कर बाहर जाना भी मुश्किल था। फिर भी उसने माता-पिता के पास जाने को तय किया। इससे उस लड़की को अपने निर्णय पर अडिग रहने की आस्था और माता-पिता के प्रति लगाव को दर्शाता है।

ലേഖികയുടെ പ്രശ്നം കേവലം ഇരുപത്തി നാല് മണിക്കൂർ എങ്ങനെ ചിലവഴിക്കും എന്നത് മാത്രമാണ്. പക്ഷേ സിറിയയിൽ പോകുന്ന പെൺകുട്ടിയോ അപകടാവസ്ഥയിലാണ്. എന്തുകൊണ്ടെന്നാൽ സിറിയയിൽ യുദ്ധം നടക്കുകയാണ്. അവിടുത്തെ ആളുകൾ ഭയ ത്തിന്റെ മറവിൽ ജീവിക്കുകയാണ്. അവി ടെ എപ്പോൾ എന്ത് സംഭവിക്കുമെന്ന് ആർ ക്കും പറയാൻ സാധിക്കില്ല. വീട്ടിൽ നി വിട്ടുപോകുന്നതുപോലും ബുദ്ധിമു ട്ടായിരുന്നു. എന്നിട്ടും ആ പെൺകുട്ടി അച്ഛ ന്റെയും അമ്മയുടെയും അടുത്ത് പോ കാൻ തീരുമാനിച്ചു. ഇതിലൂടെ ആ പെൺകു ട്ടിയുടെ തന്റെ തീരുമാനത്തിൽ ഉറച്ചുനിൽ ക്കുന്നതിലുള്ള വിശ്വാസ്യവും, അച്ഛനോടും
അമ്മയോടുമുള്ള അടുപ്പവും പ്രകടമാകുന്നു.

प्रश्न 8.
‘मैंने पहली बार युद्ध को इतने करीब से जाना था’ – लेखिका ऐसा क्यों सोचती है?
‘ഞാനാദ്യമായാണ് യുദ്ധത്തെ ഇത് അടുത്ത് നിന്ന് അറിയുന്നത് – ലേഖിക ഇങ്ങനെ ചിന്തിക്കുന്നത് എന്തുകൊണ്ട്
उत्तर:
युद्ध विनाशकारी है। जब युद्ध का विवरण स्वयं सिरिया जाने वाली लड़की के मुँह से सुना तो लेखिका को ऐसा लगा कि युद्ध सामने चल रहा है। युद्ध की दुख दर्द की कहानी बेचैन करने वाली है। स्वयं अपना जीवन खतरे में डालकर सिरिया जाने वाली उस लड़की की कहानी लेखिका को बहुत अधिक प्रभावित किया।
യുദ്ധം വിനാശകാരിയാണ്. യുദ്ധത്തിന്റെ വിവരണങ്ങൾ സിറിയയിലേയ്ക്ക് പോകുന്ന പെൺകുട്ടിയിൽ നിന്ന് കേട്ടപ്പോൾ തന്നെ യുദ്ധം മുന്നിൽ നടക്കുന്നതായി ലേഖികക്ക് അനു ഭവപ്പെട്ടു. എപ്പോഴും യുദ്ധത്തിന്റെ കഥകൾ ന മ്മ അസ്വസ്ഥപ്പെടുത്തുന്നവയാണ്. സ്വന്തം ജീവിതം അപകടപ്പെടുത്തി സിറിയയിലേക്ക് പോകുന്ന പെൺകുട്ടിയുടെ കഥ ലേഖികയെ ഒരുപാട് സ്വാധീനിച്ചു.

प्रश्न 1.
आगे…
सही मिलान करें।

उत्तर:

छोटे बच्चे की आँखें	कलियों की तरह उभरी हुई थीं।
युद्ध की हर कहानी	बेचैन करने वाली होती है।
युद्ध के समय सीरिया के लोग	डर के साये में जीते थे।

प्रश्न 2.
निम्नलिखित वाक्य पढ़ें और प्रत्येक वाक्य के आधार पर लड़की के मनोभाव लिखें।
• उसने अपनी पानी की बोतल मेरी तरफ बढ़ाई। “टेक इट, इट्स फॉर यू।”
उत्तर:
लड़की अपनी पानी की बोतल देकर लेखिका से सहानुभूति प्रकट करती है। स्वयं अशांत होते हुए भी दूसरे की मदद करने का मनोभाव यहाँ दिखाई पड़ता है।

• ‘सीरिया जा रही हूँ। अपने माता-पिता के पास।’
उत्तर:
सिरिया में युद्ध चल रहा है। वहाँ के लोग डर के साये में जी रहे हैं। जाने कहाँ, कब, क्या हो जाएगा, कल्पना भी नहीं कर सकते थे। फिर भी लड़की ने अपने माता-पिता के पास जाने का दृढ़ निश्चय लेती है।

• वह बोली कि माँ की तबीयत ठीक नहीं है। मैं जाऊँगी तो कुछ मदद हो जाएगी।
उत्तर:
लड़की युद्ध के मुँह में जा रही है। अपने माँ- बाप का ख्याल रखने। वह सोचती है कि अगर वह जाए तो माँ को कुछ सहायता मिलेगी। स्वयं अपना जीवन खतरे में डालती हुई अपने माता- पिता की रक्षा करना चाहती है। एक बेटी के फर्स को वह भूलती नहीं।

प्रश्न 3.
वाक्यों का विश्लेषण करें।

उत्तर:
पहले वाक्य में सिर्फ शरीर का प्रयोग हुआ है। दूसरे वाक्य में ‘पूरे’ शब्द का प्रयोग करके ‘शरीर’ की विशेषता बताया है।
ആദ്യ വാക്യത്തിൽ ‘शरीर’ എന്ന ശബ്ദം മാത്രമാണ് പ്രയോഗിച്ചിട്ടുള്ളത്. രണ്ടാമത്തെ
വാക്യത്തി ൽ ‘पूरे’ എന്ന ശബ്ദം കൂടി പ്രയോഗിച്ച് ‘शरीर’ എന്ന ശബ്ദത്തിന്റെ വിശേഷണം പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. ‘पूरे’ എന്ന ശബ്ദം വിശേഷണ ശബ്ദമാണ്.

अन्य उदाहरण (Other Examples)
• दुकानों के बीच एक कैफे दिखाई दिया।
• दुकानों के बीच एक छोटा कैफे दिखाई दिया।
• उसने अपनी बोतल मेरी तरफ बढ़ाई।
• उसने अपनी पानी की बोतल मेरी तरफ बढ़ाई।
• माँ ने घर पर पोहा तैयार कर रखा होगा।
• माँ ने घर पर गरम-गरम पोहा तैयार कर रखा होगा।
• उसके साथ एक बच्चा है।
• उसके साथ एक छोटा-सा बच्चा है।

प्रश्न 4.
उचित शब्द जोड़कर वाक्यों का पुनर्लेखन करें।

उत्तर:
वह एक सफेद बुरका पहने थी।
उसके बाजू में एक छोटा बच्चा था।
माँ ने घर पर गरम-गरम पोहा तैयार कर रखा होगा।
गिरते घर और जलती इमारतों की फोटो आने लगीं।

प्रश्न 5.
युद्ध से बनी अनिश्चितता में लेखिका को टर्की एयरपोर्ट में एक दिन घंटों गुजारना पड़ा। उस दिन के अनुभवों के आधार पर लेखिका डायरी लिखती हैं।
लेखिका की वह डायरी कल्पना करके लिखें।
उत्तर:
25 जून 2025

आज का दिन मेरे लिए अविस्मरणीय रहा। युद्ध की अनिश्चितता के कारण टर्कों का वह एयरपोर्ट में फ्लाइट को चौबीस घंटे तक मुझे इंतज़ार करना पड़ा। फोन की बैटरी खत्म हो गई थी। इंटरनेट भी काम नहीं कर रहा था। पास की दुकानों में वाई-फाई के बारे में तलाश की। कोई रास्ता न निकला।

पानी का बोतल खाली होने के कारण कैफे से पानी का बोतल उठाया। लेकिन कार्ड नहीं चलने के कारण पानी न ले पाया। तभी एक सुंदर युवती कंधे पर हाथ रखकर मुझे अपना पानी का बोतल दिया। वह सिरिया जानेवाली लड़की थी। उसके साथ एक छोटा-सा बच्चा है। सिरिया में युद्ध चल रहा है। फिर भी अपने माँ-बाप के ख्याल रखने के लिए उसे चलना ही तय किया था। मुझे उसके दृढ़ निश्चय पर आश्चर्य लगा। स्वयं अपना जीवन खतरे में डालकर वह युद्ध के मुँह में जा रही है। मेरी ईश्वर से दुआ है कि उस लड़की एवं उसके बच्चे को रक्षा करें। अगले दिन की शुभ प्रतीक्षा के साथ………….

प्रश्न 4.
सीरिया जाने वाली लड़की की चरित्रगत विशेषताओं पर टिप्पणी लिखें।
उत्तर:
यह लड़की एक अत्यंत संवेदनशील, साहसी, और कर्तव्यनिष्ठ व्यक्तित्व का प्रतीक है। अपनी माँ की बीमारी को देखते हुए कठिन परिस्थितियों में भी पीछे नहीं हटती। अपने और अपने बच्चे की सुरक्षा को खतरे में डालना एक महान त्याग है। वह एक माँ के रूप में अपने बच्चे की सुरक्षा का भी ध्यान रखती है। एक बेटी के रूप में अपनी माँ की पीड़ा को भी समझती है। असुरक्षा, अनिश्चितता और डर के माहौल में भी वह निर्णय ले पाती है।

प्रश्न 5.
अनुबद्ध कार्य
• ‘युद्ध की हर कहानी ही बेचैन करने वाली होती है।’
युद्ध के विरुद्ध नारा बनाएँ।
उत्तर:
युद्ध नहीं, शांति चाहिए
हर दिल को ज़िंदगी चाहिए


• ‘मैंने पहली बार युद्ध को इतने करीब से जाना था।’
यहाँ युद्ध के क्या-क्या चित्र आपके मन में आते हैं?
युद्ध पर विवरण लिखें।
उत्तर:
युद्ध मानव इतिहास की सबसे भयावह और विनाशकारी घटनाओं में से एक है। यह दो या दो से अधिक देशों, समूहों या पक्षों के बीच होने वाला संघर्ष होता है। युद्ध का उद्देश्य आमतौर पर शक्ति प्राप्त करना, क्षेत्र पर अधिकार जमाना, आर्थिक लाभ उठाना आदि है।

युद्ध में लाखों निर्दोष लोग मारे जाते हैं। इससे देश की अर्थव्यवस्था बर्बाद हो जाती है। ऐतिहासिक इमारतें, कला और संस्कृति नष्ट हो जाती है। महिलाओं और बच्चों पर अत्याचार होते हैं। लोग अपने घर छोड़ने पर मजबूर हो जाते हैं। युद्ध केवल विनाश लाता है, जबकि शांति जीवन को आगे बढ़ाती है। इसलिए हमें युद्ध नहीं बल्कि समझदारी, सहानुभूति, और सहयोग का रास्ता अपनाना चाहिए।

प्रश्न 6.
संस्मरण के आधार पर सही प्रस्ताव चुनकर लिखें।
• विमान लेट होने पर लेखिका एयरपोर्ट के बाहर घूमने निकली।
• फोन की बैटरी खतम हो जाने से लेखिका माँ-बाप से संपर्क नहीं कर सकी।
• पैसा न होने के कारण लेखिका ने पानी की बोतल वापस दुकान पर रखी।
• सफेद बुरका पहनी लड़की ने पानी की बोतल लेखिका को दी।
• माँ-बाप की देखभाल के लिए युद्ध के समय पर भी लड़की सीरिया के अपने घर जा रही थी।
उत्तर:
• फोन की बैटरी खतम हो जाने से लेखिका माँ-बाप से संपर्क नहीं कर सकी।
• पैसा न होने के कारण लेखिका ने पानी की बोतल वापस दुकान पर रखी।
• सफेद बुरका पहनी लड़की ने पानी की बोतल लेखिका को दी।
• माँ-बाप की देखभाल के लिए युद्ध के समय पर भी लड़की सिरिया के अपने घर जा रही थी।

प्रश्न 7.
विशेष दिवस
फरवरी और मार्च महीनों के विशेष दिवसों को पहचानें। कम से कम पाँच विशेष दिवसों को सूचीबद्ध करें।
उत्तर:
फरवरी (February)

• अंतरजाल सुरक्षा दिवस – फरवरी 7
• स्त्रियों एवं बच्चों का सुरक्षा दिवस – फरवरी 11
• विश्व रेडियो दिवस – फरवरी 13
• विश्व सामाजिक नीति दिवस – फरवरी 20
• विश्व मातृभाषा दिवस – फरवरी 21

मार्च (March)

• विश्व महिला दिवस – मार्च 8
• विश्व जंगली दिवस – मार्च 21
• विश्व जल दिवस- मार्च 22
• विश्व जलवायु दिवस – मार्च 23
• विश्व नाटक दिवस – मार्च 27

सीरिया की बेटी निम्नलिखित प्रश्नों के उत्तर एक शब्द या वाक्य में लिखें :

प्रश्न 1.
‘सीरिया की बेटी’ कौन सी विधा में आती है?
उत्तर:
संस्मरण

प्रश्न 2.
‘सीरिया की बेटी’ संस्मरण का लेखक कौन है?
उत्तर:
मैत्रेयी कुलकर्णी

प्रश्न 3.
लेखिका को कौन-से एयरपोर्ट में चौबीस घंटे रुकना पड़ा?
उत्तर:
टर्की एयरपोर्ट में

प्रश्न 4.
लेखिका टर्की एयरपोर्ट के बाहर जाकर घूम नहीं सकी। क्यों?
उत्तर:
क्योंकि टर्की का विज़ा नहीं था।

प्रश्न 5.
पानी लाने के लिए लेखिका कहाँ गयी?
उत्तर:
पासवाले कैफे में।

प्रश्न 6.
लेखिका कैफे से पानी की बोतल न खरीद सकी। क्यों?
उत्तर:
उसका कार्ड नहीं चल रहा था।

प्रश्न 7.
किसने लेखिका के कंधे पर हाथ रखकर पानी की बोतल दी?
उत्तर:
एक सुंदर लड़की

प्रश्न 8.
दोनों ने मिलकर मुझे एक मीठे अहसास से भर दिया था। क्या – क्या मिलकर भर दिया था?
उत्तर:
पानी के घूँट और उस लड़की की हँसी

प्रश्न 9.
लड़की के बाँह में कौन था?
उत्तर:
एक छोटा बच्चा।

प्रश्न 10.
लड़की कहाँ जा रही थी?
उत्तर:
सिरिया

प्रश्न 11.
लड़की के सिरिया जाने का मकसद क्या था?
उत्तर:
माँ की तबीयत ठीक नहीं है। उसकी मदद के लिए।

प्रश्न 12.
सिरिया में लोग कैसे जी रहे थे?
उत्तर:
डर के साए में।

प्रश्न 13.
माँ घर में क्या बनाएगी?
उत्तर:
गरम-गरम पोहा।

प्रश्न 14.
लेखिका की चिंता किस बात पर थी ?
उत्तर:
चौबीस घंटे देर से आने वाली फ्लाइट की चिंताथी।

प्रश्न 15.
युद्ध की खबरें आते ही लेखिका की आँखों में क्या सूझ गई?
उत्तर:
लड़की के छोटे बच्चे की आँखें।

प्रश्न 16.
युद्ध की कहानी कैसे होती है?
उत्तर:
बेचैन करने वाली

Siriya Ki Beti Summary in Malayalam

सीरिया की बेटी Summary in Malayalam

पाठ का सारांश :
(टर्को का वह एयरपोर्ट ठसाठस ……………………….. हाथ बढ़ाया तो पाया कि बोतल में पानी नहीं) [Textbook page no. 86&87]

തുർക്കിയിലെ തിരക്കുപിടിച്ച് എയർപോർട്ടിൽ ആറു മണിക്കൂറോളം ഞാൻ ഞാൻ വിമാനം പ തീക്ഷിച്ചിരിക്കുകയായിരുന്നു. ഈ വിമാനത്തിലും കയറാൻ സാധിക്കില്ലെന്ന് എനിക്ക് ഏകദേശം മനസ്സിലായി. അടുത്ത വിമാനം 24 മണിക്കൂറിനു ശേഷമേ ലഭ്യമാവുകയുള്ളൂ. ആദ്യ വിമാനത്തെ കുറിച്ച് തുടക്കം മുതൽ തന്നെ ചില അനിശ്ചിതത്വങ്ങൾ നിലനിൽക്കുന്നുണ്ടായിരുന്നു. തുർക്കി വന്നു തിരിച്ചു പോകാൻ ആറ് ഏഴ് മണിക്കൂർ സമയം ആവശ്യമായ ഇന്ന് ഏകദേശം ഒരു ദിവസം സമയം എടുക്കും എന്ന് മനസ്സിലായി ഞാൻ ആകെ ക്ഷീണിതയായിരുന്നു വിമാനത്തെ കുറിച്ചുള്ള അനശ്ചിതത്വം ക്ഷീണം ഒന്നും കൂടി വർദ്ധിപ്പിച്ചു. വിചിത്രമായ ഒരു വിരസത എന്നെ പിന്തുടർന്നു കൊണ്ടിരുന്നു. കൂടാതെ വിമാനം ആണെങ്കിൽ വൈകിക്കൊണ്ടേയിരുന്നു. പുറത്തൊന്ന് കറങ്ങി വരാ മെന്ന് വിചാരിച്ചാൽ എന്റെ കയ്യിൽ തുർക്കി വിസയും ഇല്ലായിരുന്നു.

എനിക്ക് 24 മണിക്കൂർ തള്ളിനീക്കേണ്ടതായിരുന്നു. ഫോണിലെ ചാർജും കഴിഞ്ഞു പോയിരുന്നു അതിനാൽ ഇൻറർനെറ്റും ഉപയോഗിക്കാൻ സാധിക്കുന്നുണ്ടായിരുന്നില്ല. ഞാൻ ഇവിടെ തുർക്കി എയർപോർട്ടിൽ വിമാനം പ്രതീക്ഷിച്ചിരിപ്പാണ് എന്ന വിവരം മാതാപിതാക്കളെ അറിയിക്കാ നും വിഷമതകൾ നേരിട്ടു. എയർപോർട്ടിലെ കടകളിൽ എല്ലാം ഞാൻ വൈഫൈ അന്വേഷിച്ചു വെങ്കിലും ഒരു പരിഹാരവും ആയില്ല. വിമാനം വരുന്നതുവരെ പ്രതീക്ഷിക്കുക എന്നല്ലാതെ വേറെ ഒരു വഴിയും എന്റെ മുന്നിലുണ്ടായിരുന്നില്ല. ഇതിനിടെ ദാഹം മാറ്റാനായി വെള്ള കുപ്പിയിലേക്ക് കൈ നീട്ടിയപ്പോൾ വെള്ളവും തീർന്നു എന്ന് മനസ്സിലായി

(चार-पाँच दुकानों के बीच एक छोटा कैफे दिखाई दिया . . . उसने अपने पानी की बोतल मेरी तरफ बढ़ाई ।) [Textbook page no. 87]

നാലഞ്ച് കടകൾക്കിടയിൽ ഒരു ചെറിയ കഫെ കാണാൻ കഴിഞ്ഞു. ഞാൻ അവിടെനിന്നും ഒരു ബോട്ടിൽ വെള്ളം വാങ്ങി. പണം നൽകാനായി കൗണ്ടറിൽ ചെന്നപ്പോഴാണ് എന്റെ കാർഡ് ഉപ യോഗിക്കാൻ പറ്റില്ലെന്ന് മനസ്സിലായത്. ഭാഗ്യത്തിന് വെള്ളത്തിന്റെ കുപ്പി ഞാൻ തുറന്നിരുന്നില്ല. വേറെ കാർഡുണ്ടെങ്കിലും അതും പല പ്രാവശ്യം ശ്രമിച്ചിട്ടും നടന്നില്ല. പണം നൽകാമെന്നു വച്ചാൽ കാശും കൈയിലുണ്ടായിരുന്നില്ല. വെള്ളം കുടിക്കേണ്ട എന്ന് തീരുമാനിച്ച് വെള്ളക്കുപ്പി കടയിൽ തന്നെ വച്ച് ഞാൻ തിരികെ നടക്കാൻ തുടങ്ങി. യാത്രയ്ക്ക് എന്തിന് ഈ ദിവസം തന്നെ തിരഞ്ഞെടുത്തു എന്ന് പലവട്ടം ആലോചിച്ചിരുന്നു. അവിടെ ഒരു സ്ഥലത്തിരുന്ന് നാലുപാടും നോക്കികൊണ്ടേയിരുന്നു.

എന്റെ തോളിൽ ആരോ കൈവച്ചതുപോലെ എനിക്ക് തോന്നി. തിരിഞ്ഞുനോക്കിയപ്പോൾ എന്റെ പുറകിലായി ഒരു പെൺകുട്ടി നിൽക്കുന്നുണ്ടായിരുന്നു. ഓവർക്കോട്ടിട്ട് വിടർന്ന ചിരിയോട് നിൽ ക്കുന്ന സുന്ദരിയായ പെൺകുട്ടി. ഒരു വെളുത്ത ബുർക്കയായിരുന്നു അവൾ ധരിച്ചിരുന്നത്. സൗമ്യമായ അവളുടെ കണ്ണുകളിൽ ചിരി നിറഞ്ഞു നിൽക്കുന്നുണ്ടായിരുന്നു. ഈ ചിരിയിൽ ഞാൻ ഒരു നിമിഷം എല്ലാം പ്രയാസങ്ങളും മറന്നുപോയി. വെള്ളക്കുപ്പി പെൺകുട്ടി എന്റെ നേരെ നീട്ടി. ‘ഇടെതുത്തോളൂ, നിങ്ങൾക്കഉള്ളതാണ്.’ അവൾ പറഞ്ഞു.

(मुझे सूझा नहीं कि क्या बोलूँ। मैं सिर्फ हँसकर ‘थैंक्यू’ ……………….. बोली उसकी आँखें अनवरत इधर-उधर देखती डाल रही थीं। [Textbook page no. 88]

എന്തുപറയണമെന്ന് എനിക്ക് മനസ്സിലായില്ല, ഞാൻ ചിരിച്ചുകൊണ്ട് ‘താങ്ക്യൂ’ പറഞ്ഞു. ഒരു കവിൾ വെള്ളം കുടിച്ചു, ഒരു കവിൾ വെള്ളവും പെൺകുട്ടിയുടെ ചിരിയും എനിക്ക് മധുരകരമായ അനുഭവം സമ്മാനിച്ചു. അവളുടെ അടുത്ത് ചെന്നിരുന്നു. അവളുടെ കൈകളിൽ ഒരു ചെറിയ കുട്ടിയുണ്ടായിരുന്നു. കുട്ടിയുടെ കണ്ണുകൾ മൊട്ടുകൾ പോലെ വിടർന്നുനിൽക്കുന്നുണ്ടായിരുന്നു. കുട്ടി ഓവർക്കോട്ട് ധരിച്ചിരുന്നു. കുട്ടിയുടെ കണ്ണുകൾ നാലുപാടും നോക്കിക്കൊണ്ടേയിരുന്നു.

(मैंने यूँ ही पूछा कि आप कहाँ जा रही हैं …………. विमान तो छोड़ो टैक्सी या बस की यात्रा भी सुरक्षित नहीं बची थी।) [Textbook page no.88)

ഞാൻ താങ്കൾ എവിടേയ്ക്കാണ് പോകുന്നതെന്ന് അവരോടായി ചോദിച്ചു. സിറിയയിലെ മാതാ പീതാക്കളുടെ അടുത്തേക്കാണെന്ന് അവർ മറുപടി നൽകി. മറുപടി കേട്ടതോടെ ഞാൻ നെറ്റിയിൽ കൈവച്ചിരുന്നുപോയി. യുദ്ധത്തിന്റെ ഈ സമയത്ത് ഇവരെന്തിനാണ് അങ്ങോട്ട് പോകുന്നത്, ആരെങ്കിലും ഇങ്ങനെ ചെയ്യുമോ തുടങ്ങിയ നിരവധി ചോദ്യങ്ങൾ എന്റെ മുഖത്ത് പ്രകടമായിരുന്നു.

അമ്മയുടെ ആരോഗ്യസ്ഥിതി വളരെ മോശമാണ്. ഞാൻ ചെന്നാൽ അമ്മയ്ക്ക് വലിയ സഹായമാകും. അവർ എന്നോടായി പറഞ്ഞു, ഞാൻ ചോദിക്കാതെ തന്നെ അവവർ ഇതു പറഞ്ഞു തുടങ്ങിയതുകൊണ്ട് അവളോട് കുറച്ച് സംസാരിക്കണം എന്ന് ഞാൻ തീരുമാനിച്ചു. അവരുടെ തൊട്ടട്ടുളത്തുള്ള പട്ടണങ്ങളിലെല്ലാം യുദ്ധത്തിന്റെ ബഹളമായിരുന്നു . അമ്മ തനിച്ചാണ്. പട്ടണം ശാന്തമാണെങ്കിലും ഡോക്ടറെ കാണാൻ പോകാൻ വളരെ പ്രയാസകരമായിരുന്നു. ഭയത്തിന്റെ നിഴലിലായിരുന്നു അവിടെ ജനങ്ങളെല്ലാം ഇീവിച്ചിരുന്നത്. വീടിന് പുറത്തിറങ്ങുക വളരെ പ്രയാ സകരമായിരുന്നു. എന്നാലും പെൺകുട്ടി മാതാപിതാക്കളുടെ അടുത്തേക്കു പോകാൻ തന്നെ തീരുമാ നിച്ചു. വിമാനം ഒഴിച്ച് ടാക്സി, ബസ് യാത്ര തീരെ സുരക്ഷിതമായിരുന്നില്ല.

(एक अजनबी के सामने वह यह सब बोल रही थी…. उसने मुझे पानी पेश किया।) [Textbook page no. 89]

ഒരു അപരിചിതയായ ആളുടെ അടുത്താണ് അവർ ഇതെല്ലാം പറഞ്ഞുകൊണ്ടിരുന്നത്. ഞാൻ പതുക്കെ അവരെ മനസ്സിലാക്കാൻ ശ്രമിക്കുകയായിരുന്നു. അവളുടെ പ്രയാസങ്ങൾക്കു മുമ്പിൽ 24 മണിക്കൂർ വൈകി എത്തുന്ന വിമാനത്തെക്കുറിച്ചുള്ള എന്റെ ചിന്തയും പ്രയാസവും
വെറുമൊരു ഉറുമ്പിനു സമാനമായി എനിക്ക് തോന്നി. എന്നെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം 24 മണിക്കൂർ വൈകി യത്തുന്ന വിമാനത്തെപറ്റി മാത്രമായിരുന്നു ചിന്ത. മുംബൈയിൽ എത്തിയാൽ അവിടെ എന്നെയും പ്രതീക്ഷിച്ച് കാർ കാത്ത് നിൽക്കുന്നുണ്ടാവാം. വീട്ടിൽ അച്ഛൻ എന്നെ പ്രതിക്ഷിച്ചിരിക്കുന്നുണ്ടാവാം. അമ്മയാണെങ്കിൽ എനിക്ക് കഴിക്കാൻ ഉള്ള ചൂടുള്ള പോഹ (ഒരുതരം പലഹാരം) ഉണ്ടാക്കി കാത്തിരിക്കുന്നുണ്ടാവാം. എന്റെ പ്രശ്നം വെറും 24 മണിക്കൂറിന്റേത് മാത്രമാണ്. എന്നാൽ അവ രുടെതോ? ഞാൻ ചിന്തിക്കാനായി തുടങ്ങി.

കൂടാതെ അവളോടൊപ്പം ഒരു ചെറിയ കുട്ടിയുണ്ടായിരുന്നു. യുദ്ധഭൂമിയിലേക്ക് അവൾ പോകുന്നത് പ്രിയപ്പെട്ട മാതാപിതാക്കളെ സംരക്ഷിക്കുക എന്ന ഉദ്ദേശത്തോടെയാണെങ്കിലും യുദ്ധഭൂമിയിലേക്കാ ണ് അവൾ നീങ്ങിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നത്. ഇതോാന്നും കൂടാതെ അവർ വളരെ ശാന്തയായിരുന്നു. എന്റെ കാർഡ് ഉപയോഗിക്കാൻ കഴിയാതെ വന്നപ്പോൾ ഒരു ബോട്ടിൽ വെള്ളം വാങ്ങിത്തന്നാനുള്ള സന്മന സ്സു തോന്നി.

(कुछ दिनों बाद इसी शहर की युद्ध की खबरें आने लगी।… मगर इस कहानी ने तो मेरे मन में ही घर कर लिया था।) [Textbook page no.89&90]

കുറച്ചു ദിവസങ്ങൾക്കു ശേഷം ആ പട്ടണത്തിലെ യുദ്ധത്തിന്റെ കഥകൾ പ്രചരിക്കാൻ തുടങ്ങി. തകർന്നു വീഴുന്ന വീടുകളെയും, കത്തിച്ചാമ്പലാകുന്ന കെട്ടിടങ്ങളെയും ഫോട്ടോ പ്രത്യക്ഷ പ്പെടാൻ തുടങ്ങി. ഇപ്പോൾ ആ പട്ടണം തന്നെ തീർത്തും സുരക്ഷിതമല്ലാതായി മാറി. എന്റെ കണ്ണുക ളിൽ ആ ചെറിയ കുട്ടിയുടെ കണ്ണുകൾ മാറിമറിയാൻ തുടങ്ങി. അവിടെ എത്രത്തോളം മക്കൾ അവരുടെ മാതാപിതാക്കളെ സംരക്ഷിക്കാനായി ഉണ്ടാകും? എത്ര പ്രയത്നിച്ചിട്ടും അവിടെക്ക് എത്തിച്ചേരാൻ സാധിക്കാത്ത എത്രപേരുണ്ടാകും? ഞാൻ ചിന്തിക്കാൻ തുടങ്ങി.

ഞാൻ ആദ്യമായിട്ടാണ് യുദ്ധത്തെക്കുറിച്ച് ഇത് അടുത്തറിഞ്ഞത്. നിരവധി കഥകളിൽ യുദ്ധത്തിന്റെ കഥകൾ മനസ്സിലിനെ ആലോസരപ്പെടുത്തിയിരുന്നെങ്കിലും ഈ കഥ എന്റെ മനസ്സിൽ മായാതെ തന്നെ തങ്ങി നിൽക്കുന്നുണ്ടായിരുന്നു.

सीरिया की बेटी लेखक परिचय

संस्मरण (मैत्रेयी कुलकर्णी)
मैत्रेयी कुलकर्णी

मैत्रेयी कुलकर्णी का जन्म 2 दिसंबर 1988 को पूना में हुआ। वे अमेरिका के एक विश्वविद्यालय में प्रोफेसर हैं। उन्हें गणित और यात्रा बहुत पसंद है। उनको अमेरिका के विश्वविद्यालय से डाक्टरी उपाधि प्राप्त हुई। इस दौरान दुनिया में घूमने और विभिन्न संस्कृति वाले लोगों को समझने का अवसर मिला। उन्होंने अपनी रचनाओं में इन बातों को शामिल किया है।

പൂനെയിൽ 1988 ഡിസംബർ 2 നാണ് മൈത്രേയി കുൽക്കർണി ജനി ച്ചത്. ലേഖിക അമേരിക്കയിലെ ഒരു യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ പ്രൊഫസ റാണ്. അവർക്ക് കണക്കും യാത്രയും വളരെ ഇഷ്ട്ടപ്പെടുന്ന വ്യക്തി അവർക്ക് അമേരിക്കയിലെ യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ നിന്ന് ഡോക്ടറേറ്റ് ഡിഗ്രി ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഈ സമയത്ത് ലോകം മുഴുവൻ ചുറ്റി സഞ്ചരിക്കാനും, വിവിധ സംസ്കാരങ്ങൾ ഉൾക്കൊളളുന്ന ആളുകളെ മനസ്സിലാക്കാനുമുള്ള അവസരം ലഭിച്ചു. മൈത്രേയി കുൽക്കർണി തന്റെ രചനകളിൽ ഈ കാര്യങ്ങൾ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.

सीरिया की बेटी शब्दार्थ

मीठा अहसास – മധുരമായ അനുഭൂതി
कलियाँ – പൂമൊട്ടുകൾ
अनवरत – निरंतर, നിരന്തരം
डोल रही थीं – ഇളകുന്നുണ്ടായിരുന്നു
यूँही – यों, इसप्रकार
माथे पर बल पड़ गए – असंतोष के लक्षण प्रकट हुए, അസന്തോഷത്തിന്റെ ലക്ഷണം പ്രകടമായി
ऐन युद्ध के समय – കൃത്യം യുദ്ധത്തിന്റെ സമയത്ത്
झलक उठा था – നിഴലിച്ചിരുന്നു
तबीयत – ആരോഗ്യം, Health
आजू-बाजू – बगल में, അടുത്തുള്ള
शोर – ബഹളം
डर के साए में – ഭയത്തിന്റെ നിഴലിൽ
तय किया – തീരുമാനിച്ചു
अजनबी – അപരിചിതൻ
चींटी – ഉറുമ്പ്
बराबर – പോലെ
गरम-गरम पोहा – ചൂടുള്ള അവൽ കൊണ്ടുള്ള പലഹാരം
ख्याल रखना – ध्यान रखना, സംരക്ഷിക്കുക
इन सबके बावजूद – ഇത് കൂടാതെ
गिरते घर – ഇടിഞ്ഞ് വീഴുന്ന വീടുകൾ
जलती इमारतें – കത്തുന്ന കെട്ടിടങ്ങൾ
झूल गई – ആടിക്കൊണ്ടിരുന്നു
करीब से – അടുത്ത് നിന്ന്
बेचैन करनेवाली – व्याकुल करने वाली, വ്യാകുലപ്പെടുത്തുന്ന
मन में ही घर कर लिया था – दिल को छू लिया था, മനസ്സിനെ സ്പർശിച്ചിരുന്നു

Practicing with SCERT Kerala Syllabus 8th Standard Hindi Textbook Solutions Unit 5 Chapter 1 खुशबू रचते हैं हाथ Khushboo Rachte Hain Haath Poem Question Answer Notes Summary in Malayalam & Hindi improves language skills.

Khushboo Rachte Hain Haath Poem Class 8 Question Answer Notes Summary

SCERT Class 8 Hindi Unit 5 Chapter 1 Question Answer Kerala Syllabus खुशबू रचते हैं हाथ

Khushboo Rachte Hain Haath Poem Question Answer

विश्लेषणात्मक प्रश्न :

प्रश्न 1.
‘बदबू से फटते जाते इस टोले के अंदर खुशबू रचते हैं हाथ’ – इससे कवि का तात्पर्य क्या होगा?
ദുർഗന്ധം വമിക്കുന്ന ഈ ചെറിയ കോള നിയിൽ സുഗന്ധം പരത്തുന്ന കൈകൾ’ – ഇതിലൂടെ കവി എന്താണ് ഉദ്ദേശിക്കുന്നത്?
उत्तर:
इस कविता में कवि ने अगरबत्ती बनाने वालों के बारे में बताया है। ये लोग खुशबू से कोसों दूर हैं। अगरबत्ती का कारखाना अकसर किसी तंग गली में, घरों और सड़कों के किनारे गंदे पानी के बहाव के लिए बनाए गए रास्ता के पार और बदबूदार कूड़े के ढ़ेर के समीप होता है। ऐसे स्थानों पर कई कारीगर अपने हाथों से अगरबत्ती को बनाते हैं।
ഈ കവിതയിൽ കവി ചന്ദനത്തിരി ഉണ്ടാ ക്കുന്നവരെക്കുറിച്ചാണ് പറഞ്ഞിരിക്കുന്നത്. ഇവർ സുഗന്ധത്തിൽ നിന്നും ഒരുപാട് അകലെയാണ്. ഏതെങ്കിലും ഇടുങ്ങിയ തെരുവിലോ, മലിന ജലം ഒഴുക്കുന്ന ഓട കൾക്കപ്പുറത്തോ, ദുർഗന്ധം വമിക്കുന്ന മാലിന്യക്കൂമ്പാരങ്ങളുടെ അടുത്തോ ആണ് സാധാരണ ചന്ദനത്തിരി ഫാക്ടറികൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഇത്രയും വൃത്തിഹീനമായ സ്ഥല ങ്ങളിലാണ് തൊഴിലാളികൾ തങ്ങളുടെ കൈ കൾ കൊണ്ട് ചന്ദനത്തിരി നിർമ്മിക്കുന്നത്.

प्रश्न 2.
खुशबू रचते हैं हाथ। – यहाँ ‘खुशबू रचना’ से क्या-क्या समझ सकते हैं?
സുഗന്ധം നിർമ്മിക്കുന്ന കൈകൾ ഇവി – ടെ സുഗന്ധം നിർമ്മിക്കുന്ന എന്നതിലൂടെ എന്തൊക്കെ മനസ്സിലാക്കാം?
उत्तर:
कवि का कहना है कि गंदगी में जीवन बितानेवाले लोगों के हाथ खुशबूदार पदार्थों की रचना करते हैं। ये लोग स्वयं विषम परिस्थितियों में अपना जीवन बिताते हैं। परंतु दूसरों का जीवन खुशहाल बनाते हैं। कवि यह भी कहना चाहता है कि हमें उनकी दशा सुधारने की बात सोचनी चाहिए।
കവി പറയുന്നത് മാലിന്യത്തിൽ ജീവിക്കുന്ന ആളുകളുടെ കൈകളാണ് സുഗന്ധപൂർ ണമായ പദാർത്ഥങ്ങൾ നിർമ്മിക്കുന്നത് എന്നാണ്. ഈ ആളുകൾ സ്വയം വിഷമ പരി സ്ഥിതിയിൽ ജീവിക്കുന്നവരാണ്. പക്ഷേ മറ്റുള്ളവരുടെ ജീവിതം സന്തോഷപൂർണമാ ക്കി തീർക്കുന്നു. നാം അവരുടെ അവസ്ഥ യിൽ മാറ്റം വരുത്താൻ ശ്രമിക്കണം.

प्रश्न 1.
आगे…
खुशबू रचते हाथों वाला मुहल्ला कहाँ-कहाँ बसता है?
•
•
•
उत्तर:
• गलियों के बीच
• नालों के पार
• कूड़े-करकट के ढेरों के बाद
• बदबू से फटते टोले के अंदर

खुशबू रचने वाले हाथ की विशेषताएँ क्या-क्या हैं?
•
•
•
उत्तर:
• उभरी नसों वाले हाथ
• घिसे नाखूनों वाले हाथ
• पीपल के पत्ते से नए-नए हाथ
• जुही की डाल से खुशबूदार हाथ
• गंदे कटे-पिटे हाथ
• जख्म से फटे हुए हाथ

प्रश्न 2.
पढ़ें और लिखें…
दुनिया की सारी गंदगी के बीच
दुनिया की सारी खुशबू
रचते हैं रहते हैं हाथ
– इन पंक्तियों पर विचार करें।
उत्तर:
कवि ने इन पंक्तियों में खुशबू बनाने वाले मज़दूरों के बारे में बताया है। ये मज़दूर दुनिया की सारी गंदगी के बीच रहने को विवश हैं। ऐसे गंदे स्थानों पर रहकर वे सारी दुनिया में सुगंध फैलाते हैं। ये मज़दूर गंदी जगहों पर रहकर गंदे हाथों से काम करके दुनिया को खुशी और सुगंध बाँट रहे हैं।

‘यहीं इस गली में बनती हैं
मुल्क की मशहूर अगरबत्तियाँ’
– इन पंक्तियों का आशय क्या है?
उत्तर:
इस कविता में कवि ने उन खुशबूदार अगरबत्ती बनाने वालों के बारे में बताया है। अगरबत्ती का इस्तेमाल लगभग हर व्यक्ति करता है। इसकी खुशबू के कारण लोग इसे प्रतिदिन इस्तेमाल करते हैं। कवि कहता है कि इसी तंग गली में पूरे देश की प्रसिद्ध अगरबत्तियाँ बनती हैं। अगरबत्ती का कारखाना अकसर किसी तंग गली में, गंदे पानी बहाने वाले नालों के पार, बदबूदार कूड़े के पास आदि स्थानों पर होता है।

प्रश्न 3.
सोचें और लिखें, ये हाथ किन-किनके होंगे?

उत्तर:

उभरी नसों वाले हाथ	गरीबी से सूखे आदमियों के
घिसे नाखूनों वाले हाथ	कड़ी मेहनतियों के
पीपल के पत्ते से नए-नए हाथ	बच्चों के
जूही की डाल से खुशबूदार हाथ	लड़कियों के
गंदे कटे-पिटे हाथ	बड़ों के
जख्म से फटे हुए हाथ	मेहतरों के

प्रश्न 4.
मज़दूर वर्ग के लोग ही इस दुनिया को सुंदर और खुशबूदार बनाते हैं। क्या इससे आप सहमत हैं? समर्थन करें।
उत्तर:
हाँ, मैं इस कथन से पूरी तरह सहमत हूँ कि मज़दूर वर्ग के लोग ही इस दुनिया को सुंदर और खुशबूदार बनाते हैं

सड़कें, इमारतें, पुल, कारखाने, खेत, हर जगह मजदूरों की मेहनत छिपी रहती है। यदि मज़दूर न हों तो विकास की नींव ही न हो। मज़दूर वर्ग अपने पसीने से उस जीवन को आसान बनाते हैं जिसे बाकी वर्ग भोगते हैं। किसान और खेतिहर मजदूर मेहनत करके अन्न उगाते हैं, जो हर व्यक्ति की ज़रूरत है। माली फूलों की क्यारियाँ सजाते हैं, सफाई कर्मचारी शहरों को स्वच्छ और सुंदर रखते हैं। कारीगर, बुनकर, दर्जी जैसे श्रमिक समाज को रंग-बिरंगा बनाते हैं। इस प्रकार मजदूर वर्ग की मेहनत और त्याग ही समाज की असली पूंजी है।

प्रश्न 5.
कविता में प्रयुक्त शब्द ‘खुशबू’ सिर्फ खुशबू नहीं है। विचार करें और लिखें, यहाँ खुशबू और क्या-क्या हो सकती है?
उत्तर:
कविता ‘खुशबू रचते हैं हाथ’ में ‘खुशबू’ शब्द केवल सुगंध तक सीमित नहीं है, बल्कि यह एक प्रतीकात्मक शब्द है। यह खुशबू उस मज़दूर के हाथों की है जो मिट्टी से सौंदर्य गढ़ता है – यानी ईंट, मकान, मूर्ति या फसल। यह खुशबू प्यार, सेवा, अपनापन और करुणा का प्रतीक है, जो किसी के हाथों से दूसरों के जीवन में फैलती है। कभी यह खुशबू एक चित्रकार की तूलिका, एक कुम्हार की चाक, एक बुनकर की करघा (ചർക്ക) या एक लेखक की लेखनी (പേന) की तरह भी होती है। यह खुशबू उन हाथों की है जो समाज के लिए कुछ रचते हैं, जैसे त्योहारों की तैयारी, पकवान बनाना, कपड़े सीना आदि। यह खुशबू उन लोगों की है जो संघर्ष के बीच भी उम्मीदों की रचना करते हैं। ये हाथ बदलाव, न्याय और उम्मीद की खुशबू रचते हैं।

प्रश्न 6.
खुशहाल समाज के निर्माण में मज़दूर वर्ग की भूमिका’ विषय पर ‘खुशबू रचते हैं हाथ’ कविता के आधार पर लेख लिखें।

उत्तर:

‘खुशबू रचते हैं हाथ’ कविता मजदूर वर्ग के श्रम, योगदान और गरिमा को उजागर करनेवाली एक सशक्त रचना है। यह सिर्फ कविता सिर्फ श्रम की महत्ता का बयान नहीं करती, बल्कि यह भी दिखाती है कि कैसे एक श्रमिक समाज को सुंदर, समृद्ध और खुशहाल बनाने में अपनी महत्वपूर्ण भूमिका निभाता है।

कविता में ‘हाथ’ केवल शरीर का अंग नहीं, बल्कि सृजन का प्रतीक है। यही हाथ ईंट गढ़ते हैं,

चूल्हा जलाते हैं, खेतों में फसल उगाते हैं, कपड़े सिलते हैं, भवन बनाते हैं और इसीसे हमारे जीवन की बुनियादी ज़रूरतें पूरी होती हैं। मजदूर वर्ग सड़कें बनाते हैं, घरों की नींव रखते हैं, उद्योगों में उत्पादन करते हैं, खेतों में काम करते हैं। यदि उनका श्रम रुक जाए तो समाज की प्रगति भी रुक जाती है।

खुशहाल समाज के निर्माण में मजदूर वर्ग की भूमिका मौलिक और अमूल्य है। उनके श्रम का सम्मान करना, उन्हें उचित मजदूरी, स्वास्थ्य और शिक्षा देना समाज की ज़िम्मेदारी है।

‘खुशबू रचते हैं हाथ’ എന്ന കവിത തൊഴിലാളി വർഗ്ഗത്തിന്റെ അധ്വാനം, പ്രൗഢി എന്നിവ കാട്ടുന്ന ഒരു ശക്തമായ രചനയാണ്. ഈ കവിത അധ്വാനത്തിന്റെ മഹത്വത്തെക്കുറിച്ച് മാത്രമല്ല പ തിപാദിക്കുന്നത്. മറിച്ച് എങ്ങനെയാണ് തൊഴിലാളി സമൂഹത്തെ സുന്ദരവും, സമൃദ്ധവും, സന്തോഷപ്രദവുമാക്കുന്നതിൽ തൻറെ മഹത്വപൂർണമായ പങ്കാളിത്തം വഹിക്കുന്നത് എന്നതു
കൂടിയാണ്.

കവിതയിൽ കൈ എന്നത് ശരീരത്തിലെ ഒരു അവയവം മാത്രമല്ല, പകരം സൃഷ്ടിയുടെ പ്രതീക മാണ്. ഇതേ കൈകളാണ് ഇഷ്ടിക നിർമ്മിക്കുന്നത്, വീട് ഉണ്ടാക്കുന്നത്, അടുപ്പ് കത്തിക്കുന്നത്, വയലിൽ വിളവ് ഉൽപാദിപ്പിക്കുന്നത്, തുണി തയ്ക്കുന്നത്. ഇതിലൂടെ നമ്മുടെ അടിസ്ഥനാവശ്യങ്ങൾ നിറവേറ്റപെടുന്നു. തൊഴിലാളി വർഗ്ഗം റോഡ് നിർമ്മിക്കുന്നു, വീടിന് തറ കെട്ടുന്നു. വ്യവസായങ്ങളിൽ ഉൽപാദനം നടത്തുന്നു, വയലിൽ പണിയെടുക്കുന്നു. അവരുടെ അധ്വാനം നിന്നുപോയാൽ സ് മഹത്തിന്റെ പുരോഗതി നിലയ്ക്കുന്നു.

സന്തോഷപ്രദമായ സമൂഹത്തിൻറെ നിർമ്മാണത്തിൽ തൊഴിയാളി വർഗ്ഗത്തിന്റെ പങ്കാളിത്തം മൗലികവും അമൂല്യവുമാണ്. അവരുടെ അധ്വാനത്തെ ആദരിക്കുകയും, അവർക്ക് ഉചിതമായ വേതനം, ആരോഗ്യ സംരക്ഷണം, വിദ്യാഭ്യാസം എന്നിവ നൽകുകയും ചെയ്യുക എന്നുള്ളത് സുഹത്തിന്റെ ഉത്തരവാദിത്വമാണ്

प्रश्न 7.
अनुबद्ध कार्य
अपने इलाके के कुछ मज़दूरों और उनके कामों को सूचीबद्ध करें और कक्षा के संकलन में जोड़ें।
उत्तर:

• कविता की आस्वादन टिप्पणी लिखें।
उत्तर:
श्री अरुणकमल प्रगतिशील विचारधारा से प्रभावित कवि हैं। उन्हें अंग्रेज़ी एवं हिंदी भाषा पर समान रूप से अधिकार प्राप्त था। 1997 में उन्हें साहित्य अकादमी पुरस्कार प्राप्त हुआ। ‘नए इलाके में’ नामक कविता संग्रह की दूसरी कविता है ‘खुशबू रचते हैं हाथ’ । गंदे इलाकों में रहकर अगरबत्तियाँ बनाने वाले श्रमिक वर्गों के बारे में कवि यहाँ बताया है।

जहाँ हाथ से खुशबूदार अगरबत्तियाँ बनाई जाती हैं ऐसे लघु उद्योग वालों का स्थान प्रायः गली, नालों के किनारे कूड़े के ढेरों के बगल में स्थित होते हैं। इस उद्योग में काम करनेवाले बूढ़े, जवान, बच्चे एवं नवयुवतियाँ भी होती हैं। ये लोग प्रायः गंदे दिखते हैं। लेकिन वे अपने हाथों में खुशबूदार विविध प्रकार की अगरबत्तियों का निर्माण करते हैं!

प्रस्तुत कविता में कवि ने अगरबत्तियाँ बनानेवाले श्रमिकों के जीवन एवं उनके स्थल की दुर्दशा का चित्रण किया है। मजदूर वर्ग गरीबी एवं दयनीय स्थिति में जीने के लिए मज़बूर है।

ശ്രീ അരുൺ കമൽ പുരോഗമന വിചാരധാ രയാൽ സ്വാധീനിക്കപ്പെട്ട കവിയാണ്. അദ്ദേ ഹം ഇംഗ്ലീഷിലും ഹിന്ദിയിലും സമാനമായി

രചനകൾ നിർമിക്കുന്നയാളാണ്. 1997 ൽ അദ്ദേഹത്തിന് സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ് ക്കാരം ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. ‘नए इलाके में’ എന്ന കവിതാസംഗ്രഹത്തിലെ രണ്ടാമത്തെ കവിത യാണ് ‘खुशबू रचते हैं हाथ’ മലിനമായ പദേശത്ത് താമസിച്ച് ചന്ദനത്തിരികൾ നിർമ്മി ക്കുന്ന തൊഴിലാളി വർഗ്ഗത്തെക്കുറിച്ചാണ് കവി ഇവിടെ പ്രതിപാദിച്ചിരിക്കുന്നത്.

കൈകൾ കൊണ്ട് സുഗന്ധമുള്ള ചന്ദനത്തി രികൾ നിർമ്മിക്കുന്നവരുടെ സ്ഥലം മിക്ക വാറും തെരുവുകളിലും, ഓടയുടെ തീരത്തും, മാലിന്യക്കൂമ്പാരങ്ങളുടെ സമീപത്തും മറ്റും ആണ് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. വൃദ്ധർമാരും, യുവാക്കളും, കുട്ടികളും, യുവതികളും ഒക്കെ ഈ വ്യവസായത്തിൽ ജോലി ചെയ്യുന്നവ രാണ്. ഇവരെ പൊതുവെ മലിനമായിട്ടാണ് കാണപ്പെടുന്നത്. പക്ഷേ അവർ തങ്ങളുടെ കൈകൾ കൊണ്ട് സുഗന്ധമുള്ള വിവിധതര ത്തിലുള്ള ചന്ദനത്തിരികൾ നിർമ്മിക്കുന്നു.

ഈ കവിതയിൽ കവി ചന്ദന ത്തിരികൾ നിർമ്മിക്കുന്ന തൊഴിലാളികളു ടെ ജീവിതത്തെക്കുറിച്ചും, അവരുടെ വാസ സ്ഥലത്തിന്റെ ദുരവസ്ഥയെക്കുറിച്ചും ആണ് ചിത്രീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്. ഈ തൊഴിലാളി കൾ ദാരിദ്ര്യത്തിലും ദയനീയ അവസ്ഥയിലും ജീവിക്കാൻ വിധിക്കപ്പെട്ടവരാണ്.

खुशबू रचते हैं हाथ निम्नलिखित प्रश्नों के उत्तर एक शब्द या वाक्य में लिखें :

प्रश्न 1.
‘खुशबू रचते हैं हाथ’ कविता किसकी रचना है?
उत्तर:
अरुण कमल।

प्रश्न 2.
कवि का ‘खुशबू रचते हैं हाथ’ से क्या अभिप्राय है?
उत्तर:
अगरबत्ती बनाने वाले हाथों से

प्रश्न 3.
अगरबत्ती का कारखाना अक्सर कहाँ होता है?
उत्तर:
किसी तंग गली में, घरों और नालों के पार, कूड़े- करकट के ढेर के समीप, बदबू से फटते टोले के अंदर।

प्रश्न 4.
अगरबत्ती बनानेवाले कारीगरों के हाथ कैसे होते हैं?
उत्तर:
उभरी नसों वाले हाथ घिसे नाखूनों वाले हाथ, पीपल के पत्ते से नए-नए हाथ, जूही की डाल से खुशबूदार हाथ, गंदे कटे-पिटे हाथ, जख्म से फटे हुए हाथ।

प्रश्न 5.
कवि के अनुसार तंग गलियों में कितनी अगरबत्तियाँ बनती हैं?
उत्तर:
पूरे देश की अगरबत्तियाँ।

प्रश्न 6.
गंदे मुहल्ले के गंदे लोग किसकी खुशबू वाली अगरबत्तियाँ बनाते हैं?
उत्तर:
केवड़ा, गुलाब, खस और रातरानी अगरबत्तियाँ।

प्रश्न 7.
‘खुशबू रचते हैं हाथ’ नामक कविता में कवि किसकी बात कर रहे हैं?
उत्तर:
खुशबू वाली अगरबत्तियाँ बनाने वाले गंदे (गरीब) लोगों के बारे में।

प्रश्न 8.
‘उभरी नसों वाले हाथ’
‘घिसे नाखूनों वाले हाथ’ कविता में यह किसके लिए कहा है?
उत्तर:
अगरबत्तियाँ बनाने वालों के लिए।

प्रश्न 9.
केवड़ा, गुलाब, खस और रातरानी अगरबत्तियाँ कौन बनाता है?
उत्तर:
गरीब लोग।

प्रश्न 10.
पीपल के पत्तों से किन हाथों की तुलना की गई है?
उत्तर:
बच्चों के हाथों की।

प्रश्न 11.
नवयुवतियों के मेहनतकश हाथ कैसे होते हैं?
उत्तर:
जूही के डाल से खुशबूदार।

प्रश्न 12.
मेहनत करनेवाले हाथ कैसे होते हैं?
उत्तर:
कटे-पिटे व जख्मों से फटे।

प्रश्न 13.
कविता में कितनी तरह के हाथों की चर्चा की गई है?
उत्तर:
छह

प्रश्न 14.
‘खुशबू’ तथा ‘मशहूर’ के विपरीतार्थक शब्द क्या है?
उत्तर:
दुर्गंध, गुमनाम।

Khushboo Rachte Hain Haath Poem Summary in Malayalam

खुशबू रचते हैं हाथ Summary in Malayalam

पाठ का सारांश :
(कई गलियों के बीच …………………… खुशबू रचते हैं हाथ) [Textbook page no. 80]

श्री अरुण कमल हिंदी कविता के महान कवियों में से एक माने जाते हैं। उनकी कविताओं में जीवन, संघर्ष और समाज की सच्चाइयों को उजागर किया जाता है। उनकी एक प्रमुख कविता है ‘खुशबू रचते हैं हाथ’।

कवि कहते हैं कि अगरबत्ती का कारखाना अकसर किसी तंग गली में, घरों और सड़कों के किनारे गंदे पानी बहाने के लिए बनाए नालों के पार, और बदबूदार कूड़े के ढेर के समीप होता है। बदबू से फटते ऐसे स्थानों पर कई कारीगर अपने हाथों से अगरबत्ती को बनाते हैं। |

ശ്രീ അരുൺ കമൽ ഹിന്ദി കവിതാശാഖയിലെ മഹാൻ കവികളിൽ ഒരാളായി അറിയപ്പെടുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ കവിതകളിൽ ജീവിത സംഘർഷങ്ങളും, സമൂഹത്തിലെ സത്യങ്ങളും ആണ് കാണാൻ സാധിക്കുന്നത്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഒരു പ്രസിദ്ധമായ കവിതയാണ് खुशबू रचते हैं हाथ’.

കവി പറയുന്നത് എന്തെന്നാൽ ഏതെങ്കിലും ഇടുങ്ങിയ തെരുവിലോ, മലിനജലം ഒഴുക്കുന്ന ഓടയ്ക്കപ്പുറത്തോ, ദുർഗന്ധം വമിക്കുന്ന മാലിന്യക്കൂമ്പാരങ്ങളുടെ അടുത്തോ ആണ് സാധാരണ ചന്ദനത്തിരി ഫാക്ടറികൾ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത് എന്നാണ്. ദുർഗന്ധം വമിക്കുന്ന ഇങ്ങനെ യുള്ള സ്ഥലങ്ങളിലാണ് തൊഴിലാളികൾ തങ്ങളുടെ കൈകൾ കൊണ്ട് ചന്ദനത്തിരി നിർമ്മിക്കുന്നത്.

(उभरी नसों वाले हाथ ………………… खुशबू रचते हैं हाथ) ………………… [Textbook page no. 81]

कवि कहता है कि अगरबत्ती बनाने वाले कारीगरों के हाथ तरह-तरह के होते हैं। किसी के हाथों में उभरी हुई नसें होती है। किसी के हाथों के नाखून घिसे हुए होते हैं। कुछ बच्चे भी काम करते हैं जिनके हाथ पीपल के नए पत्तों की तरह कोमल होते हैं। कुछ कम उम्र की लड़कियाँ भी होती हैं जिनके हाथ जूही के फूल की डाल की तरह खुशबूदार होते हैं। कुछ कारीगरों के हाथ गंदे, कटे-पिटे और चोट के कारण फटे हुए भी होते हैं। कवि कहता है कि दूसरों के लिए खुशबू बनानेवाले खुद न जाने कितनी और कैसी तकलीफों का सामना करते हैं।

കവി പറയുന്നത് ചന്ദനത്തിരികൾ നിർമ്മിക്കുന്നവരുടെ കൈകൾ പലതരത്തിലുള്ളവയാണ് എന്നാ ണ്. ചിലരുടെ കൈകളിൽ ഉയർന്നു പൊങ്ങിയ നാഡി ഞരമ്പുകൾ കാണാം. ചിലരുടെ കൈകള ടെ നഖങ്ങൾ തേഞ്ഞു പോയിരിക്കുന്നു. അരയാലിന്റെ പുതിയ ഇലകൾ പോലെ കോമളമായ കെ കളുള്ള കുട്ടികളും ഈ ജോലി ചെയ്യുന്നു. യുവതികളായ സ്ത്രീകളും ജോലിയിൽ ഏർപ്പെടുന്നു. ഇവരുടെ കൈകൾ മുല്ലപ്പൂവിന്റെ ശാഖകൾ പോലെ സുഗന്ധമുള്ളവയാണ്. ചില തൊഴിലാളി കളുടെ കൈകൾ മലിനവും, മുറിവുകൾ കാരണം മുറിഞ്ഞതും ആണ്. മറ്റുള്ളവർക്ക് വേണ്ടി സുഗന്ധം നിർമ്മിക്കുന്ന ഇവർ സ്വയം എന്തൊക്കെ കഷ്ടപ്പാടുകളാണ് അഭിമുഖീകരിക്കുന്നത്.

(यहीं इसी गली में बनती हैं ……………….. खुशबू रचते हैं हाथ) [Textbook page no. 81]

कवि कहता है कि इसी तंग गली में पूरे देश की प्रसिद्ध अगरबत्तियाँ बनती हैं। उस गंदे मुहल्ले के गंदे लोग (गरीब लोग) ही केवड़ा, गुलाब, खस और रातरानी की खुशबू वाली अगरबत्तियाँ बनाते हैं। यह एक विडंबना है कि दुनिया की सारी खुशबू उन गलियों में बनती है जहाँ दुनिया भर की गंदगी समाई होती है। |

കവി പറയുന്നത് ഈ ഇടുങ്ങിയ തെരുവിലാണ്, രാജ്യം മുഴുവനും പ്രസിദ്ധമായ ചന്ദനത്തിരികൾ ഉണ്ടാക്കുന്നത്. മലിനമായ കോളനിയിലെ മലിനമായ ആളുകളാണ് (ദരിദ്രർ) കൈത പ്പൂവ്, റോസാപ്പൂവ്, രാമച്ചം, നിശാഗന്ധി എന്നിവയുടെ സുഗന്ധമുള്ള ചന്ദനത്തിരികൾ ഉണ്ടാക്കുന്നത്. ലോകത്തിലെ എല്ലാ വൃത്തിഹീനമായ തെരുവുകളിലാണ്, ലോകത്തിലെ മുഴുവൻ സുഗന്ധങ്ങളും നിർമ്മിക്കപ്പെടുന്നത് എന്നത് വിരോധാഭാസം തന്നെയാണ്.

खुशबू रचते हैं हाथ Poem कवि परिचय

कविता (अरुण कमल)
अरुण कमल

अरुण कमल का जन्म 15 फरवरी 1954 को बिहार में हुआ। वे हिंदी के साहित्य के समकालीन कवि हैं जो प्रगतिशील विचारधारा से संपन्न हैं। उनका वास्तविक नाम अरुण कुमार है। उनका पहला कविता संग्रह ‘अपनी केवल धार’ 1980 में प्रकाशित हुआ। 1989 में उनका दूसरा संग्रह ‘सबूत’ प्रकाशित हुआ और 1996 में तीसरा संग्रह ‘नए इलाके में’, जिसके लिए उन्हें साहित्य अकादमी पुरस्कार से सम्मानित किया गया। इस संग्रह की दूसरी कविता है ‘खुशबू रचते हैं हाथ’।

ബീഹാറിൽ 1954 ഫിബ്രവരി 15 നാണ് അരുൺ കമൽ ജനിച്ചത്. അദ്ദേഹം പുരോഗമന ചിന്തയാൽ സമ്പന്നമായ ഹിന്ദി സാഹി ത്യത്തിലെ സമകാലീന കവിയാണ്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ പേര് അരുൺ കുമാർ എന്നാണ്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ, ആദ്യത്തെ കവിതാസംഗ്രഹമായ ‘अपनी केवल धार’ 1980 ൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ രണ്ടാമത്തെ കവിതാസംഗ്രഹമായ ‘सबूत’ 1989 ലും മൂന്നാമത്തെ സംഗ്രഹമായ ‘नए इलाके में 1996 ലും പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു.’नए इलाके में’ എന്ന കവിതാ സംഗ്രഹത്തിന് സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്ക്കാരം ലഭിച്ചു. ഈ കവിതാ സംഗ്രഹത്തിലെ രണ്ടാമത്തെ കവിതയാണ് ‘खुशबू रचते हैं हाथ’.

खुशबू रचते हैं हाथ शब्दार्थ

मदद लें :
गली – തെരുവ്, Street, तंग रास्ता
कई – ധാരാളം
नाला – ഓവുചാൽ, घरों और सड़कों के किनारे गंदा पानी बहने का मार्ग।
पार – മറുവശത്ത്
कूड़ा करकट – മാലിന്യം, कचरा,
ढेर – കൂമ്പാരം, heap
के बाद – ശേഷം
बदबू – ദുർഗന്ധം
फटते जाते – ദുർഗന്ധം വമിക്കുന്ന
टोले के अंदर – छोटी बस्ती के भीतर, ചെറിയ കോളനിയുടെ ഉള്ളിൽ
खुशबू – സുഗന്ധം
रचते हैं – ഉണ്ടാക്കുന്നു, बनाते हैं।
हाथ – കൈ
उभरी – प्रकट हुई, പ്രകടമായി
नस – നാഡി, Nerve
घिसे नाखूनों – തേഞ്ഞ നഖങ്ങൾ, worn out nails
पीपल – അരയാൽ വൃക്ഷം
पत्ते – ഇലകൾ
नए-नए हाथ – പുതിയ പുതിയ കൈകൾ
जूही की डाल – മുല്ലയുടെ ശാഖ
खुशबूदार – സുഗന്ധമുള്ള
गंदे – മലിനമായ
कटे-पिटे – മുറിവേറ്റ
जख्म से फटे – മുറിവ് കാരണം പൊട്ടിയ
मुल्क – പ്രദേശം
मशहूर – പ്രസിദ്ധമായ
अगरबत्तियाँ – ചന്ദനത്തിരികൾ
मुहल्ला – കോളനി
केवड़ा – കൈതപ്പൂവ് (Screwpine flower)
गुलाब – റോസാപ്പൂവ്
खस – രാമച്ചം(Khus roots)
रातरानी – നിശാഗന്ധി
गंदगी – മാലിന്യം

Practicing with SCERT Kerala Syllabus 8th Standard Hindi Textbook Solutions Unit 4 Chapter 2 चौक Chowk Hindi Poem Question Answer Notes Summary in Malayalam & Hindi improves language skills.

Chowk Hindi Poem Class 8 Question Answer Notes Summary

SCERT Class 8 Hindi Unit 4 Chapter 2 Question Answer Kerala Syllabus चौक

Chowk Hindi Poem Question Answer

विश्लेषणात्मक प्रश्न :

प्रश्न 1.
‘बड़े शहर के बेतरतीब चौक’ – कवि ने ऐसा क्यों कहा होगा?
‘വലിയ നഗരത്തിലെ നിയന്ത്രണമില്ലാത്ത നാൽക്കവല’ കവി എന്തുകൊണ്ടാണ് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞത്?
उत्तर:
कवि ने इस पंक्ति से बड़े शहरों की अव्यवस्था, भीड़-भाड़ और अमानवीयता को व्यक्त किया है। यहाँ लोग तो बहुत हैं, पर आपसी जुड़ाव या अपनापन नहीं। यहाँ सामाजिक और मानवीय मूल्यों की कमी महसूस होती है।

പ്രസ്തുത വരിയിലൂടെ കവി നഗരങ്ങളുടെ അച്ചടക്കമില്ലായ്മ, തിരക്ക്, മനുഷ്യത്വമില്ലാ എന്നിവ വ്യക്തമാക്കുന്നു. ഇവിടെ ആളുകൾ ധാരാളം ഉണ്ട്. പക്ഷെ പരസ് പര ബന്ധം അഥവാ സ്വന്തമെന്ന ഭാവം ഇല്ല. ഇവിടെ സാമൂഹിക, മാനുഷിക മൂല്യങ്ങളുടെ കുറവ് അനുഭവപ്പെടുന്നു.

प्रश्न 2.
‘बीस बरसों के अखबार के पीछे छोड़ आया था’ – इस कथन का तात्पर्य क्या है?
‘ഇരുപത് വർഷത്തെ വർത്തമാന പത്രങ്ങ ളുടെ പിറകിൽ ഉപേക്ഷിച്ചു വന്നതാണ് . ഈ പ്രസ്താവന കൊണ്ട് എന്താണ് അർത്ഥ മാക്കുന്നത്?
उत्तर:
इस कथन का तात्पर्य है कि व्यक्ति ने अपने जीवन के पिछले बीस वर्षों की स्मृतियों, घटनाओं, अनुभवों या चिंताओं को पीछे छोड़ दिया है।

ये बीते हुए अखबारों की तरह अप्रासंगिक हो गए हैं। यहाँ ‘अखबार’ अब महत्व न रखनेवाला बीत चुकी बातों का प्रतीक है। पुराने जीवन से यह व्यक्ति मानसिक या भावनात्मक दूरी बना लेता है।

തന്റെ ജീവിതത്തിന്റെ ഇരുപത് വർഷത്തെ ഓർമ്മകളും, സംഭവങ്ങളും, അനുഭവങ്ങളും ചിന്തകളും പിറകിൽ ഉപേക്ഷിച്ചിരിക്കുക യാണ്.

ഇവ കഴിഞ്ഞുപോയ വർത്തമാന പ്രത ങ്ങളെപ്പോലെ പ്രധാന്യമില്ലാത്തവയാണ്. ‘अखबार’ എന്നത് കഴിഞ്ഞുപോയ കാര്യ ങ്ങളുടെ പ്രതീകമാണ്. ഈ വ്യക്തി പഴയ ജീവിതത്തിൽ നിന്നും മാനസികമായ, ഭാവ നാപരമായ ദൂരം ആഗ്രഹിക്കുന്നു.

प्रश्न 1.
आगे…
सही मिलान करें।

इंतज़ार करना	सौंप देना
हवाले करना	प्रवेश करना
दाखिला लेना	उपेक्षित करना
छोड़ आना	प्रतीक्षा करना

उत्तर:

इंतज़ार करना	प्रतीक्षा करना
हवाले करना	सौंप देना
दाखिला लेना	प्रवेश करना
छोड़ आना	उपेक्षित करना

प्रश्न 2.
समान आशय वाली पंक्तियाँ चुनकर लिखें।
* उन महिलाओं ने मुझे कठिनाइयों को पार करने में मदद दी।
* छोटे शहर के स्कूल में मेरी भर्ती हुई।
* अस्त-व्यस्त चौराहों को पार करते समय मुझे उन स्त्रियों की याद आती है।
* स्त्रियों ने मुझे प्रतीक्षा करना सिखाया।
उत्तर:
* उन महिलाओं ने मुझे कठिनाइयों को पार करने में मदद दी।
उन स्त्रियों का वैभव मेरे साथ रहा
जिन्होंने मुझे चौक पार करना सिखाया

* छोटे शहर के स्कूल में मेरी भर्ती हुई।
कस्बे के स्कूल में
मैंने पहली बार दाखिला लिया था

* अस्त-व्यस्त चौराहों को पार करते समय मुझे उन स्त्रियों की याद आती है।
जब कभी मैं किसी बड़े शहर के
बेतरतीब चौक से गुज़रता हूँ
उन स्त्रियों की याद आती है

* स्त्रियों ने मुझे प्रतीक्षा करना सिखाया।
उन्होंने मुझे इंतज़ार करना सिखाया

प्रश्न 3.
इन प्रसंगों के चित्र खींचें, शीर्षक दें और प्रदर्शनी चलाएँ।
उत्तर:
बच्चे को चौक पार करने में सहारा देने वाली स्त्रियों।
(കുട്ടിയെ നാൽക്കവല മുറിച്ചുകടക്കാൻ സഹായിക്കുന്ന സ്ത്രീകൾ)

बच्चे को स्त्रियों के हवाले करने वाली माँ।
(കുട്ടിയെ സ്ത്രീകളുടെ കൈയിൽ ഏൽപ്പി ക്കുന്ന അമ്മ)

अकेले फाटक पार करते हुए स्कूल पहुँचने वाला बच्चा।
(തനിച്ച് ഗേറ്റ് കടന്ന് സ്കൂളിലെത്തുന്ന കുട്ടി)

दोस्तों के साथ सड़क पार करके स्कूल जाने वाला बच्चा।
(കൂട്ടുകാരുടെ കൂടെ റോഡ് മുറിച്ച് കടന്ന് സ്കൂളിൽ പോകുന്ന കുട്ടി)

प्रश्न 4.
कविता का आशय लिखें।
उत्तर:
श्री आलोक धन्वा आधुनिक कवियों में प्रमुख है। ‘दुनिया रोज़ बनती है’ (1998) उनका कविता संग्रह है। ‘चौक’ इस संग्रह की कविता है। प्रस्तुत कविता के माध्यम से कवि अपने स्कूली दिनों को याद करते हैं।

कवि उन स्त्रियों को याद करते हैं, जिन्होंने उन्हें बचपन में चौक पार करना सिखाया था। वे काम पर जाते वक्त कवि को भी साथ लेती थी। स्कूल उन स्त्रियों के रास्ते में था। जब कस्बे के स्कूल में प्रवेश पाया तो खुद ही जाने लगा। कई लड़के दोस्त बनें तो उनके साथ स्कूल जाने लगे।

वर्षो बाद भी किसी बड़े शहर की चौक पार करते तो उन स्त्रियों की याद कवि के मन में आती है।

‘चौक’ के माध्यम से समाज के बदले हुए मूल्यों, अन्याय, असमानता और संवेदन हीनता पर सवाल उठाती है। आजकल यह चौक केवल एक व्यावसायिक और राजनीतिक केंद्र बन गया है। आम आदमी की ज़िंदगी, संघर्ष और संवेदनाएँ गुम हो चुकी हैं। यह कविता कवि के आत्म मंथन, स्मृतियों की वापसी और अपने अतीत से फिर से जुड़ने की इच्छा को दर्शाती है।

ശ്രീ ആലോക് ധന്യ ആധുനിക ഹിന്ദി കവി കളിൽ പ്രമുഖനാണ്. ‘दुनिया रोज़ बनती है’ (1998) അദ്ദേഹത്തിന്റെ കവിതാ സംഗ്രഹ മാണ്. ‘चौक’ ഈ സംഗ്രഹത്തിലെ കവിത യാണ്. പ്രസ്തുത കവിതയിലൂടെ കവി തന്റെ സ്കൂൾ ദിനങ്ങളെക്കുറിച്ച് ഓർക്കുകയാണ്.

ചെറുപ്പത്തിൽ തന്നെ നാൽക്കവല മുറിച്ച് കടക്കാൻ പഠിപ്പിച്ച സ്ത്രീകളെ കുറിച്ച് കവി ഓർക്കുകയാണ്. അവർ ജോലിക്ക് പോകുന്ന സമയത്ത് കവിയെയും കൂടെ കൂട്ടാറുണ്ടായിരുന്നു. സ്ത്രീകൾ പോകുന്ന വഴിയിലാണ് സ്കൂൾ സ്ഥിതിചെയ്തിരുന്നത്. പിന്നീട് ചെറിയ പട്ടണത്തിലെ സ്കൂളിൽ പ്രവേശിച്ചപ്പോൾ തനിച്ച് പോകാൻ തുടങ്ങി. കുറച്ച് കൂടി വലുതായപ്പോൾ, സുഹൃ ത്തുക്കളെ കിട്ടിയപ്പോൾ അവരുടെ കൂടെ യായി സ്കൂൾ യാത്ര. വർഷങ്ങൾക്കു ശേഷം ഇപ്പോഴും ഏതെങ്കിലും പട്ടണത്തിലെ ഒരു തിരക്കുപിടിച്ച നാൽക്കവല മുറിച്ച് കടക്കു മ്പോൾ ആ സ്ത്രീകളെ കുറിച്ച് ഓർക്കുന്നു.

‘നാൽക്കവല’ എന്നതിലൂടെ സമൂഹത്തിലെ മാറ്റം വന്ന മൂല്യബോധങ്ങൾ, അന്യായം, സമത്വമില്ലായ്മ, വികാരശൂന്യത എന്നിവയെ ചോദ്യം ചെയ്യുന്നു. ഇന്നത്തെ കാലത്ത് ‘നാൽക്കവല എന്നത് വ്യവസായികളുടെ യും, രാഷ്ട്രീയക്കാരുടെയും കേന്ദ്രമായി മാറിയിരിക്കുകയാണ്. സാധാരണക്കാരുടെ ജീവിതം, സംഘർഷം, വികാരങ്ങൾ എന്നിവ ഇവിടെ നിശ്ശബ്ദമായിരിക്കുകയാണ്. ഈ കവിത കവിയുടെ ആഴത്തിലുള്ള ചിന്ത, ഓർമ്മകളുടെ തിരിച്ചുവരവ്, പഴയകാലത്തെ വീണ്ടും ബന്ധിപ്പിക്കാനുള്ള ആഗ്രഹം എന്നിവയാണ് വെളിപ്പെടുത്തുന്നത്.

अनुबद्ध कार्य

प्रश्न 1.
स्कूली स्मृतियों पर लिखी गई कविताएँ / कहानियाँ संकलित करें।

उत्तर:
1) बचपन का स्कूल

छोटे-छोटे बैग थे, छोटी-छोटी बातें
संग में चलते थे हम, जैसे हों सौगातें
न कोई चिंता, न कोई डर
हर दिन लगता था खुशियों का घर।

मैडम की डाँट भी प्यारी लगती थी,
होमवर्क की याद सबको लगती थी।
टिफिन की घंटी बजते ही,
दोस्त की मीठी सौगात मिलती थी।

2) विदाई के आँसू

अब नहीं बजती वह घंटी,
नही दौड़ने है क्लास में जल्दी।
छूट गए वो प्यारे दिन,
जहाँ बस हँसी थी, न कोई गम।

दोस्तों की वो बातें, वो लड़ना-झगड़ना,
फिर भी एक-दूजे के लिए सबकुछ कर जाना।
आँखों में अब हैं यादें बस,
स्कूल छोड़ आए, पर वो दिन में हैं बस।

3) मास्टरजी की छड़ी

कड़क आवाज़, सफ़ेद बाल,
मास्टरजी थे स्कूल की ढाल।
कभी डाँटते, कभी हँसते,
ज्ञान के दीपक हमेशा जलाते।

उनकी छड़ी में जादू था,
डर से नहीं, सम्मान से बाँधू था।
आज जब पीछे मुड़कर देखते हैं,
वो डाँट भी अब प्यार सी लगती है।

4) फिर से जी लूँ वो दिन

काश फिर से जी पाता वो दिन
जहाँ न थी कोई चिंता, न कोई गम।
चॉक और डस्टर की लड़ाई,
दोस्तों के संग वो मस्त लड़ाई।

पढ़ाई कम, शरारत ज़्यादा,
हर बात में मिलती थी आज़ादी सादा।
एक बार फिर मिल जाए मौका,
स्कूल की चौखट चूम लूँ रोका।

प्रश्न 2.
कुछ सड़क चिह्नों को पहचानें।

लिखें, ये चिह्न किसकी सूचना देते हैं।

उत्तर:

चौक निम्नलिखित प्रश्नों के उत्तर एक शब्द या वाक्य में लिखें :

प्रश्न 1.
‘चौक’ नामक कविता किसने लिखी है?
उत्तर:
आलोक धन्वा

प्रश्न 2.
कवि को किसने चौक पार करना सिखाया?
उत्तर:
मोहल्ले की स्त्रियाँ।

प्रश्न 3.
मोहल्ले की स्त्रियाँ हर दिन कहाँ जाती थीं?
उत्तर:
वे काम पर जाती थीं।

प्रश्न 4.
कवि का स्कूल कहाँ पड़ता था ?
उत्तर:
स्त्रियों के रास्ते में।

प्रश्न 5.
किसने मुझे स्त्रियों के हवाले कर देती थी?
उत्तर:
माँ

प्रश्न 6.
छुट्टी होने पर मैं किनका इंतज़ार करता था?
उत्तर:
स्त्रियों का।

प्रश्न 7.
स्त्रियों ने कवि को क्या सिखाया?
उत्तर:
इंतज़ार करना

प्रश्न 8.
मैंने पहली बार कहाँ दाखिला लिया था?
उत्तर:
कस्बे के स्कूल में।

प्रश्न 9.
कुछ दिनों बाद कवि कैसे स्कूल जाने लगा?
उत्तर:
खुद ही

प्रश्न 10.
दोस्तों के साथ कवि कैसे स्कूल आने-जाने लगा?
उत्तर:
कई दूसरे रास्तों से

प्रश्न 11.
कई दशकों के बाद भी कवि को किसकी याद आती है?
उत्तर:
स्त्रियों की

प्रश्न 12.
शहर का चौक कैसा है?
उत्तर:
बेतरतीब

प्रश्न 13.
कवि अपना दायाँ हाथ किसकी ओर बढ़ा देता है?
उत्तर:
स्त्रियों की ओर

प्रश्न 14.
कवि अपने बाएँ हाथ से क्या करता है?
उत्तर:
स्लेट को संभालता है।

प्रश्न 15.
कवि स्लेट को कहाँ छोड़ आया था ?
उत्तर:
बीस बरसों के अखबार के पीछे।

Chowk Hindi Poem Summary in Malayalam

चौक Summary in Malayalam

पाठ का सारांश :
(उन स्त्रियों का ……………………… करना सिखाया) [Textbook page no. 74]

श्री आलोक धन्वा हिंदी के जाने माने कवियों में से एक हैं। उनकी कविता संग्रह ‘दुनिया रोज़ बनती है’ 1998 में प्रकाशित हुई। ‘चौक’ इस संग्रह की कविता है। प्रस्तुत पंक्तियाँ ‘चौक’ नामक कविता से ली गई है।

कवि अपने पुराने दिनों को याद करते हैं। वे कहते हैं कि उन स्त्रियों का महत्व मेरे जीवन पर पड़ा था, जिन्होंने मुझे चौक पार करना सिखाया था। वे स्त्रियाँ उनके मोहल्ले की थीं। वे हर सुबह काम पर जाती थीं। उनके जाने के रास्ते में कवि का स्कूल पड़ा था। कवि की माँ उसे उन स्त्रियों के हवाले कर देती थी। छुट्टी होने पर भी कवि उनका इंतज़ार करता था। क्योंकि उन्होंने कवि को इंतज़ार करना सिखाया था।

यहाँ कवि के प्रति स्त्रियों का प्यार भरा व्यवहार दर्शाता है। गाँव की चौक ऐसी जगह कि जहाँ कई मानवीय मूल्यों का मेल होता है । इंतज़ार करना सिखाने का तात्पर्य है कि दूसरों के प्रति अपनापन दिखाना। |

ശ്രീ ആലോക് ധനം ഹിന്ദി സാഹിത്യത്തിലെ അറിയപ്പെടുന്ന കവികളിൽ ഒരാളാണ്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ കവിതാസംഗ്രഹമായ ‘दुनिया रोज़ बनती है’ 1998 ലാണ് പ്രസിദ്ധീകരിച്ചത്. ‘चौक’ എന്ന കവിത ഈ സംഗ്രഹത്തിലുള്ളതാണ്. പ്രസ്തുത വരികൾ ‘चौक’ എന്ന കവിതയിൽ നിന്നും എടുത്തിട്ടുള്ളതാണ്.

കവി തന്റെ പഴയകാലത്തെ ഓർമ്മിക്കുകയാണ്. നാൽക്കവല തന്നെ കടന്നുവെയ്ക്കാൻ പഠിപ്പിച്ച ആ സ്ത്രീകളുടെ മഹത്വം തന്റെ ജീവിതത്തിൽ പതിഞ്ഞിട്ടുണ്ടെന്ന് കവി പറയുന്നു. ആ സ്ത്രീ കൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ തെരുവിൽ കോളനിയിൽ തന്നെ താമസിക്കുന്നവരായിരുന്നു. അവർ എല്ലാ ദിവസവും ജോലിക്ക് പോകുമായിരുന്നു. അവർ പോകുന്ന വഴിയിലായിരുന്നു കവിയുടെ സ്കൂൾ. അതിനാൽ അമ്മ അദ്ദേഹത്തെ ആ സ്ത്രീകളെയാണ് ഏൽപ്പിച്ചിരുന്നത്. അവധിയാണെങ്കിലും കവി അവരെ കാത്തിരിക്കാറുണ്ടായിരുന്നു. എന്തുകൊണ്ടെന്നാൽ ആ സ്ത്രീകൾ കവിയെ കാത്തിരിക്കാൻ പഠിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ടായിരുന്നു.

ഇവിടെ കവിയോടുള്ള സ്ത്രീകളുടെ സ്നേഹപൂർണ്ണമായ പെരുമാറ്റമാണ് കാണിച്ചു തരുന്നത്. യഥാർത്ഥത്തിൽ ഗ്രാമത്തിലെ നാൽക്കവല ധാരാളം മാനവീയ മൂല്യങ്ങളുടെ ഒരു സംഗമസ്ഥാനമാണ്. മറ്റുള്ളവരോട് അടുപ്പം കാണിക്കുക എന്നതാണ് ‘പ്രതീക്ഷിക്കാൻ പഠിപ്പിക്കുന്നതി ലൂടെ ഉദ്ദേശിക്കുന്നത്.

(कस्बे के स्कूल ………………. आने-जाने लगे।) [Textbook page no. 75]

जब कवि कसबे के स्कूल में प्रवेश पाया तो वह खुद ही स्कूल जाने लगा। उन दिनों बाद, जब उसके कई दोस्त बनें तो उनके साथ कई दूसरे रास्तों से भी स्कूल आने जाने लगे | कवि अपने स्कूली दिनों की यादों में है। जब वह कुछ बड़ा हुआ तो अकेले और बाद में दोस्तों के साथ जाने लगे।

കവി ടൗൺഷിപ്പിലുള്ള സ്കൂളിൽ പ്രവേശനം നേടിയപ്പോൾ കുറച്ച് ദിവസങ്ങൾക്ക് ശേഷം ഒറ്റയ്ക്ക് സ്കൂളിൽ പോകാൻ തുടങ്ങി. അതിന് ശേഷം കുറച്ച് കുട്ടികളെ കൂട്ടുകാരായി കിട്ടിയപ്പോൾ അവ രുടെ കൂടെ പല വഴികളിലൂടെ സ്കൂളിൽ പോകാനും വരാനും തുടങ്ങി.

കവി തന്റെ സ്കൂൾ ദിനങ്ങളുടെ ഓർമ്മകളിലാണ്. അദ്ദേഹം വലുതായപ്പോൾ ആദ്യം തനിച്ചും പിന്നീട് കൂട്ടുകാരുടെ കൂടെയും പോകാൻ തുടങ്ങി.

(लेकिन ………………….. अखबार के पीछे।) [Textbook page no. 75)

कवि कहते हैं कि कई दशकों के बाद भी जब कभी किसी शहर के भीड़ भरी चौक से गुज़रता हूँ तो उसे उन स्त्रियों की याद आती है। वे अपना दायाँ हाथ उनकी ओर बढ़ा देता है और बाएँ हाथ से स्लेट पकड़ता है। उस स्लेट को उन्होंने बीस बरसों के अखबार के पीछे छोड़ आया था।

यहाँ कवि ‘चौक’ को व्यस्तता और अजनबीपन के प्रतीक बताया है। ‘चौक’ आजकल सामाजिक विघटन और व्यवस्था हीनता का स्थान बन गया है। यहाँ ‘अखबार’ पुरानी, बीत चुकी बातों का प्रतीक है। ‘पीछे छोड़ आ या था’ से आशय है कि पुराने जीवन से एक मानसिक था भावनात्मक दूरी बना लेना।

വർഷങ്ങൾക്ക് ശേഷവും നഗരത്തിലെ ഏതെങ്കിലും തിരക്കുള്ള നാൽക്കവലയിലൂടെ കടന്നുപോകുമ്പോൾ കവിക്ക് ആ സ്ത്രീകളെ കുറിച്ച് ഓർമ്മ വരുന്നു. അദ്ദേഹം തന്റെ വലത് കൈ അവർക്ക് നേരെ നീട്ടുന്നു, ഇടത് കൈ കൊണ്ട് സ്ലേറ്റ് പിടിക്കുന്നു. ആ പ്ലേറ്റ് അദ്ദേഹം ഇരുപത് വർഷത്തെ വാർത്തമാന പത്രങ്ങളുടെ ഇടയിൽ ഉപേക്ഷിച്ച് വന്നതാണ്.

ഇവിടെ കവി ‘നാൽക്കവല’യെ തിരക്കിന്റെയും, അപരിചിതത്വത്തിന്റെയും പ്രതീകമായാണ് പറയുന്നത്. ഇപ്പോൾ നാൽക്കവല സാമൂഹിക വിച്ഛേദനത്തിന്റെയും അക്രമത്തിന്റെയും സ്ഥലമാണ് ‘വർത്തമാനപത്രം’. ഇവിടെ പഴയ, കഴിഞ്ഞു പോയ കാര്യങ്ങളുടെ പ്രതീകമാണ് ‘പഴയ ജീവിതത്തിൽ നിന്നും മാനസികമായും, ഭാവനാപരവുമായ അകൽച്ചയാണ് ‘പിറകിൽ ഉപേക്ഷിച്ച് വന്നത്’ എന്നത് കൊണ്ട് ഉദ്ദേശിക്കുന്നത്.

चौक Hindi Poem कवि परिचय

कविता (आलोक धन्वा)

आलोक धन्वा

आलोक धन्वा का जन्म 2 जुलाई 1948 में बिहार के मुंगेर जिले में हुआ। आपकी पहली कविता ‘जनता का आदमी’ सन् 1972 में प्रकाशित हुई। ‘दुनिया रोज़ बनती है’ (1998) आपका कविता संग्रह है। ‘चौक’ इस संग्रह की कविता है। आपको पहल सम्मान, राहुल सम्मान, नागार्जुन सम्मान, फ़िराक़ गोरखपुरी सम्मान, गिरिजाकुमार माथुर सम्मान, भवानी प्रसाद मिश्र सम्मान, बिहार राष्ट्रभाषा परिषद् का सम्मान आदि प्राप्त हुए।

ബീഹാറിലെ മുംഗോർ ജില്ലയിൽ 1948 ജൂലൈ 2 ന് ആലോക് ധന്യ ജനിച്ചു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആദ്യ കവിത ‘जनता का आदमी’ 1972 ൽ പ്രസി ദ്ധീകരിച്ചു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ കവിതാസംഗ്രഹമാണ് ‘दुनिया रोज़ बनती है’ (1998). ഈ കവിതാ സങ്കലനത്തിൽ നിന്നുള്ള കവിതയാണ് ‘चौक’ അദ്ദേഹത്തിന് പഹൽ പുരസ്ക്കാരം, രാഹുൽ പുര സ്കാരം, നാഗാർജ്ജുൻ പുരസ്ക്കാരം, ഫിറാക് ഗോരഖ് പുരി പുരസ്ക്കാരം, ഗിരിജാകുമാർ മാഥുർ പുരസ്ക്കാരം, ഭവാനീ പ്രസാദ് മിശ് പുരസ്ക്കാരം, ബീഹാർ രാഷ്ട്രഭാഷാ പരിഷദിന്റെ പുര സ്ക്കാരം എന്നിവ ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്.

चौक शब्दार्थ

मदद लें :
वैभव – മഹത്വം
चौक – നാൽക്കവല, junction
पार करना – കടന്നു വെയ്ക്കുക, to cross
सिखाना – പഠിപ്പിക്കുക
मोहल्ला – തെരുവ്, street
काम पर जाना – ജോലിക്ക് പോവുക
रास्ता – വഴി, Road
हवाले करना – किसीके हाथ में सौंपना (ആരുടെയെങ്കിലും കയ്യിൽ ഏൽപ്പിക്കുക)
छुट्टी – അവധി
इंतज़ार करना – പ്രതീക്ഷിച്ചിരിക്കുക
कस्बा – ചെറിയ നഗരം, township
दाखिला लिया – പ്രവേശിച്ചു
खुद – സ്വയം
दूसरे रास्तों से – മറ്റുള്ള വഴികളിലൂടെ
दशक – പത്ത് വർഷം
थोडेसे – അല്പം
बेतरतीब – നിയന്ത്രണമില്ലാത്ത
गुज़रना – കടന്നു പോവുക
याद – ഓർമ്മ
दायाँ हाथ – വലത് കൈ
बढ़ा देना – നീട്ടുക
बाएँ हाथ – ഇടത് കൈ
संभालना – സംരക്ഷിക്കുക
छोड़ आना – ഉപേക്ഷിക്കുക
अखबार – വർത്തമാന പത്രം

Practicing with SCERT Kerala Syllabus 8th Standard Hindi Textbook Solutions Unit 4 Chapter 1 सयानी बुआ Sayani Bua Question Answer Notes Summary in Malayalam & Hindi improves language skills.

Sayani Bua Class 8 Question Answer Notes Summary

SCERT Class 8 Hindi Unit 4 Chapter 1 Question Answer Kerala Syllabus सयानी बुआ

Sayani Bua Question Answer

विश्लेषणात्मक प्रश्न :

प्रश्न 1.
‘जो रबड़ उन्होंने चौथी कक्षा में खरीदी थी, उसे नौवीं कक्षा में आकर समाप्त किया।’ यहाँ बुआ के चरित्र की कौन-सी विशेषता प्रकट होती है?
‘നാലാം ക്ലാസ്സിൽ നിന്ന് വാങ്ങിയ റബ്ബർ ഒൻപതാം ക്ലാസ്സിൽ എത്തിയപ്പോഴാണ് ഉപേ ക്ഷിച്ചത്.’ ഇവിടെ ഇളയമ്മയുടെ സ്വഭാവ ത്തിന്റെ ഏത് വിശേഷണമാണ് പ്രകടമാകുന്നത്?
उत्तर:
सयानी बुआ अपनी वस्तुओं का उपयोग करने में और उनको संभालकर व्यवस्थित रूप से रखने में कुशल है।
സമർത്ഥയായ ഇളയമ്മ തന്റെ വസ്തുക്കൾ ഉപയോഗിക്കുന്നതിലും, അവയെ സംരക്ഷിച്ച് ചിട്ടയായി വെക്കുന്നതിലും സമർത്ഥയാണ്.

प्रश्न 2.
अन्नू नन्ही सी उम्र में ही प्रौढ़ हो गई थी। क्यों?
അന്നു ചെറിയ പ്രായത്തിൽ തന്നെ പക്വത നേടിക്കഴിഞ്ഞിരുന്നു. എന്തുകൊണ്ട്?
उत्तर:
बुआ के घर में सारा काम बहुत अधिक व्यवस्था से होता था। ठीक पाँच बजे उठता फिर एक घंटा बाहर मैदान में टहलता, चाय-दूध पीता, उसके बाद अन्नू को पढ़ने के लिए बैठना होता। ऐसे करते-करते वह प्रौढ़ हो गई थी । |
ഇളയമ്മയുടെ വീട്ടിൽ എല്ലാ ജോലികളും വളരെ ചിട്ടയായി ആണ് നടക്കുന്നത്. കൃത്യം അഞ്ച് മണിക്ക് എഴുന്നേൽക്കും പിന്നീട് ഒരുമണിക്കൂർ മൈതാനത്ത് ഉലാത്തും. ചായയോ പാലോ കുടിക്കും. അതിനുശേഷം അന്നു പഠിക്കാനായി ഇരിക്കും. ഇങ്ങനെ ചെയ്ത് ചെയ്ത് അന്നു പക്വത നേടിക്കഴിഞ്ഞിരുന്നു.

प्रश्न 3.
बुआजी ने सुना तो बहुत आनाकानी की। बुआजी के आनाकानी करने का कारण क्या होगा ?
ഇളയമ്മ ഇത് കേട്ടപ്പോൾ കേട്ടില്ലെന്ന് നടിച്ചു. ഇളയമ്മയുടെ കേട്ടില്ലെന്ന് നടിക്കാനു ള്ള കാരണം എന്തായിരിക്കും?
उत्तर:
बुआजी बहुत ही व्यवस्था से कार्य चलानेवाली स्त्री थी। तोड़-फोड़ से तो उसे सख्त नफरत थी। अगर अन्नू को पहाड़ पर ले जाय तो सारा कार्यकलाप समय पर नहीं चलेगा। इसी के डर से बुआजी ने डाक्टर की राय को आनाकानी की।
ഇളയമ്മ വളരെ ചിട്ടയോടെ കാര്യങ്ങൾ ചെയ്യു ന്ന സ്ത്രീയായിരുന്നു. എന്തെങ്കിലും പൊട്ടി ക്കുന്നതിനോട് അവർക്ക് തികച്ചും വെറു പ്പായിരുന്നു. അന്നുവിനെ പർവ്വതപ്രദേശങ്ങ ളിലേയ്ക്ക് കൊണ്ടുപോയാൽ കാര്യങ്ങളൊ ന്നും സമയത്ത് നടക്കില്ല. ഈ കാരണത്താൽ ഡോക്ടറുടെ ഉപദേശം കേട്ടില്ലെന്ന് നടിച്ചത്.

प्रश्न 4.
‘अब तो बुआजी की चिंता का पार नहीं रहा।’ बुआ की चिंता क्या रही होगी?
ഇപ്പോൾ ഇളയമ്മയുടെ ചിന്തയ്ക്ക് അതിരു ണ്ടായിരുന്നില്ല. ഇളയമ്മയുടെ ചിന്ത എന്തായി രിക്കും?
उत्तर:
भाई साहब और अन्नू के जाने के करीब एक महीने के बाद उनका पत्र नहीं आया। दूसरे दिन भी नहीं आया। तीसरा दिन भी निकल गया। उसकी यही चिंता रही होगी कि उन्हें कुछ हो गया क्या।
ഭായി സാഹബും അന്നുവും പോയിക്കഴിഞ്ഞ് ഒരു മാസത്തിന് ശേഷവും അവരുടെ എഴുത്ത് വന്നില്ല. രണ്ടാമത്തെയും, മൂന്നാമത്തെയും ദിവസങ്ങൾ കടന്നുപോയി. അവർക്കെ ങ്കിലും സംഭവിച്ചിട്ടുണ്ടാകുമോ എന്നായിരി ക്കാം ചിന്ത.

प्रश्न 5.
‘यह संसार नश्वर है।’ बुआ के पति ने पत्र की शुरुआत में क्यों ऐसा उल्लेख किया होगा?
‘ഈ ലോകം നശ്വരമാണ്. ഇളയമ്മയുടെ ഭർത്താവ് എഴുത്തിന്റെ ആരംഭത്തിൽ ഇങ്ങ നെ പരാമർശിക്കാൻ കാരണമെന്ത്?
उत्तर:
बुआ के पति के हाथ से पचास रुपए वाले सेट के दोनों प्याले गिरकर टूट गए। यह बताने के लिए शुरुआत में ऐसा लिखा होगा।
ഇളയമ്മയുടെ ഭർത്താവിന്റെ കൈയ്യിൽനിന്ന് അമ്പത് രൂപ വിലയുള്ള രണ്ട് കപ്പുകൾ താഴെ വീണ് പൊട്ടി. ഇത് പറയുന്നതിനാ യിരിക്കാം തുടക്കത്തിൽ അങ്ങനെ എഴുതിയത്.

प्रश्न 1.
आगे…
वाक्य पढ़ें, रेखांकित शब्दों की विशेषता पहचानें। कहानी से ऐसे वाक्य चुनकर लिखें।
• उम्र के साथ-साथ उनकी चतुराई भी प्रौढ़ता धारण करती गई।
• हम जैसे अस्त-व्यस्त और अव्यवस्थित लोगों का जीना ही हराम हो जाएगा।
उत्तर:
• उनकी एक-एक बात पिताजी हम लोगों के सामने रखते थे।
• घर के उस वातावरण में मेरी भी सारी हँसी-खुशी मारी गई।
• तोड़-फोड़ से तो उन्हें सख्त नफरत थी।
• बुआजी की अत्यधिक सतर्कता और खाने-पीने के इतने कंट्रोल के बावजूद अन्नू को बुखार आने लगा।
• ज़ोर-शोर से अन्नू के पहाड़ जाने की तैयारी शुरू हुई।
• वास्तविकता जानकर बुआजी भी रोते-रोते हँस पड़ी।

प्रश्न 2.
पढ़ें, समझें …
• प्याले का सेट बिगड़ जाएगा।
• अन्नू पहाड़ में क्या खाएगी।
• बच्चे अपनी इच्छा के अनुसार क्या खाक करेगे।
उत्तर:
ऊपर के सारे वाक्य सामान्य भविष्यत्काल के वाक्य हैं। कर्ता के लिंग / वचन के अनुसार सामान्य भविष्यत्काल में क्रियाधातु के साथ एगा /एगी/एँगे/ओगे/ओगी/ऊँगा /ऊँगी आदि का प्रयोग होता है।
മുകളിൽ തന്നിരിക്കുന്ന എല്ലാ വാക്യങ്ങളും സാമാന്യ ഭാവികാലത്തിലുള്ള വാക്യങ്ങളാണ്. സാമാന്യ ഭാവികാലത്തിൽ ക്രിയാധാതു വിനോട് ചേർന്ന് കർത്താവിന്റെ ലിംഗവചന മനുസരിച്ച് एगा/एगी/एँगे/ओगे/ओगी/ऊँगा/ ऊँगी എന്നിവ പ്രയോഗിക്കുന്നു.

प्रश्न 3.
नमूने के अनुसार बदलकर लिखें।

बच्चे स्कूल जाते हैं।	बच्चे स्कूल जाएँगे।
उमा आम खाती है।
चंकू क्रिकेट खेलता है।
लड़कियाँ पेड़ पर चढ़ती हैं।

उत्तर:

बच्चे स्कूल जाते हैं।	बच्चे स्कूल जाएँगे।
उमा आम खाती है।	उमा आम खाएगी।
चंकू क्रिकेट खेलता है।	चंकू क्रिकेट खेलेगा।
लड़कियाँ पेड़ पर चढ़ती हैं।	लड़कियाँ पेड़ पर चढ़ेंगी।

प्रश्न 4.
‘सयानी बुआ’ शीर्षक की सार्थकता पर टिप्पणी लिखें।
उत्तर:
कहानी ‘सयानी बुआ’ का शीर्षक अत्यंत सार्थक और उपयुक्त है। ‘सयानी’ शब्द का अर्थ होता है – समझदार, अनुभवी और व्यवहारकुशल । बुआ एक ऐसे स्त्री पात्र का प्रतिनिधित्व करती है जो पारिवारिक रिश्तों में विशेष स्थान रखती है।

इस कहानी की बुआ सारा काम इतनी व्यवस्था से करती थी, जैसे एक मशीन हो। बचपन से ही वे समय की जितनी पाबंद थी कि उसे देखकर चकित हो जाना पड़ता था। जो पेंसिल वे चौथी कक्षा से ले रही थी उसे नौवीं कक्षा में आकर समाप्त किया था।

हर घड़ी वे अपने पति और पुत्री को बातों में शामिल थी कि उन्हें कुछ आपति न हो। सारा का सारा काम बहुत ही व्यवस्था के साथ करवाती थी । पाँच बजे उठता, एक घंटा बाहर टहलता उसके बाद चाय-दूध होता, फिर अन्नू को पढ़ने का समय था भाई साहब को अखबार और ऑफिस की फाइलें देखने का समय था। जो कपड़े बुआजी निकाल दें वही पहनने होते।

अंत में जब अन्नू को बुखार हो जाती तो पहाड़ी पर जाने को बुआ पहले मना की थी। उनके जाने के बाद जब पत्र नहीं आए तो वे बहुत चिंतित हुई थी। रात में दुस्वप्न देखकर रोया करती थी। तोड़-फोड़ से उन्हें सख्त नफरत थी। फिर भी भाई साहब के द्वारा जब प्याले का सेट टूट गया तो उन्हें माफ करती है और रोती हुई हँसती है।

इसप्रकार ‘सयानी बुआ’ न केवल मुख्य पात्र के गुणों को उजागर करता है, बल्कि पाठकों के मन में उनके प्रति सम्मान का भाव भी पैदा करता है। इसलिए यह शीर्षक पूरी तरह सार्थक है।

प्रश्न 5.
कहानी के लिए एक अलग शीर्षक दें।
उत्तर:
‘अनकही ममता’ शीर्षक दे सकता है।

कारण: यह शीर्षक उस ममता, त्याग और समझदारी को दर्शाता है जो बुआ ने परिवार के लिए निस्वार्थ रूप से दिया। लेकिन समाज ने शायद पूरी तरह कभी समझा या सराहा नहीं।

प्रश्न 6.
इन वाक्यों के आशय पर चर्चा करें।
• घरवालों के सारे काम मशीनों जैसी व्यवस्था से होते थे।
उत्तर:
ठीक पाँच बजे सब लोग उठ जाते, फिर एक घंटा बाहर मैदान में टहलना होता, उसके बाद चाय-दूध होता। उसके बाद अन्नू को पढ़ने के लिए बैठना होता। भाई साहब भी तब अखबार और ऑफिस की फइलें देखा करते। नौ बजते ही नहाना शुरू होता। जो कपड़े बुआजी निकाल दें वही पहनने होते, फिर कायदे से आकर मेज़ पर बैठ जाओ और खाकर काम पर जाओ।

• बुआ बचपन में ही अपने सामान संभालकर रखने में पटु थीं।
उत्तर:
जो पेंसिल बुआ एक बार खरीदती थीं वह जब तक इतनी छोटी न हो जाती कि उनकी पकड़ में भी न आए तब तक उससे काम लेती थी। जो रबड़ उन्होंने चौथी कक्षा में खरीदी थी, उसे नौवीं कक्षा में आकर समाप्त किया।

• अन्नू को पहाड़ भेजते समय बुआ ने सख्त हिदायत दी।
उत्तर:
बुआ ने पहले दोनों के कपड़ों की लिस्ट बनाई। फिर जूतों की, मोजों की, गरम कपड़ों की, ओढ़ने- बिछाने के समान की, बर्तनों की। हर चीज़ रखते समय वे भाई साहब को सख्त हिदायत कर देती थी कि एक भी चीज़ खोनी नहीं चाहिए। उन्होंने कहा “देखो यह फ्रॉक मत खो देना, सात रुपए मैंने इसकी सिलाई दी है। यह प्याले मत तोड़ना, वरना पचास रुपए का सेट बिगड़ जाएगा।” बाद में वे अन्नू पर आ गई। वह किस दिन, किस समय क्या खाएगी, कब कितना घूमेगी सबकुछ निश्चित कर दिया।

• बुआ की भयंकर कठोरता में कहीं कोमलता भी छिपी हुई थी।
उत्तर:
भाई साहब एक नौकर और अन्नू को लेकर चले गए। बुआजी ने अन्नू को खूब प्यार किया, रोई भी। उनका रोना लेखिका के लिए नई बात थी। उस दिन पहली बार लगा कि उनकी भयंकर कठोरता में कहीं कोमलता भी छिपी है।

प्रश्न 7.
सयानी बुआ की चरित्रगत विशेषता पर टिप्पणी लिखें।
उत्तर:
सयानी बुआ समय की बेहद पाबंद महिला है। उनके परिवार का सारा कामकाज बनाई गई समय सारिणी के अनुसार होता है। बुआ अपने परिवार के सदस्यों से बड़ी कठोरता के साथ उस समय सारिणी का पालन करवाती है। उनका व्यक्तित्व पूरे परिवार पर हावी है। उनके खिलाफ बोलने की किसीकी हिम्मत नहीं पड़ती। सयानी बुआ जितनी समय की पाबंद है, उतनी ही कुशल अपने वस्तुओं का उपयोग करने और उनको संभालकर व्यवस्थित रूप से रखने में है। उनकी गृहस्थी जमे पंद्रह वर्ष हो चुके हैं, पर उनके घर का सारा सामान देखकर लगता था जैसे सबकुछ कल का ही हो। अपनी किसी भी चीज़ का टूट जाना उनसे बरदाश्त नहीं होता। एक बार नौकर से सुराही टूट गई थी तो उन्होंने उसे इस कसूर पर बहुत पीटा था। बुआजी को अपने घर की व्यवस्था और साज सजावट पर गर्व है। वे मानती है कि उनके बिना घर को इतना व्यवस्थित कोई नहीं रख सकता । जो बेटी उनके भय से उनके सामने कुछ बोल नहीं सकती, उसकी बीमारी उन्हें व्याकुल कर देती है। उन्हें दुख है कि उसकी देखभाल के लिए उसके साथ पहाड़ पर नहीं जा सकती। तीन दिन तक उसका समाचार न मिलने पर वे चिंतित हो जाती हैं। जब अन्नू के चल बसने की गलफहमी से वे फूट-फूटकर रोने लगती हैं। बाद में अन्नू के सकुशल होने की बात सुनकर खिलखिलाकर हँस पड़ती है। इस खुशी में वे कीमती प्याले के टूट जाने की भी परवाह नहीं करती है। सचमुच सयानी बुआ उस नारियल फल के समान है, जो ऊपर से कठोर, भीतर से कोमल होता है।

ഇളയമ്മ സമയത്തിന്റെ കാര്യത്തിൽ വളരെ കൃത്യ നിഷ്ഠയുള്ള സ്ത്രീയാണ്. അവരുടെ കുടുംബത്തിലെ മുഴുവൻ കാര്യങ്ങളും ഒരു ടൈംടേബിളിന് അനുസരിച്ചാണ് നടക്കു ന്നത്. ഇളയമ്മ വളരെ കണിശമായി കുടും ബത്തിലെ അംഗങ്ങളെക്കൊണ്ട് ടൈംടേബി ളിലെ കാര്യങ്ങൾ ചെയ്യിക്കുന്നു ഇളയമ്മ യുടെ വ്യക്തിത്വത്തിന്റെ പ്രഭാവം ആ കുടും ബത്തിലാകെ വ്യാപിച്ചിട്ടുണ്ട്. അവർക്കെതി രായി സംസാരിക്കാൻ ആർക്കും ധൈര്യമില്ല. ഇളയമ്മ എത്രത്തോളം സമയത്തിന്റെ കാര്യ ത്തിൽ കൃത്യനിഷ്ഠ പുലർത്തുന്നുവോ അത
ത്തോളം തന്നെ ശ്രദ്ധ തന്റെ വസ്തുക്കൾ ഉപയോഗിക്കുന്നതിലും സംരക്ഷിക്കുന്നതി ലും പുലർത്തിയിരുന്നു. അവളുടെ ഗൃഹസ്ഥ ജീവിതം തുടങ്ങിയിട്ട് പതിനഞ്ച് വർഷമായെ
ങ്കിലും, വീട്ടിലെ സാധന സാമഗ്രികൾ കണ്ടാൽ ഇന്നലെ വാങ്ങിയതാണെന്ന് തോന്നും.

തന്റെ ഒരു സാധനവും പൊട്ടിപ്പോകുന്നത് അവർക്ക് സഹിക്കാൻ കഴിഞ്ഞിരുന്നില്ല. ഒരു തവണ വേലക്കാരൻ കൂജ പൊട്ടിച്ചപ്പോൾ, ആ കുറ്റത്തിന്റെ പേരിൽ അവനെ ഒരുപാട് ഉപ ദ്രവിച്ചിരുന്നു. ഇളയമ്മയ്ക്ക് തന്റെ വീട്ടിലെ അച്ചടക്കത്തിലും, അലങ്കാരത്തിലും വലിയ അഭിമാനമാണ്. അവർക്കല്ലാതെ മറ്റാർക്കും വീടിനെ ഇത്രയും ചിട്ടയോടെ കൊണ്ടുപോ കാൻ സാധിക്കില്ല എന്നതാണ് അവരുടെ ചിന്ത. ഇളയമ്മയെ പേടിച്ച് സംസാരിക്കാത്ത മകൾക്ക് അസുഖം വന്നപ്പോൾ, അവർ വ്യാകുലപ്പെടുന്നു. അവളെ ശുശ്രൂഷിക്കാനാ യി പർവ്വതപ്രദേശത്തേയ്ക്ക് അവർക്ക് പോ കാൻ സാധിക്കില്ല എന്നോർത്ത് വളരെയധി ദുഃഖിക്കുന്നു. അടുത്തടുത്ത മൂന്ന് ദിവസങ്ങളോളം എഴുത്ത് വരാഞ്ഞപ്പോൾ അവർ ചിന്താകുലയായി. അന്നു മരിച്ചുപോ യെന്ന തെറ്റിദ്ധാരണ മൂലം അവർ എങ്ങലടി ച്ച് കരയുന്നു. പിന്നീട് അവൾ സുഖമായിരി ക്കുന്നു എന്നറിഞ്ഞപ്പോൾ സന്തോഷത്തോ ടെ ചിരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഈ സന്തോഷ ത്തിൽ വിലപിടിപ്പുള്ള കപ്പുകൾ പൊട്ടിപോ യതിനെക്കുറിച്ച് ചിന്തിക്കുന്നേയില്ല. യഥാർ ത്തിൽ ഇളയമ്മ പുറത്ത് ഉറപ്പുള്ളതും ഉൾ ഭാഗം മൃദുലവുമായ തേങ്ങയെപ്പോലെയാണ്.

सयानी बुआ निम्नलिखित प्रश्नों के उत्तर एक शब्द या वाक्य में लिखें :

प्रश्न 1.
‘सयानी बुआ’ कहानी किसने लिखी?
उत्तर:
मन्नू भंडारी

प्रश्न 2.
सयानी बुआ के यहाँ सब लोग कितने बजे उठते थे?
उत्तर:
ठीक पाँच बजे।

प्रश्न 3.
कितने घंटे बाहर मैदान में टहलता था?
उत्तर:
एक घंटा।

प्रश्न 4.
सयानी बुआ को बचपन से किसपर पाबंद थी?
उत्तर:
समय पर

प्रश्न 5.
सयानी बुआ किस बात में पटु थीं?
उत्तर:
अपना सामान संभालकर रखने में।

प्रश्न 6.
जो रबड़ उन्होंने चौथी कक्षा में खरीदी थी, कहाँ तक जाकर समाप्त किया?
उत्तर:
नौवीं कक्षा में आकर।

प्रश्न 7.
बुआजी के पति को लेखिका क्या बुलाती थी?
उत्तर:
भाई साहब।

प्रश्न 8.
बुआजी के घर में लेखिका को कौन सबसे अच्छा लगा?
उत्तर:
अन्नू।

प्रश्न 9.
एक बार सयानी बुआ के घर के नौकर ने कौन-सा अपराध किया था?
उत्तर:
सुराही तोड़ दी थी।

प्रश्न 10.
सयानी बुआ को किसपर सख्त नफरत थी?
उत्तर:
तोड़-फोड़ से।

प्रश्न 11.
अन्नू को कौन-सी बीमारी आई ?
उत्तर:
बुखार

प्रश्न 12.
अन्नू को बुखार आने पर डाक्टरों ने क्या राय दी?
उत्तर:
उसे पहाड़ पर ले जाए और जितना अधिक प्रसन्न रखा जा सके, रखा जाए।

प्रश्न 13.
भाई साहब के सामने विकट समस्या क्या थी?
उत्तर:
बुआजी के रहते अन्नू को पहाड़ पर नहीं ले जा सकता।

प्रश्न 14.
पहाड़ जाने पर सयानी बुआ ने किन-किन चीजों की लिस्ट बनी?
उत्तर:
जूतों की, मोजों की, गरम कपड़ों की, ओढ़ने- बिछाने के सामान की, बर्तनों की।

प्रश्न 15.
हर चीज़ रखते समय भाई साहब से सयानी बुआ की सख्त हिदायत क्या थी?
उत्तर:
एक भी चीज़ खोनी नहीं चाहिए।

प्रश्न 16.
फ्रॉक की सिलाई के लिए कितने रुपए दी है?
उत्तर:
सात रुपए

प्रश्न 17.
प्याले के लिए कितने रुपए हैं?
उत्तर:
पचास रुपए।

प्रश्न 18.
लेखिका को पहली बार सयानी बुआ का रोना देखकर क्या लगा?
उत्तर:
उनकी भयंकर कठोरता में कहीं कोमलता छिपी है।

प्रश्न 19.
भाई साहब पत्र के द्वारा कौन-सी बुरी बात सुना दी?
उत्तर:
पचास रुपए वाले सेट के दोनों प्याले हाथ से गिरकर टूट गए।

प्रश्न 20.
लेखिका कौन-सी बात समझकर ज़ोर से हँस पड़ी?
उत्तर:
पचास रुपए के दो प्याले टूट जाने की बात समझकर।

Sayani Bua Summary in Malayalam

सयानी बुआ Summary in Malayalam

पाठ का सारांश :
(सब पर मानो …. समाप्त किया) [Textbook page no. 65]

എല്ലാവരിലും ഇളയമ്മയുടെ വ്യക്തിത്വത്തിന്റെ പ്രഭാവം ഉള്ളതായി തോന്നും. മെഷീനുകളെപ്പോലെ അവിടെ എല്ലാ കാര്യങ്ങളും വളരെ ചിട്ടയോടെ നടന്നിരുന്നു. എല്ലാം കൃത്യം അഞ്ച് മണിക്ക് എഴുന്നേൽക്കും. പിന്നീട് ഒരു മണിക്കൂർ പുറത്ത് മൈതാനത്ത് ഉലാത്തും. അതിന് ശേഷം ചായയോ പാലോ കുടിക്കും. ശേഷം അന്നുവിന് പഠിക്കാനുള്ള സമയമാണ്. ഭായി സാഹബ് പത്രങ്ങളും, ഓഫീസിലെ ഫയലുകളും നോക്കിക്കൊണ്ടിരിക്കും. ഒമ്പതു മണിയാവുമ്പോൾ കുളി ആരംഭിക്കും. ഇളയമ്മ നൽകുന്ന വസ്ത്രം തന്നെ ധരിക്കേണ്ടതുണ്ട്. ശേഷം കൃത്യനിഷ്ഠയോടെ വന്ന് മേശയ്ക്കരി കിൽ ഇരുന്ന് ഭക്ഷണം കഴിച്ച് ജോലിക്ക് പോകും.

സമർത്ഥയായ ഇളയമ്മയുടെ പേര് വാസ്തവത്തിൽ അങ്ങനെ തന്നെയാണോ എന്നും അതോ അവളുടെ സാമർത്ഥ്യം കണ്ടിട്ട് ആളുകൾ അങ്ങനെ വിളിക്കുന്നതാണോ എന്നും എനിക്കറിയില്ല. ചെറുപ്പം തൊട്ടേ സമയനിഷ്ഠയുടെ കാര്യത്തിൽ അവർ നിർബന്ധമുള്ളയാളായിരുന്നു. തന്റെ സാധന സാമഗ്രികൾ സംരക്ഷിക്കുന്നതിൽ സമർത്ഥയായിരുന്നു. അവരുടെ ക്രമീകരണത്തിലുള്ള ശ്രദ്ധ കണ്ടാൽ ആരും ആശ്ചര്യപ്പെട്ടു പോകും. ഒരു പെൻസിൽ വാങ്ങിയാൽ അത് പിടിക്കാൻ പറ്റാത്ത അവസ്ഥയിലായാൽ മാത്രമേ ഉപേക്ഷിക്കുകയുള്ളൂ. നാലാം ക്ലാസ്സിൽ പഠിക്കുമ്പോൾ വാങ്ങിയ റബ്ബർ ഒമ്പതാം ക്ലാസ്സിൽ എത്തിയപ്പോഴാണ് ഉപേക്ഷിച്ചത്.

(उनकी एक-एक ……………………….. सख्त नफरत थी।) [Textbook page no. 66)

അവരുടെ ഓരോ കാര്യങ്ങളും അച്ഛൻ ഉദാഹരണങ്ങളായി നമ്മുടെ മുന്നിൽ അവതരിപ്പിക്കാ റുണ്ട്. ഇത് കേൾക്കുമ്പോൾ, അവർ ഭർത്താവിന്റെ വീട്ടിൽ തന്നെ നിൽക്കട്ടെ എന്നാണ് ഞങ്ങൾ ആഗ്രഹിക്കാറുള്ളത്. അല്ലെങ്കിൽ ഞങ്ങളെപ്പോലെയുള്ള ചിട്ടയില്ലാത്ത ആളുകളുടെ ജീവിതം തന്നെ വെറുപ്പമായി മാറും. അങ്ങനെയുള്ള സമർത്ഥയായ ഇളയമ്മയുടെ അടുത്ത് പോയി പഠിക്കാൻ പറഞ്ഞപ്പോൾ തന്നെ ഞാൻ അത് നിഷേധിച്ചു. അച്ഛൻ എന്റെ പഠിത്തത്തിൽ അതീവ ജാഗ്രത കാ ണിച്ചിരുന്നതിനാൽ, അദ്ദേഹം എന്നെ പറഞ്ഞു മനസ്സിലാക്കി, വഴക്ക് പറഞ്ഞ്, സ്നേഹ ലാളനയോടെ സമ്മതിപ്പിച്ചു.

ഇളയമ്മ എന്നെ സന്തോഷത്തോടെ സ്വാഗതം ചെയ്തു. എന്റെ മനസ്സിലുള്ള അവരുടെ രൗദ്രരൂ പത്തിൽ അവരുടെ സ്നേഹം എവിടെയാണ് അപ്രതീക്ഷിതമായത് എന്ന് എനിക്ക് മനസ്സിലാ യില്ല. ഇളയമ്മയുടെ ഭർത്താവ്, അദ്ദേഹത്തെ ഞങ്ങൾ ഭായി സാഹബ് എന്നാണ് വിളിച്ചിരുന്നത്, വളരെ നല്ല സ്വഭാവമുള്ള വ്യക്തിയായിരുന്നു. ആ വീട്ടിൽ എനിക്ക് ഏറ്റവും ഇഷ്ടമുള്ളയാൾ അഞ്ചു വയസുള്ള അവരുടെ മകൾ അന്നുവായിരുന്നു. എനിക്ക് അന്നുവിനോട് വളരെ ദയ തോന്നിയിരുന്നു. അവൾ ഈ ചെറിയ പ്രായത്തിൽ തന്നെ പക്വത നേടികഴിഞ്ഞിരുന്നു. കുട്ടികളെപ്പോലെ ഉല്ലാസമില്ല കളിചിരികളില്ല. ഒരു തരത്തിലുള്ള ഭയം അവളെ പിടികൂടിയിരുന്നു.

വീട്ടിലെ ഈ ഒരു അന്തരീക്ഷത്തിൽ എന്റെ എല്ലാ ചിരിയും സന്തോഷവും ഇല്ലാതായി. ഇളയമ്മ ഗൃഹസ്ഥ ജീവിതം തുടങ്ങിയിട്ട് പതിനഞ്ച് വർഷം കഴിഞ്ഞിരുന്നു. പക്ഷേ വീട്ടിലെ മുഴുവൻ സാധന സാമഗ്രികൾ കണ്ടാൽ തോന്നും ഇന്നലെ വാങ്ങിയതാണ് എന്ന്. അവർ സ്വയം നിന്ന് കൊണ്ട് പാത്രങ്ങ ളെല്ലാം കഴുകിക്കാറുണ്ടായിരുന്നു. ഒരു പ്രാവശ്യം ഒരു വേലക്കാരൻ കൂജ പൊട്ടിച്ചിട്ടുണ്ടായിരുന്നു. ആ ചെറിയ പയ്യനെ അവർ ഈ ഒരു കുറ്റത്തിന് ഒരുപാട് അടിച്ചിട്ടുണ്ടായിരുന്നു. പൊട്ടിക്കുന്ന പ്ര വൃത്തിയോട് അവർക്ക് ഭയങ്കര വിരോധമായിരുന്നു.

(बुआजी की …………………….. निश्चित कर दिया।) [Textbook page no. 66&67]

ഇളയമ്മയുടെ അത്യധികം ജാഗ്രതയുണ്ടായിട്ടും ഇത്രയധികം ഭക്ഷണ കാര്യത്തിൽ നിയന്ത്രണങ്ങൾക്ക് ശേഷവും അന്നുവിന് പനി വന്നു. എല്ലാ വിധത്തിലുള്ള ശുശ്രൂഷകൾ ചെയ്തും, ചെയ്യിച്ചും ഒരു മാസം കടന്നുപോയി. പനി മാറിയില്ല. അവളെ കണ്ടിട്ട് എനിക്ക് തോന്നിയത് അവളുടെ ശരീരത്തിൽ പനിയു ടെ രോഗാണുക്കളല്ല മറിച്ച് ഇളയമ്മയോടുള്ള ഭയത്തിന്റെ രോഗാണുക്കളാണ് സഞ്ചരിക്കുന്നത്. അത് അവളെ ഉപദ്രവിച്ചു കൊണ്ടിരുന്നു. അവസാനം ഡോക്ടർമാർ കുട്ടിയെ പർവ്വതപ്രദേശത്ത് കൊണ്ട് പോകാൻ നിർദ്ദേശം നൽകി. എത്രയധികം സന്തോഷിപ്പിക്കാൻ സാധിക്കുമോ അത്രയും സന്തോ ഷിപ്പിക്കാനും നിർദ്ദേശിച്ചു. ഇത് ഭായി സാഹബിന്റെ മുന്നിൽ ഒരു സങ്കീർണ്ണ പ്രശ്നമായി രുന്നു. ഇളയമ്മ ഉള്ളിടത്തോളം ഇത് സാധ്യമായിരുന്നില്ല. എന്തുകൊണ്ടെന്നാൽ അറിയാതെപോലും അവ രുടെ ആഗ്രഹത്തിന് മുന്നിൽ മറ്റുള്ളവരുടെ ആഗ്രഹം നടക്കുമായിരുന്നില്ല. ഭായി സാഹബ് മുഴുവൻ കാര്യങ്ങളും ഡോക്ടറുടെ മുന്നിൽ അവതരിപ്പിച്ചു. പക്ഷേ അമ്മയുടെ കൂടെ താമസിക്കുന്നത് ഉചിതമാ യില്ല എന്ന് ഡോക്ടർ പറഞ്ഞു. ഇളയമ്മ ഇത് കേട്ടപ്പോൾ, കേട്ടതായി ഭാവിച്ചില്ല. പക്ഷേ ഡോക്ടറുടെ അഭിപ്രായത്തിന് എതിരായി പ്രവർത്തിക്കാനുള്ള ധൈര്യം അവർക്ക് ഇല്ലായിരുന്നു.

വളരെ ആഘോഷപൂർവ്വം അനുവിന്റെ പർവതയാത്രയ്ക്കുള്ള തയ്യാറെടുപ്പുകൾ ആരംഭിച്ചു. ആദ്യം രണ്ടു പേരുടെയും വസ്ത്രങ്ങളുടെ ലിസ്റ്റ് ഉണ്ടാക്കി, പിന്നീട് സോക്സിന്റെ, ചെരുപ്പു കളുടെ, കമ്പിളി വസ്ത്രങ്ങളുടെ പുതയ്ക്കാനും വിരിക്കാനുമുള്ള സാധനങ്ങളുടെ, പാത്രങ്ങളു ടെ ലിസ്റ്റ് തയ്യാറാക്കി. ഓരോ സാധനവും എടുത്തു വയ്ക്കുന്ന സമയത്ത് അവർ ഭായി സാഹ ബിന് ഒരു സാധനം പോലും നഷ്ട്ടപ്പെടുത്തരുത് എന്ന ശക്തമായ നിർദ്ദേശം നൽകിയിരുന്നു. “നോക്കൂ ഈ ഫ്രോക്ക് നഷ്ടപ്പെടുത്തരുത്, ഏഴ് രൂപ കൊടുത്ത് തയ്പ്പിച്ചതാണ്. ഈ കപ്പു കൾ പൊ ട്ടിക്കരുത്, ഇല്ലെങ്കിൽ അമ്പത് രൂപയുടെ സെറ്റ് നശിച്ചുപോകും. ഓരോ വസ്തുക്കളെക്കുറിച്ചുള്ള നി ർദ്ദേശത്തിന് ശേഷം അവർ അന്നുവിനോടായി പറഞ്ഞു അവർ ഏത് ദിവസം, ഏത് സമയത്ത്, എന്ത് കഴിക്കണം എന്ന നടക്കണം എന്നിവയൊക്കെ നിശ്ചയിക്കപ്പെട്ടു.

(आखिर वह क्षण भी….. लिखा था।) [Textbook page no.68]

ഭായി സാഹബും ഒരു വേലക്കാരനേയും അന്നുവിനേയും കൂട്ടി പോകാനുള്ള സമയം എത്തിച്ചേർന്നു. ഇളയമ്മ അന്നുവിന് സ്നേഹം നൽകി, കരയുകയും ചെയ്തു. അവരുടെ കരച്ചിൽ എന്നെ സംബ ന്ധിച്ചിടത്തോളം പുതിയ കാര്യമായിരുന്നു. അന്നാണ് എനിക്ക് മനസ്സിലായത് അവരുടെ കാഠി ന്യമുള്ള ഹൃദയത്തിൽ സൗന്ദര്യവും എവിടെയോ ഒളിച്ചിരിപ്പുണ്ട് എന്നുള്ളത്. ഭായി സാഹബിന്റെ എഴുത്ത് എല്ലാ ദിവസവും വരാറുണ്ട്. അതിൽ അന്നുവിന്റെ ആരോഗ്യത്തെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരങ്ങളു ണ്ടായിരുന്നു. ഇളയമ്മയും എല്ലാ ദിവസവും ഒരു എഴുത്ത് എഴുതാറുണ്ടായിരുന്നു. അതിൽ നിത്യേന പറയാറുള്ള നിർദ്ദേശങ്ങളെല്ലാം എഴുത്തിന്റെ രൂപത്തിൽ ആവർത്തിക്കാറുണ്ടായിരുന്നു,

ഏകദേശം ഒരു മാസത്തിന് ശേഷം ഒരു ദിവസം ഭായി സാഹബിന്റെ എഴുത്ത് വന്നില്ല. രണ്ടാമത്തെ ദി വസവും വന്നില്ല. ഇളയമ്മ ആകെ ചിന്താകുലയായി. മൂന്നാമത്തെ ദിവസവും കടന്നുപോയി. ഇപ്പോൾ ഇളയമ്മയുടെ ചിന്തകൾക്ക് പരിധിയില്ലാതായി. രാത്രിയിൽ അവർ എന്റെ റൂമിൽ വന്ന് ഉറങ്ങി. പക്ഷേ രാത്രി മുഴുവൻ ദുഃസ്വപ്നങ്ങൾ കണ്ട് കരഞ്ഞുകൊണ്ടിരുന്നു.. അവർ വീണ്ടും വീണ്ടും ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞുകൊണ്ടിരുന്നു. സ്വപ്നത്തിൽ ഭായി സാഹബ് ഒറ്റയ്ക്ക് വരുകയാണ്, അന്നു കൂടെയില്ല, മാത്ര മല്ല അദ്ദേഹത്തിന്റെ കണ്ണുകൾ ചുവന്നിരിക്കുന്നു. ഞാൻ പലവിധത്തിൽ അവരെ ആശ്വസിപ്പിക്കാൻ ശ്രമിച്ചു. പക്ഷേ അവർ ഒന്നും കേൾക്കാൻ തയ്യാറായില്ല. അപ്പോഴേക്കും വേലക്കാരൻ ഭായി സാഹ ബിന്റെ എഴുത്ത് കൊണ്ട് വന്ന് തന്നു. വളരെ വ്യഗ്രതയോടെ, വിറയ്ക്കുന്ന കൈകളോടെ അവർ അത് ഇരുന്ന് വായിക്കാൻ തുടങ്ങി. പെട്ടെന്ന് എഴുത്ത് വലിച്ചെറിഞ്ഞ് തലതല്ലികൊണ്ട് അലറിവി ളിച്ച് ഇളയമ്മ കരഞ്ഞുകൊണ്ടിരുന്നു. ഞാൻ നിശ്ചലമായി പോയി. എന്റെ കൺമുന്നിൽ അന്നുവിന്റെ നിഷ്കളങ്കമായ രൂപം മിന്നിമറഞ്ഞു. വാസ്തവത്തിൽ അന്നു ഈ ലോകത്തിലില്ലേ? ഞാൻ ധൈര്യം സംഭരിച്ച് ഭായി സാഹിബിന്റെ എഴുത്ത് എടുത്തു. അതിൽ ഇങ്ങനെ എഴുതിയിരുന്നു.

(प्रिय सयानी.. निधि मिल गई हो।) [Textbook page no. 68&69]

പ്രിയ സയാനി,

നിനക്ക് എങ്ങനെയാണ് ഈ എഴുത്ത് എഴുതേണ്ടത് എന്നറിയില്ല. എങ്ങനെയാണ് ഈ ദുഃഖവാർത്ത നിന്നെ കേൾപ്പിക്കുക. എങ്കിലും പ്രിയേ നീ ഈ മുറിവിനെ ധൈര്യപൂർവ്വം സഹിക്കുക. ഈ ലോകം നശ്വരമാണ്. എല്ലാവരും ഒരുദിവസം ഇല്ലാതാകും. നിന്റെ എല്ലാ നിർദ്ദേശങ്ങളുണ്ടായിട്ടും എന്റെ ജാഗ്രത ഉണ്ടായിട്ടും എനിക്ക് അതിനെ രക്ഷിക്കാൻ സാധിച്ചില്ല. ഇതിനെ എന്റെ നിർഭാഗ്യം എന്നല്ലാതെ എന്താണ് പറയുക. ഇതെല്ലാം എന്റെ കൈകൾ കൊണ്ട് സംഭവിച്ചതാണ്. കണ്ണുനീര് ന ിറഞ്ഞ കണ്ണുകൾ കാരണം ശബ്ദങ്ങളുടെ രൂപം സ്പഷ്ടമല്ലാതായി മാറിക്കൊണ്ടിരുന്നു, എന്റെ കൈകൾ വിറയ്ക്കുന്നുണ്ടായിരുന്നു. എന്റെ കണ്ണുകൾ ശബ്ദങ്ങളെ കടന്ന് വെച്ച് എഴുത്തിന്റെ അവസാന ഭാഗ ത്തേക്ക് എത്തിപ്പെട്ടു. ധൈര്യം സംഭരിക്കുക, സംഭവിച്ചതെല്ലാം സഹിക്കാനും, മറക്കാനും ശ്രമി ക്കുക. ഇന്നലെ നാല് മണിയ്ക്ക് നിന്റെ അമ്പത് രൂപ വിലയുള്ള രണ്ട് കപ്പുകളുടെ സെറ്റ് എന്റെ കൈയ്യിൽ നിന്ന് താഴെ വീണ് പൊട്ടിപ്പോയി. അനു സുഖമായിരിക്കുന്നു. ഉടൻ തന്നെ ഞങ്ങൾ ഇവിടെനിന്ന് പുറപ്പെടാനിരിക്കുകയാണ്.

ഒരു മിനിറ്റ് നേരത്തേയ്ക്ക് എനിക്ക് ബുദ്ധി നഷ്ടപ്പെട്ടതുപോലെ തോന്നി. എന്തൊക്കെയാണ് സംഭവിക്കുന്നത് എന്ന് മനസ്സിലായില്ല. മനസ്സിലായിടത്തോളം ഞാൻ ഉച്ചത്തിൽ ചിരിച്ചു. ഇളയമ്മയെ ഞാൻ പറഞ്ഞ് മനസ്സിലാക്കിച്ചത് എന്താണെന്ന് എത്ര ശ്രമിച്ചിട്ടും എനിക്ക് എഴുതാൻ സാധിക്കില്ല. പ ക്ഷേ വാസ്തവം അറിഞ്ഞപ്പോൾ ഇളയമ്മയും കരഞ്ഞുകൊണ്ട് ചിരിച്ചു. അഞ്ചണയുള്ള കൂജ പൊട്ടി ച്ചപ്പോൾ വേലക്കാരനെ മോശമായ രീതിയിൽ പ്രഹരിച്ച് ഇളയമ്മ അമ്പത് രൂപ വിലയുള്ള കപ്പ് സെറ്റ് പൊട്ടിയപ്പോഴും സ്വർഗ്ഗത്തിലെ നിധി കിട്ടിയപോലെ ചിരിക്കുകയായിരുന്നു.

सयानी बुआ लेखक परिचय

कहानी (मन्नू भंडारी)
कहानी

मन्नू भंडारी (3 अप्रैल 1931 – 15 नवंबर 2021) हिंदी की प्रसिद्ध कथा लेखिका है। मध्यप्रदेश में मंदसौर जिले के भानपुरा गाँव में जन्मी मन्नू भंडारी के बचपन का नाम महेंद्र कुमारी था। लेखन के लिए उन्होंने मन्नू भंडारी नाम चुना था। उन्होंने एम ए तक की शिक्षा पाई और वर्षों तक दिल्ली के मिरांडा हाउस में अध्यापिका रहीं। ‘आपका बंटी’, ‘महाभोज’, आदि उनके बहुचर्चित उपन्यास हैं। ‘यही सच है’, ‘मैं हार गई’, ‘एक प्लेट सैलाब’ जैसे आठ कहानी संग्रह प्रकाशित हैं। आपको सन् 2007 में ‘व्यास सम्मान’ प्राप्त हुआ।

മന്നു ഭണ്ഡാരി (3 ഏപ്രിൽ 1931 – 15 നവംബർ 2021) ഹിന്ദിയിലെ പ്രസിദ്ധ കഥാലേഖികയാണ്. മധ്യപ്രദേ ശിലെ മന്ദസൗർ ജില്ലയിലെ ഭാൻപുര ഗ്രാമത്തിൽ ജനിച്ച മധുഭണ്ഡാരിയുടെ ബാല്യകാലത്തിലെ പേര് മഹേന്ദ്രകുമാരി എന്നായിരുന്നു. എഴുത്തിന് വേണ്ടി അവർ മന്നു ഭണ്ഡാരി എന്ന പേര് സ്വീകരിച്ചതായി രുന്നു. അവർ എം. എ വരെ പഠനം നടത്തി. കുറേ വർഷങ്ങളോളം ദില്ലിയിലെ മിറാൻഡ ഹൗസ് കോളേജിലെ അദ്ധ്യാപികയായിരുന്നു. ‘आपका बंटी’, ‘महाभोज’, എന്നിവ അവളുടെ പ്രസിദ്ധമായ നോവലുകളാണ്. ‘यही सच है’, ‘मैं हार गई’, ‘एक प्लेट सैलाब’ എന്നിങ്ങനെ എട്ട് കഥാസംഗ്രഹങ്ങൾ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. അവർക്ക് 2007 ൽ ‘വ്യാസ് സമ്മാൻ’ ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്.

सयानी बुआ शब्दार्थ

मदद ले :
सयानी – चतुर, സമർത്ഥയായ
बुआ – पिता की बहन, Aunt
हावी – प्रभावी, ബാധിക്കുക
व्यवस्था – ചിട്ടയോടെ
घंटा – മണിക്കൂർ
टहलना – ഉലാത്തുക
अखबार – വർത്തമാനപ്രതം
कायदे से – निष्ठा से, കൃത്യനിഷ്ഠയോടെ
बचपन – ബാല്യകാലം
पाबंद – अनुशासित, അച്ചടക്കമുള്ള
संभालना – സംരക്ഷിക്കുക
पटु – निपुण, സമർത്ഥ
कायल – ध्यान देनेवाली, ശ്രദ്ധിക്കുന്ന
चकित होना – അത്ഭുതപ്പെടുക
काम लेना – ഉപയോഗിക്കുക
रबड़ – റബ്ബർ
खैर मनाया करते थे – भलाई चाहते थे, നന്മ ആഗ്രഹിച്ചിരുന്നു
ससुराल – ഭർത്താവിന്റെ വീട്
अस्त-व्यस्त – ക്രമരഹിതമായ
अव्यवस्थित – ചിട്ടയില്ലാത്ത
हराम – ബുദ്ധിമുട്ട്
इनकार करना – നിഷേധിക്കുക
सतर्क – ജാഗ്രത
डाँटकर – വഴക്ക് പറഞ്ഞ്
प्यार-दुलार से – സ്നേഹത്തോടെ
राज़ी कर लेना – സമ്മതിപ്പിക്കുക
संदेह – സംശയം
तिरोहित हो जाना – അപ്രത്യക്ഷമാവുക
तरस आता था – ദയ തോന്നിയിരുന്നു
नन्ही सी उम्र – ചെറിയ പ്രായം
प्रौढ़ हो गई थी – പക്വത നേടിക്കഴിഞ്ഞിരുന്നു
चहचहाहट – കോലാഹലം
भय से घिरी रहती थी – ഭയപ്പെട്ടിരുന്നു
वातावरण – അന്തരീക്ഷം
हँसी-खुशी – സന്തോഷം
मारी गई – ഇല്ലാതായി
सुराही – കൂജ
छोकरा – लड़का, ആൺകുട്ടി
कसूर – अपराध,, കുറ്റം
पीटा था – അടിച്ചിരുന്നു
तोड़-फोड़ – किसी चीज़ को नष्ट करना, നശിപ്പിക്കുക
सख्त – തീക്ഷണമായ
नफरत – വിരോധം
उपचार – ശുശ്രൂഷ
ज्वर – പനി
कीटाणु – രോഗാണുക്കൾ
ग्रसना – വിഴുങ്ങുക, ഉപദ്രവിക്കുക
विकट समस्या – സങ്കീർണ്ണ പ്രശ്നം
आनाकानी की – കേട്ടില്ലെന്ന് നടിച്ചു
साहस – ധൈര്യം
ज़ोर-शोर से – തിടുക്കത്തിൽ, വേഗത്തിൽ
मोजा – സോക്സ്
ओढ़ना-बिछाना – പുതയ്ക്കുകയും, വിരിക്കുകയും
सख्त हिदायत – കർശന നിർദ്ദേശം
सिलाई देना – തയ്ക്കുക
प्याला – കപ്പ്
पत्र – കത്ത്
तबीयत – ആരോഗ്യം
समाचार – വാർത്ത
मौखिक हिदायत – പറയുന്ന ഉപദേശങ്ങൾ
दोहरा देना – ആവർത്തിക്കുക
व्यग्रता से – ആവേശത്തോടെ
काँपते हाथों से – വിറയ്ക്കുന്ന കൈകളോടെ
एकाएक – പെട്ടെന്ന്
फेंकना – എറിയുക
सर पीटती – തലയിട്ടടിക്കുക
चीखकर – അലറിവിളിച്ച്
भोली-सी – നിഷ്കളങ്കമായ
चोट – മുറിവ്
मिटेगा – ഇല്ലാതാകും
रवाना होना – പുറപ്പെടുക
हतबुद्धि-सी – ബുദ്ധി നഷ്ട്ടപ്പെട്ടത് പോലെ
क्या से क्या हो गया – വിചാരിക്കാത്ത കാര്യങ്ങൾ നടന്നു
सत्य से अवगत कराना – സത്യം ബോധ്യപ്പെടുത്തുന്നു
रोते-रोते हँस पड़ी – കരഞ്ഞുകൊണ്ട് ചിരിച്ചു
स्वर्ग की निधि – സ്വർഗ്ഗത്തിലെ നിധി

Practicing with SCERT Kerala Syllabus 8th Standard Hindi Textbook Solutions Unit 3 Chapter 3 मेरी माँ Meri Maa Question Answer Notes Summary in Malayalam & Hindi improves language skills.

Meri Maa Class 8 Question Answer Notes Summary

SCERT Class 8 Hindi Unit 3 Chapter 3 Question Answer Kerala Syllabus मेरी माँ

Meri Maa Question Answer

विश्लेषणात्मक प्रश्न :

प्रश्न 1.
‘तुझे सब है पता, है न माँ’ इस कथन से क्या व्यक्त होता है?
‘നിങ്ങൾക്ക് എല്ലാം അറിയം അല്ലേ അമ്മേ?’ – ഈ പ്രസ്താവനയിലൂടെ എന്താണ് വ്യക്ത മാക്കുന്നത്?
उत्तर:
इस कथन में गहरी भावनात्मक अभिव्यक्ति छिपी है। यह वाक्य माँ के प्रति बच्चे के विश्वास, आस्था, और भावनात्मक जुड़ाव को दर्शाता है। बच्चा माँ से संवाद करता है, यह मानकर कि उसे सबकुछ समझ में आ जाएगा।
ഈ പ്രസ്താവനയിൽ ആഴമേറിയ വികാരപ കടനം ഒളിഞ്ഞിരിക്കുന്നു. ഈ വാക്യം അമ്മയോടുള്ള കുട്ടിയുടെ വിശ്വാസം, പ്രതീക, മാനസികബന്ധം എന്നിവയെ കാണി ക്കുന്നു. അമ്മയെല്ലാം മനസ്സിലാക്കിക്കൊ ള്ളും എന്ന ധാരണയിൽ കുട്ടി അമ്മയോട് മനസ്സിൽ സംസാരിക്കുകയാണ്.

प्रश्न 2.
‘भेज न इतना दूर मुझको तू’ बेटा क्यों ऐसा कहता होगा?
‘ഇത്രയും ദൂരം എന്നെ അയയ്ക്കരുത്’ മകൻ ഇങ്ങനെ പറയുന്നത് എന്തുകൊണ്ടാകാം?
उत्तर:
बेटा माँ से दूर रहना नहीं चाहता। वह माँ की ममता, प्यार और सुरक्षा से वंचित रहना नहीं चाहता। इस पंक्ति में बेटे की पीड़ा, अकेलापन, माँ के प्रति गहरा संबंध आदि झलकता है।
മകൻ അമ്മയെ വിട്ടുനിൽക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കു ന്നില്ല. അവൻ അമ്മയുടെ വാത്സല്യം, ഹം, സുരക്ഷ എന്നിവയിൽ നിന്ന് വഞ്ചിക്ക പ്പെടാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല. ഈ വരിയിൽ മകന്റെ ദുഃഖം, ഏകാന്തത, അമ്മയോടുള്ള ആഴമേറിയ ബന്ധം എന്നിവ വെളിപ്പെടുന്നു.

प्रश्न 3.
ज़ोर से झुला झूल ते समय, सहम जाने पर भी बेटा पापा से क्यों शिकायत नहीं करता होगा?
ശക്തിയായി ഊഞ്ഞാൽ ആടുന്ന സമയത്ത് പരിഭ്രമിച്ചിട്ടും മകൻ അച്ഛനോട് പരാതി പറയാതിരുന്നത് എന്തുകൊണ്ട്?
उत्तर:
क्योंकि बेटा पापा से डरता है। उसे ऐसा लगता है कि अगर वह शिकायत करेगा तो पापा बुरा मानेगा। उसकी प्रतीक्षा है कि तब भी माँ आकर उसे थामेगी।
എന്തുകൊണ്ടെന്നാൽ മകൻ അച്ഛനെ ഭയപ്പെ ടുന്നു. പരാതി പറഞ്ഞാൽ അച്ഛന് അത് മോ ശമായി തോന്നും എന്ന് അവന് തോന്നുന്നു. അപ്പോഴും അവന്റെ പ്രതീക്ഷ അമ്മ വന്ന് തലോടും എന്നാണ്.

प्रश्न 1.
आगे…
इस फ़िल्मी गीत में आपके दिल को छूने वाली बातें चुनकर लिखें।
(ഈ സിനിമാഗാനത്തിൽ നിങ്ങളുടെ മനസ്സി നെ സ്പർശിക്കുന്ന കാര്യങ്ങൾ തെരഞ്ഞ ടുത്ത്എ ഴുതുക)
उत्तर:
इस गाने में दिल को छूनेवाली कुछ बातें हैं। वह अपनी माँ से कहता है कि भीड़ में मुझे मत छोडो, क्योंकि मैं घर वापस न आ सकूँगा। आगे वह कहता है कि इतना दूर मत भेजो कि माँ की याद न कर पाएगा। वह पूछता है कि ‘मैं इतना बुरा है क्या?’ और एक बात, पापा झूला झुलाते समय उसकी आँखें माँ को ढूँढ़ती है। वह सोचता है कि माँ आकर थामेगी। मन का घबराहट कभी चेहरे पर आने न देता।

प्रश्न 2.
इन बातों के प्रसंग पर ईशान अवस्थी की डायरी कल्पना करके लिखें।
(ഈ കാര്യങ്ങളുടെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ ഇശാൻ അവസ്തിയുടെ ഡയറി സങ്കൽപ്പിച്ച് എഴുതുക)

10 जनवरी _____________ _____________ _____________

उत्तर:
10 जनवरी 2007

आज पहली बार मम्मी-पापा मुझे यहाँ छोड़ कर चले गए। मैं देखता ही रह गया। मम्मी पलट कर एक बार भी नहीं देखी। पापा बस कहकर गए – “अब यही तुम्हारा घर है।” अब मैं घबराहट हूँ। कभी मैंने माँ से नहीं कहा था कि अँधेरे से डरता हूँ। मैं अपनी माँ की परवाह करता हूँ, पर वह बाहर नहीं दिखाता। माँ, तुम सबकुछ जानते हो। मुझे भीड़ में अकेला मत छोडो। क्योंकि घर वापस आ न पाऊँगा। मुझे इतनी दूर मत भेजना कि माँ की याद भी न कर पाए।

क्या मैं इतना बुरा हूँ माँ? जब भी पापा मुझे ज़ोर से झूला झुलाते तो मेरी आँखें तुम्हें ढूँढ़ती रहती हैं। मेरा सोच है कि तुम आकर मुझे थामेगी। मैं घबरा जाता हूँ, लेकिन पापा से नहीं कहता। दिल में बहुत घबराहट है, पर वह चेहरे पर आने न देता है। माँ ये सब तुम जानते हो न। मैं यहाँ रह न सकता। मुझे मेरी माँ चाहिए…..

अनुबद्ध कार्य
‘तारे ज़मीन पर’ सिनेमा देखें और ईशान अवस्थी नामक पात्र की विशेषताएँ पहचानें। ईशान अवस्थी नामक पात्र का परिचय देते हुए टिप्पणी लिखें।
(‘तारे ज़मीन पर’ എന്ന സിനിമ കാണുക, ഇശാൻ അവി എന്ന കഥാപാത്ര ത്തിന്റെ വിശേഷണങ്ങൾ തിരിച്ചറിയുക. ഇശാൻ അവസ്തി എന്ന കഥാപാത്രത്തെ പരിചയപ്പെടുത്തി കുറിപ്പ് തയ്യാറാക്കുക.)
उत्तर:
ईशान अवस्थी – असाधारण बचपन

ईशान अवस्थी ‘तारे ज़मीन पर’ फ़िल्म का प्रमुख पात्र है। वह एक आठ वर्षीय बालक है जो पढ़ाई में कमज़ोर है, विशेषकर पढ़ने और लिखने में। उसकी दुनिया कल्पनाओं और रंगों से भरी है। वह एक बेहतरीन चित्रकार है और अपनी दुनिया को अलग दृष्टिकोण से देखता है। ईशान डिस्लेक्सिया नामक विकार से पीड़ित होता है। लेकिन उसकी इस समस्या को उसके माता-पिता और शिक्षक आलस्य या अंकमंदी की कमी कभी समझते हैं।

यह पात्र दिखाता है कि हर बच्चा विशेष होता है। उसे समझने और सही मार्गदर्शन की ज़रूरत होती है । फ़िल्म के माध्यम से ईशान यह सिखाता है कि शिक्षा का असली उद्देश्य बच्चों की क्षमताओं को पहचानना और उन्हें प्रोत्साहित करना है।

ഇശാൻ അവസ്തി – അസാധാരണ ബാല്യം

ഇശാൻ അവസ്തി ‘താരെ സമീൻ പർ’ എന്ന സിനിമയിലെ പ്രധാന കഥാപാത്രമാണ്. പ ഠിത്തത്തിൽ പിന്നോക്കം നിൽക്കുക പ്രത്യേ കിച്ച് എഴുത്തിലും വായനയിലും പ്രയാസം അനുഭവിക്കുന്ന ഒരു എട്ട് വയസ്സുള്ള ബാലക നാണ് ഇശാൻ അവസ്തി. അവന്റെ ലോകം സങ്കല്പങ്ങളും, നിറങ്ങളും നിറഞ്ഞു നിൽ ക്കുന്നു. അവൻ ഒരു മികച്ച ചിത്രകാരനാണ്. അവൻ തന്റെ ലോകത്തെ വ്യത്യസ്ത കാഴ്ച്ചപ്പാടിലൂടെ കാണാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. ഇശാൻ ഡിസ്ലെക്സിയ എന്ന അവസ്ഥയി ലൂടെ കടന്നുപോകുന്ന കുട്ടിയാണ്. പക്ഷേ അവന്റെ ഈ പ്രശ്നം രക്ഷിതാക്കളും, അദ്ധ്യാപകരും മടിയും ബുദ്ധിക്കുറവ് എന്നിവയെന്ന് മനസ്സിലാക്കുന്നു.

ഓരോ കുട്ടിയും വിശേഷപ്പെട്ടതാണ് എന്ന് ഈ കഥാപാത്രം നമുക്ക് കാണിച്ചു തരുന്നു. അവനെ മനസ്സിലാക്കാനും ശരിയായ മാർഗ്ഗ നിർദ്ദേശം നൽകാനും സാധിക്കണം. ഈ സിനിമയിലൂടെ ഇശാൻ നമുക്ക് കാണിച്ചു തരുന്നത്, വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ ഉദ്ദേശ്യം കുട്ടികളുടെ കഴിവുകളെ തിരിച്ചറിയുകയും, അവയെ പുറത്ത് കൊണ്ടുവരുന്നതിന് പ്രോത്സാഹനം നൽകുകയും ചെയ്യണം എന്നുള്ളതാണ്.

मेरी माँ निम्नलिखित प्रश्नों के उत्तर एक शब्द या वाक्य में लिखें :

प्रश्न 1.
‘मेरी माँ’ फ़िल्मी गीत के रचयिता कौन है?
उत्तर:
प्रसून जोशी।

प्रश्न 2.
बच्चा किससे डरता है?
उत्तर:
अँधेरे से

प्रश्न 3.
‘तेरी परवाह करता हूँ मैं’ – किसकी?
उत्तर:
माँ की

प्रश्न 4.
किसको सबकुछ पता है?
उत्तर:
माँ को

प्रश्न 5.
बच्चे को कहाँ छोड़ न देने को कहता है?
उत्तर:
भीड़ में

प्रश्न 6.
बच्चा कहाँ लौट न पाता है?
उत्तर:
घर

प्रश्न 7.
इतना दूर भेजने से क्या न आ पाएगा?
उत्तर:
याद

प्रश्न 8.
बच्चे को कौन झुला झूलते हैं?
उत्तर:
पापा

प्रश्न 9.
झूला झूलने पर बच्चा किसका ढूँढ़ता है?
उत्तर:
अपनी माँ को।

प्रश्न 10.
तब बच्चा क्या सोचता है?
उत्तर:
माँ आकर मुझे थामेगी।

प्रश्न 11.
चेहरे पर क्या आने नहीं देता?
उत्तर:
घबराहट

प्रश्न 12.
बच्चा कहाँ घबराता है?
उत्तर:
दिल ही दिल में।

Meri Maa Summary in Malayalam

मेरी माँ Summary in Malayalam

पाठ का सारांश :
(मैं कभी …………………………. मेरी माँ) [Textbook page no. 60]

श्री आमिरखान द्वारा निर्देशित ‘तारे ज़मीन पर’ शीर्षक फ़िल्म का गीत है ‘मेरी माँ’। श्री प्रसून जोशी है इसका संगीतकार। पढ़ाई में पीछे पड़ने के कारण बोर्डिंग स्कूल में छोड़े गए ईशान अवस्ती नामक बच्चे की अपनी माँ के प्रति होने वाली भावनाओं को इसमें व्यक्त किया है।

अँधेरे से डरने वाली बात बच्चा अपनी माँ से कभी बताया नहीं। बच्चा अपनी माँ की परवाह करता है, लेकिन वह दिखाता नहीं। बच्चे को विश्वास है कि उसकी माँ सब जानती है।

ശ്രീ ആമിർഖാൻ സംവിധാനം ചെയ്ത ‘താരേ സമീൻ പർ’ എന്ന സിനിമയിലെ ഗാനമാണ് ‘मेरी माँ’.
ഇതിന്റെ സംഗീതജ്ഞൻ ശ്രീ പ്രസൂൺ ജോശി യാണ്. പഠിത്തത്തിൽ പിറകാലാണെന്ന കാരണത്താൽ ബോർഡിംഗ് സ്കൂളിൽ ചേർത്ത ഈശാൻ അവസ്തി എന്ന കുട്ടിയുടെ അമ്മയോടുള്ള വികാരങ്ങളാ ണ് ഇതിൽ വ്യക്തമാക്കിയിരിക്കുന്നത്.

ഇരുട്ടിനോട് പേടിയാണെന്ന കാര്യം അമ്മയോട് ഒരിക്കലും കുട്ടി പറഞ്ഞിട്ടില്ല. കുട്ടി അമ്മയെ ശ്രദ്ധിക്കുന്നുണ്ട്, പക്ഷേ ഇത് ഒരിക്കലും പുറത്ത് കാണിക്കാറില്ല. അമ്മയ്ക്ക് എല്ലാം അറി യാമെന്ന് കുട്ടിയ്ക്ക് വിശ്വാസമുണ്ട്.

(भीड़ में………………………….. मेरी माँ) [Textbook page no. 60]

बच्चा कहता है कि उसे भीड़ में अकेला न छोड़ो कि घर वापस आ न पाएगा। इतना दूर मत भेजो कि वह अपनी माँ की याद न कर पाएगा। वह अपनी माँ से पूछता है कि ‘क्या मैं इतनी बुरा हूँ’?

यहाँ बच्चा मन ही मन अपनी व्यथा माँ से कहती है। उसकी मासूमियत, माँ के प्रति प्यार, विश्वास आदि दर्शाता है।

ഈ തിരക്കിൽ അവനെ ഉപേക്ഷിക്കരുത്, കാരണം വീട്ടിലേയ്ക്ക് തിരിച്ചു വരാൻ അവന റിവില്ല. ഇത്രയും ദൂരം അവനെ അയയ്ക്കരുത്, കാരണം അമ്മയെക്കുറിച്ചുള്ള ഓർമ്മകൾ നഷ്ടമാകും. ‘ഞാൻ അത്രയും ചീത്തയാണോ’ എന്ന് അവൻ അമ്മയോട് ചോദിക്കുന്നു.

ഇവിടെ കുട്ടി തന്റെ ദുഃഖങ്ങളാണ് അമ്മയോട് പറയുന്നത്. അവന്റെ നിഷ്കളങ്കത, അമ്മയോ ടുള്ള സ്നേഹം, വിശ്വാസം എന്നിവയാണ് ഇവിടെ കാണാൻ സാധിക്കുന്നത്.

(जब भी ……………………………… मेरी माँ।) [Textbook page no. 61]

बच्चा अपनी माँ से कहता है कि जब कभी पापा मुझे ज़ोर से झूल झुलाते हैं, तब मेरी नज़र तुझे ढूँढ़नी रहती है। तब वह ऐसा सोचता है कि माँ आकर उसे पकड़ लेगी। मन से वह बहुत घबरा जाता है, लेकिन पापा से नहीं कहता। दिल ही दिल घबराता है, लेकिन चेहरे पर यह आने नहीं देता। बच्चे को विश्वास है कि उसकी माँ सबकुछ जानती है।

यहाँ माँ के प्रति प्यार, विश्वास आदि दिखाई पड़ता है। सारी परेशानियों से माँ बच्चे को बचा लेगी, ऐसा उसका विश्वास है। असल में यही उसे आगे बढ़ने के लिए ऊर्जा प्रदान करती है।

എപ്പോഴൊക്കെയാണോ അച്ഛൻ എന്നെ ശക്തിയായി ഊഞ്ഞാലാടുന്നത് അപ്പോഴെല്ലാം എന്റെ കണ്ണുകൾ അമ്മയെ തെരഞ്ഞു നടക്കും, എന്നാണ് കുട്ടി അമ്മയോട് പറയുന്നത്. അമ്മ വന്ന് അവനെ തലോടും എന്നത് അവന്റെ വിശ്വാസം. മനസ്സിൽ ഒരുപാട് പരിഭ്രമിക്കാറുണ്ടെങ്കിലും അച്ഛ നോട് പറയാറില്ല. മനസ്സിൽ പരിഭ്രമം ഉണ്ടായാലും മുഖത്ത് ഭാവമാറ്റം വരുത്താറില്ല. അമ്മ എല്ലാം അറിയുന്നുണ്ടെന്നാണ് അവന്റെ വിശ്വാസം.

ഇവിടെ അമ്മയോടുള്ള കുട്ടിയുടെ സ്നേഹം, വിശ്വാസം എന്നിവയാണ് കാണപ്പെടുന്നത്. എല്ലാ വിഷമങ്ങളിൽ നിന്നും അമ്മ അവനെ രക്ഷിക്കും എന്നാണ് അവന്റെ വിശ്വാസം. വാസ്ത വത്തിൽ ഇതാണ് അവന് മുന്നോട്ട് പോകാനുള്ളതിനുള്ള ഊർജ്ജം നൽകുന്നത്.

गीत का आशय लिखें।

‘माँ’ गाने के बोल “तारे ज़मीन पर” फ़िल्म में माँ के प्रति बच्चे की भावनाओं को व्यक्त करते हैं। यह गाना बच्चे की मासूमियत, माँ के प्रति अटूट प्रेम और विश्वास को दर्शाता है। यह विख्यात गीतकार प्रसून जोशी ने लिखा है।

बच्चा कहता है कि अपनी माँ को वह बात कभी बताता नहीं है, लेकिन वह अँधेरे से डरता है । बच्चा अपनी माँ की परवाह करता है, लेकिन वह इसे दिखाता नहीं है। बच्चे को विश्वास है कि उसकी माँ सब जानती है, उसकी भावनाओं को समझती है। वह कहता है कि उसे भीड़ में अकेला न छोडो कि घर वापस आ न पाएगा। उसे इतनी दूर न भेजें कि वह अपनी माँ को याद भी न कर पाए। बच्चा पूछता है कि क्या वह इतना बुरा है कि उसे दूर भेजा जा रहा है। जब भी पापा मुझे झुलाते हैं, तो मेरी आँखें तुम्हें (माँ को) ढूँढ़ रही हैं, और यह सोचता है कि वह आकर उसे थामेगी। पापा से मैं यह कहता नहीं, पर मैं सहम जाता है। दिल में बहुत घबराता हूँ, पर चेहरे पर आ न देता है। बच्चे को विश्वास है कि उसकी माँ सब जानती है।

यह गीत माँ के प्रति प्यार, सम्मान और कृतज्ञता व्यक्त करने का एक सुंदर तरीका है। यह माँ के महत्व को याद दिलाता है और उनके द्वारा प्रदान किए गए प्यार और देखभाल के लिए धन्यवाद ज्ञापित करता है।

‘तारे ज़मीन पर’ എന്ന സിനിമയിലെ ‘അമ്മ’ എന്ന ഗാനത്തിലെ വരികൾ അമ്മയോടുള്ള കുട്ടിയുടെ വികാരങ്ങളെ വ്യക്തമാക്കുന്നു. ഈ ഗാനം കുട്ടിയുടെ നിഷ്കളങ്കത, അമ്മയോടുള്ള അതുല്യ നേ ഹം, വിശ്വാസം എന്നിവയെ കാണിച്ചു തരുന്നു. ഇത് വിഖ്യാതമായ സംഗീതജ്ഞൻ പ്രസൂൺ ജോശി രചിച്ചതാണ്.

ഇരുട്ടിനെ പേടിയാണ് എന്ന കാര്യം കുട്ടി അമ്മയോട് പറയാറില്ല. കുട്ടി അമ്മയെ നന്നായി ശ്രദ്ധിക്കുന്നുണ്ട്, പക്ഷേ അത് പുറത്ത് കാട്ടില്ല. അമ്മയ്ക്ക് എല്ലാം അറിയാമെന്നും, അവന്റെ വികാ രങ്ങളെ മനസ്സിലാക്കുന്നുണ്ടെന്നും കുട്ടിക്ക് വിശ്വാസമുണ്ട്. വീട്ടിലേയ്ക്ക് തിരിച്ചു വരാനാവാ ത്തവിധം എന്നെ തിരക്കിനിടയിൽ ഇപ്രകാരം ഉപേക്ഷിക്കരുത്. അമ്മയെ ഓർമ്മിക്കനാവാത്ത വിധത്തിൽ എന്നെ ഇത്രയും ദൂരത്തേയ്ക്ക് അയയ്ക്കരുത്. കുട്ടി ചോദിക്കുന്നത് ‘ഇത്രയും ദൂരത്തേയ്ക്ക് അയയ്ക്കുന്നത് താൻ ഇത്രയ്ക്ക് മോശമായതു കൊണ്ടാണോ എന്നാണ്. അച്ഛൻ എന്നെ ശക്തിയായി ഊഞ്ഞാലാട്ടുമ്പോഴൊക്കെ എന്റെ കണ്ണുകൾ അമ്മയെ അന്വേഷിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കും. അവൻ ആലോചിക്കുന്നത് അമ്മ വന്ന് എന്നെ പിടിക്കും എന്നാണ്. അച്ഛനോട് ഞാൻ ഇത് പറയില്ല, പക്ഷേ ഞാൻ പരിഭ്രമിക്കാറുണ്ട്. മനസ്സിൽ ഒരുപാട് പരിഭ്രമിക്കുന്നുണ്ട്. പക്ഷേ പുറത്ത് കാട്ടാറില്ല. അമ്മ എല്ലാം അറിയുന്നുണ്ടെന്ന് കുട്ടിക്ക് വിശ്വാസമുണ്ട്.

അമ്മയോടുള്ള തന്റെ സ്നേഹം, ആദരവ്, നന്ദി എന്നിവ അറിയിക്കാനുള്ള നല്ലൊരു ഉപാ യമാണ് ഈ ഗാനം. ഇത് അമ്മയുടെ മഹത്വത്തെ ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു, അമ്മ തന്ന സ്നേഹത്തിനും സംരക്ഷണത്തിനും നന്ദി പ്രകടിപ്പിക്കുന്നു.

मेरी माँ लेखक परिचय

फिल्मी गीत (प्रसून जोशी)

प्रसून जोशी

प्रसून जोशी का जन्म 16 सितंबर 1968 को अल्मोडा (उत्तराखंड) में हुआ। वे हिंदी कवि, लेखक, पटकथाकार और फिल्मी गीतकार हैं। वे अंतर्राष्ट्रीय विज्ञापन कंपनी ‘मैकऐन इरिक्सन’ में कार्यकारी अध्यक्ष हैं। फ़िल्म ‘तारे ज़मीन पर’ का गाना ‘मेरी माँ ….. के लिए उन्हें ‘राष्ट्रीय पुरस्कार’ भी प्राप्त हुआ है। वे पद्मश्री उपाधि से सम्मानित हैं।

ഉത്തരാഖണ്ഡിലെ അൽമോഡയിൽ സെപ്റ്റംബർ 16, 1968 ലാണ് പ്രസൂൺ ജോശി ജനിച്ചത്. അദ്ദേഹം ഹിന്ദി കവി, ലേഖകൻ തിരക്കഥാകൃത്ത്, സിനിമാ സംഗീതജ്ഞൻ എന്നീനിലകളിൽ പ്രശസ്തനാണ്. അദ്ദേഹം അന്താരാഷ്ട്ര പരസ്യ കമ്പനിയായ ‘മാക്ഐൻ ഇറിക്സൺ’ ന്റെ എക്സിക്യൂട്ടീവ് ചെയർമാൻ ആണ്. ‘तारे ज़मीन पर’ എന്ന സിനിമയിലെ ‘मेरी माँ…. എന്ന പാട്ടിന് അദ്ദേഹത്തിന് ദേശീയ പുരസ്ക്കാരം ലഭിച്ചു. അദ്ദേഹം പദ്മശ്രീ പുരസ്ക്കാരത്താൽ ആദരിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.

मेरी माँ शब्दार्थ

मदद लें :
बतलाता नहीं – പറയാറില്ല
पर – लेकिन, എന്നാൽ
अंधेरा – ഇരുട്ട്
डरना – പേടിക്കുക
यूँ – ഇപ്രകാരം
दिखलाता नहीं – കാണിക്കാറില്ല
परवाह करता हूँ – ശ്രദ്ധിക്കുന്നു
पता होना – അറിവുണ്ടാവുക
भीड़ में – തിരക്കിൽ
छोड़ना – ഉപേക്ഷിക്കുക
घर लौटना – വീട്ടിലേക്ക് മടങ്ങിവരുക
आ ना पाऊँ – വരാൻ കഴിയില്ല
भेजना – അയക്കുക
याद – ഓർമ്മ
बुरा – ചീത്ത
ज़ोर से – ശക്തിയായി
जब झूला झूलते हैं – ഊഞ്ഞാൽ ആടുമ്പോൾ
नज़र – ദൃഷ്ടി
ढूँढ़ना – അന്വേഷിക്കുക
थामेगी – പിടിക്കും
सहम जाना – പരിഭ്രമിക്കുക
चेहरे पे – മുഖത്ത്
आने देता नहीं – വരുത്താറില്ല
दिल – മനസ്സ്
घबराना – പരിഭ്രമിക്കുക

Practicing with SCERT Kerala Syllabus 8th Standard Hindi Textbook Solutions Unit 3 Chapter 2 बाइसिकल थीव्स Bicycle Thieves Question Answer Notes Summary in Malayalam & Hindi improves language skills.

Bicycle Thieves Class 8 Question Answer Notes Summary

SCERT Class 8 Hindi Unit 3 Chapter 2 Question Answer Kerala Syllabus बाइसिकल थीव्स

Bicycle Thieves Question Answer

विश्लेषणात्मक प्रश्न :

प्रश्न 1.
गरीबी और उदासी की तुलना धूप से की है। क्यों?
ദാരിദ്ര്യത്തെയും ദുഃഖത്തെയും വെയി ലിനോട് താരതമ്യപ്പെടുത്താൻ കാരണം എന്തുകൊണ്ട്?
उत्तर:
धूप निकलते तो उसका प्रकाश हर कहीं एक समान फैल जाता है। यहाँ गरीबी और उदासी भी इसी तरह देश-भर फैल गई थी। इसलिए गरीबी और उदासी की तुलना धूप से की गई है।
വെയിൽ ഉദിക്കുമ്പോൾ എല്ലായിടത്തും അതി ന്റെ പ്രകാശം ഒരുപോലെ വ്യാപിക്കുന്നു. ഇവിടെ ദാരിദ്ര്യവും ദു:ഖവും ഇതുപോലെ രാജ്യത്ത് മുഴുവൻ വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നത് കൊണ്ട്ദാ രിദ്ര്യത്തെയും ദുഃഖത്തെയും വെയി ലിനോട് ഉപമിച്ചിരിക്കുന്നു.

प्रश्न 2.
‘बिखरती मानवता’ का क्या तात्पर्य है?
‘ചിതറുന്ന മനുഷ്യത്വം’ എന്നതിന്റെ ഉദ്ദേശ്യ മെന്താണ്?
उत्तर:
अंतोनियो की साइकिल चोरी हो गई । इधर-उधर ढूँढते रहे। कहीं मिली नहीं । उसे हमेशा दुख ही झेलना पड़ा। कहीं मानवता नहीं बची थी। इसलिए ‘बिखरती मानवता’ कहा गया।
അന്റോണിയോയുടെ സൈക്കിൾ കളവു പോയി. അന്റോണിയോ അവിടെയും ഇവിടെ യും തിരഞ്ഞെങ്കിലും സൈക്കിൾ എവിടെ നിന്നും കിട്ടിയില്ല. അയാൾക്ക് എപ്പോഴും ദുഃഖ ങ്ങൾ മാത്രം സഹിക്കേണ്ടി വന്നു. എവിടെ യും മനുഷ്യത്വം ബാക്കിയുണ്ടായിരുന്നില്ല. അതിനാൽ ‘ചിതറുന്ന മനുഷ്യത്വം’ എന്ന് പറ യുന്നത്.

प्रश्न 3.
अपनी ईमानदारी भूख से टकराने पर आप क्या करेंगे?
താങ്കളുടെ സത്യസന്ധത വിശപ്പുമായി കൂട്ടി യിടിക്കുമ്പോൾ എന്ത് ചെയ്യും?
उत्तर:
पहले चोरी करने को सोचेंगे। लेकिन बाद में वह छोड देगा। शायद कोई और नौकरी ढूँढ लेगा।
ആദ്യം മോഷണത്തെക്കുറിച്ച് ചിന്തിക്കും. പ ക്ഷെ പിന്നീട് ഉപേക്ഷിക്കും. ഒരുപക്ഷേ വേറെ വല്ല ജോലിയും അന്വേഷിച്ച് പോകും.

प्रश्न 4.
‘मुश्किल दिन है जिसका सामना करने निकली एक भीड है’ – इसका क्या तात्पर्य है?
കഷ്ടപ്പാടിന്റെ ദിവസം, അതിനെ നേരിടാൻ ഇറങ്ങിയ ഒരു ജനക്കൂട്ടം ഇത് കൊണ്ട് എന്താണ് ഉദ്ദേശിക്കുന്നത്?
उत्तर:
भीड तो हर दिन मुश्किल झेल रहे हैं। वे जीवन की समस्याओं को लेकर आगे बढते हैं। अंतोनियो जैसे गरीब इंसान के लिए हर दिन मुश्किल का होगा। कठिनाइयों से गुजरते गुजरते लोग इससे परिचित हो चुके हैं।
ജനങ്ങൾ എന്നും കഷ്ടപ്പാടുകൾ സഹിച്ച് കൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്. ജീവിതത്തിലും പ്രശ് നങ്ങളുമായി അവർ മുന്നോട്ട് പോവുന്നു. അന്റോണിയോയെ പോലെനായ ഒരാൾക്ക് എന്നും കഷ്ടപ്പാടിന്റെ ദിവസമാണ്. ദരിദ്ര രായത് കൊണ്ട് അവർക്ക് ഓരോ ദിവസവും ദുരിതമാണ്. അതുകൊണ്ട് അവർക്ക് ഇത് ഒരു പരിചയമായിട്ടുണ്ട്.

प्रश्न 5.
हम अकेले नहीं हैं। इसकी प्रासंगिकता पर विचार प्रकट करें।
‘ഞങ്ങൾ ഒറ്റക്കല്ല’ – ഈ പ്രസ്താവനയുടെ പ്രാധാന്യത്തെക്കുറിച്ച് എഴുതുക.
उत्तर:
हम अकेले नहीं हैं। सारी दुनिया हमारे साथ है। दुनिया के कोने-कोने में ऐसे लोग होंगे जो हमारी जैसी सुविधाओं से खुश हो रहे हैं, हमारे जैसे दुखों से टूट रहे हैं।
ഞങ്ങൾ ഒറ്റക്കല്ല. ലോകം മുഴുവൻ നമ്മു ടെ കൂടെയുണ്ട്. നമ്മുടെ സന്തോഷങ്ങ ളെ പ്പോലെ ഉള്ള സന്തോഷങ്ങളിൽ സന്തോ ഷി ക്കുകയും, ദുഃഖത്തിൽ ദുഃഖിക്കുകയും ചെയ്യു ന്ന ഒരുപാട് പേർ ഈ ലോകത്തിന്റെ പലയിടത്തും ഉണ്ടാകും.

प्रश्न 1.
प्रत्येक वाक्य के रेखांकित शब्दों का संबंध पहचानें और वाक्यों की पूर्ति करें।
• अंतोनियो साइकिल चलाता है।
• अंतोनियो और बूनो साइकिल ढूँढते हैं।
• अंतोनियो की पत्नी मारिया घर के सामान बेचती है।
सभी वाक्य सामान्य वर्तमानकाल में हैं। पहले वाक्य में कर्ता ‘अंतोनियो’ शब्द पुल्लिंग और एकवचन होने के कारण क्रिया ‘चलाता है’ का प्रयोग हुआ है। दूसरे वाक्य में कर्ता ‘अंतोनियो और ब्रूनो’ पुल्लिंग एवं बहुवचन होने के कारण ‘ढूँढते हैं’ क्रिया का प्रयोग हुआ है। तीसरे वाक्य में कर्ता अंतोनियो की पत्नी मारिया स्त्रलिंग, एकवचन होने के कारण ‘बेचती है’ क्रिया का – प्रयोग हुआ है।
എല്ലാ വാക്യങ്ങളും സാമാന്യ വർത്തമാന കാലത്തിലാണ് ഉള്ളത്. ആദ്യത്തെ വാക്യത്തിൽ കർത്താവ് ‘അന്റോണി യാ’ എന്ന പദം പുല്ലിംഗവും ഏകവചന വും ആയത് കാരണമാണ് ക്രിയ ‘चलाता ह’ എന്ന് പ്രയോഗിച്ചത്. രണ്ടാമത്തെ വാക്യത്തിൽ കർത്താവ് അന്റോണിയായും, ബ്രൂണോയും രണ്ട് പേർ ഉള്ളത് കാരണം പുല്ലിംഗം ബഹുവചനം ആയത് കൊണ്ട് ‘ढूँढते हैं’ എന്ന ക്രിയ പ്രയോഗിച്ചു. മൂന്നാമത്തെ വാക്യത്തിൽ കർത്താവ് അന്റോ ണിയോയുടെ ഭാര്യ മരിയ സ്ത്രീലിംഗവും, ഏകവചനവും ആയത് കൊണ്ട് ‘बेचती है’ എന്ന ക്രിയ പ്രയോഗിച്ചു.
० बालक साइकिल खोजने ………………………
० बालिका साइकिल खोजने ……………………. (निकलना)
उत्तर:
बालक साइकिल खोजने निकलता है।
बालिका साइकिल खोजने निकलती है।

प्रश्न 2.
नमूने के अनुसार वाक्यों को जोड़कर लिखें।

(ഏതെങ്കിലും ഇഷ്ടപ്പെട്ട സിനിമയുടെ വിശേ ഷതകൾ അവതരിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് ഒരു സിനി മാ ലേഖനം തയ്യാറാക്കുക.)
उत्तर:
तारे ज़मीन पर एक भावनात्मक यात्रा

भारतीय सिनेमा में कुछ फिल्में केवल मनोरंजन नहीं करतीं, बल्कि दर्शकों के मन-मस्तिष्क को झकझोर देती हैं। ऐसी ही एक अद्भुत फिल्म है ‘तारे ज़मीन पर’ । यह एक बालक की मनोवैज्ञानिक स्थिति को चित्रित करती है। हम हर बच्चे को एक जैसा देखने की भूल मत करना चाहिए।

फिल्म का केंद्रबिंदु ईशान अवस्थी, एक आठ वर्षीय बालक है। वह पढ़ाई में कमजोर है। लेकिन कल्पना शक्ति और चित्रकला में गहरी रूचि रखता है। उसे डिस्लेक्सिया नामक समस्या है।

उसके माता-पिता और शिक्षक शुरुआत में यह समझ नहीं पाते। यह विषय बहुत कम ही भारतीय फिल्मों में देखा गया था।

फिल्म हर दर्शक को कहीं न कहीं छूती है। माँ की ममता बच्चे का अकेलापन, शिक्षक का सच्चा मार्गदर्शन, समाज की कठोरता सबकुछ बहुत सजीव रूप में प्रस्तुत किया गया है। यह फिल्म हमें यह याद दिलाती है हर बच्चा खास है, बस उसे समझने की एक कोशिश चाहिए।
താരേ സമീൻ പർ – ഒരു ഭാവനാപരമായയാണ്.

ഭാരതീയ സിനിമകളിൽ ചിലത് മാനസി കോന്നാസത്തിന് വേണ്ടിയുളളതു ത്രമുള്ളതല്ല പകരം മനത്തിനെയും തല ച്ചേറിനെയും പിടിച്ചു കുലുക്കുന്നതാണ്. അങ്ങനെയുള്ള ഒരു അത്ഭുത സിനി യാണ് ‘താരെ സമീൻ പർ’. ഇത് ഒരു ആൺ കുട്ടിയുടെ മനഃശാസ്ത്രപരമായ അവസ്ഥയാണ് ചിത്രീകരിക്കുന്നത്. നമ്മൾ ഓരോ കുട്ടിയെയും ഒരേപോലെ കാണരുത് എന്ന ചിന്തയിലേക്ക് നയിക്കുന്നു.

സിനിമയുടെ കേന്ദ്രബിന്ദു ഇഷാൻ അവ സി എന്ന എട്ട് വയസ്സുള്ള ബാലകനാണ്. അവൻ പഠിത്തത്തിൽ പിനോക്കമായത്. എന്നാൽ ഭാവനയിലും ചിത്രകലയിലും മികച്ച് നിൽക്കുന്നു. അവന് ഡിസ്ലെക്സിയ എന്ന പ്രശ്നമുണ്ട്. അവന്റെ മാതാപിതാ ക്കൾക്കും,അധ്യാപകർക്കും ആദ്യഘട്ടത്തിൽ ഇത് മനസ്സിലാക്കാൻ സാധിച്ചില്ല. ഇത് വളരെ കുറഞ്ഞ ഇന്ത്യൻ സിനിമകളിൽ മാത്രമേ കാണാൻ സാധിച്ചിട്ടുള്ളൂ.

സിനിമ ഓരോ പ്രേക്ഷകനെയും ർശിക്കുന്നതാണ്. അമ്മയുടെ വാത്സല്യം, കുട്ടിയുടെ ഏകാന്തത, അധ്യാപകന്റെ സത്യ സന്ധമായ മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശം, സമൂഹത്തിന്റെ തീക്ഷ്ണത എന്നിവ എന്നിവ വളരെ സജീവമാ യി അവതരിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഈ സിനിമ ന മ്മെ ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നത് ഇതാണ് – ഓരോ കുട്ടിയും വ്യത്യസ്തനാണ്, അവനെ മന സ്സിലാക്കാൻ ശ്രമിക്കേണ്ടത് നമ്മുടെ കടമ യാണ്.

प्रश्न 3.
आपके स्कूल के फ़िल्मोत्सव में ‘बाइसिकल थीव्स’ सिनेमा का प्रदर्शन होने वाला है। इसके लिए एक पोस्टर तैयार करें।

उत्तर:

बाइसिकल थीव्स निम्नलिखित प्रश्नों के उत्तर एक शब्द या वाक्य में लिखें :

प्रश्न 1.
‘बाइसिकल थीव्स’ के रचयिता कौन है?
उत्तर:
वरुण ग्रोवर।

प्रश्न 2.
‘बाइसिकल थीव्स’ कौन-सी विधा में आता है
उत्तर:
फ़िल्मी लेख।

प्रश्न 3.
गरीबी और उदासी किस तरह फैली हुई है?
उत्तर:
धूप की तरह।

प्रश्न 4.
अंतोनियो कहाँ के रहनेवाले हैं?
उत्तर:
शोम में रहनेवाला

प्रश्न 5.
अंतोनियो को क्या चाहिए?
उत्तर:
नौकरी।

प्रश्न 6.
नौकरी के लिए क्या होना जरूरी है?
उत्तर:
साइकिल।

प्रश्न 7.
अंतोनियो की पत्नी मारिया ने साइकिल के लिए कैसे पैसे जुटाई?
उत्तर:
घर का सामान बेचकर

प्रश्न 8.
काम के पहले ही दिन क्या होती है?
उत्तर:
साइकिल चोरी होती है।

प्रश्न 9.
अंतोनियो के बेटे का नाम क्या है?
उत्तर:
ब्रूनो।

प्रश्न 10.
अंतोनियो और बेटा ब्रूनो साइकिल खोजने कहाँ-कहाँ जाते हैं?
उत्तर:
चोर बाज़ार और बदनाम इलाकों में।

प्रश्न 11.
ब्रूनो के लिए पहला अनुभव क्या था?
उत्तर:
बिखरती मानवता

प्रश्न 12.
अंतोनियो सडक के किनारे क्या देखता है?
उत्तर:
एक लावारिस साइकिल

प्रश्न 13.
साइकिल का असली मालिक अंतोनियो को क्यों छोड़ देता है?
उत्तर:
अंतोनियो की हालत देखकर

प्रश्न 14.
दुनिया का मुश्किल दिन सामना करनेवाले कौन है?
उत्तर:
भीड।

प्रश्न 15.
‘बाइसिकल थीव्स’ फिल्म हमें क्या-क्या सिखाता है?
उत्तर:
सही और गलत की परिभाषा, इतिहास का एक पाठ, युध्द का असली चेहरा, एक परिवार का महत्व

प्रश्न 16.
फिल्में किसके लिए होती हैं?
उत्तर:
मन बहलाने के लिए, दिल तोडने और रुलाने के लिए।

प्रश्न 17.
फिल्में कहानी के ज़रिए क्या एहसास दिलाता है?
उत्तर:
हम कितने कमज़ोर है, ताकतवर हैं, संवेदनशील हैं, फूहड़ हैं, बदतमीज हैं।

प्रश्न 18.
सबसे जरूरी बात क्या है?
उत्तर:
हम अकेले नहीं हैं।

प्रश्न 19.
फिल्में हमें किससे बाँधती है?
उत्तर:
एक अदृश्य चाँदी की डारे से।

प्रश्न 20.
फिल्में हमें क्या सिखा देती है और किसकी तरह?
उत्तर:
करारी पतंग की तरह हलके से झोंके में उड़ना सिखा देती है।

Bicycle Thieves Summary in Malayalam

बाइसिकल थीव्स Summary in Malayalam

पाठ का सारांश :
सीधी-सी कहानी …………………………… – यह पहला अनुभव है। [Textbook page no. 54)

ലളിതമായ കഥയാണ്. രണ്ടാം ലോക മഹായുദ്ധത്തിന് ശേഷമുള്ള ഇറ്റലിയാണ്. ഓരിദ്ര്യവും ദുഃഖവും വെയിൽ പോലെ രാജ്യം മുഴുവൻ വ്യാപിച്ചു കഴിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. റോമിൽ താമസിക്കുന്ന അന്തോ ണിയോവിന് ജോലി ആവശ്യമുണ്ട്. സൈക്കിൾ ആവശ്യമുള്ള ജോലിയാണ് കിട്ടിയിരിക്കുന്നത്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭാര്യ മാരിയ ഒരുപാട് കഷ്ടപ്പെട്ട്’ വീട്ടിലെ സാധനങ്ങൾ വില്പന നടത്തി സൈക്കിൾ വാങ്ങാനുള്ള പൈസ സ്വരൂപിക്കുന്നു. ജോലിയുടെ ആദ്യ ദിവസം തന്നെ അന്തോണിയോ വിന്റെ സൈക്കിൾ കളവ് പോകുന്നു. അവൻ തന്റെ പത്ത് വയസ്സുള്ള മകൻ ബ്രൂണോവിനോ ടൊപ്പം സൈക്കിൾ അന്വേഷിച്ച് നടക്കുന്നു. ആദ്യം. ചോർ ബാസാറിൽ, പിന്നീട് നഗരത്തിൻറെ മറ്റ് ചീത്തപേരുള്ള സ്ഥലങ്ങളിൽ. അച്ഛനും മകനും നിരാശയുടെയും വിശ്വാസത്തിന്റെയും ഇടയിൽ കിടന്ന് ആടിക്കളിക്കുന്നു. ഒരു പക്ഷേ അന്തോണിയോ ലോകത്തിലെ ഒരുപാട് ദുഃഖങ്ങൾ സഹി ച്ചിട്ടുണ്ട്. ബ്രൂണോയെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം ചിതറുന്ന മനുഷ്യത്വം എന്നത് ആദ്യത്തെ അനുഭവം ആണ്.

(सब जगह. …………….. .एक भीड है।) [Textbook page no. 54-55)

എല്ലായിടത്തും പോയി പരാജയപ്പെട്ട് അവസാനം അന്തോണി യോ റോഡ് സൈഡിൽ ആരും അവകാശപ്പെടാത്ത ഒരു സൈക്കിൾ കാണുന്നു. മോഷണം ചീത്തകാര്യമാണെന്ന് അവന് അറി യാം. പക്ഷെ അവന്റെ സത്യസന്ധത വിശപ്പുമായി ഏറ്റുമുട്ടിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു. അന്തോണിയോ ആ സൈങ്കിൾ മോഷ്ടിക്കാനുള്ള ശ്രമം നടത്തുന്നു, പക്ഷെ പിടിക്കപെടുന്നു. സൈക്കിളി ന്റെ ഉടമസ്ഥൻ അന്തോണിയോവിന്റെ അവസ്ഥ കണ്ടിട്ട് അവനെ പോകാൻ അനുവദിക്കുന്നു. അന്തിമദൃശ്യത്തിന്റെ അതീവ ദു:ഖിതരായി, ലജ്ജിച്ച് അന്തോണിയോവും ബ്രൂണോയും ജനങ്ങളുടെ കൂടെ നടന്നുപോകുന്നതായി കാണുന്നു. സൈക്കിളില്ല, പക്ഷെ ലോകത്ത് ഇപ്പോഴും കരുണയുണ്ട്, വിശ്വാസമുണ്ട്, വിഷമദിവസത്തെ നേരിടാനെരുങ്ങിയ ഒരു ജനക്കൂട്ടമുണ്ട്.

(एक सरल ……………………… पतंग की तरह।) [Textbook page no. 55-56)

ഒരു ലളിതമായ കഥ നമ്മളെ എവിടെ കൊണ്ടു പോകുന്നത്. ശരിയുടെയും തെറ്റിന്റെയും വ്യഖ്യാനം, ചരിത്രത്തി ലെ ആപാഠം, വെടിമരുന്നിൻറെ പുക പോയതിന് ശേഷമുള്ള യുദ്ധത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ മുഖം, ഒരു കുടുംബത്തിന്റെ മഹത്വം.

സിനിമകൾ എത്രത്തോളം ചിരിപ്പിക്കുകളും, മനസ്സിനെ സന്തോഷിപിക്കുകളും ചെയ്യുന്നോ അത ത്തോളം മനസ്സിനെ മുറിവേൽപ്പിക്കാനും കരയിപ്പിക്കാനും സാധിക്കുന്നവയാണ്. സിനിമകൾ കഥ യിലൂടെ നമ്മെ ബോധ്യപെട്ടുത്തുന്നത്. നാം എത്രമാത്രം ദുർബലരാണ്, ശക്തിശാലികൾ ആണ്, വികാരഭരിതരാണ്, സാംസ്കാരമില്ലാത്തവരാണ്, മര്യാദയില്ലാത്തവരാണ് എന്നൊക്കെയാണ്. പക്ഷെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട കാര്യം – നമ്മൾ ഒറ്റയ്ക്കല്ല. ലോകം മുഴുവനും, വളരെ ദൂരെയുള്ള ദേശങ്ങളിലും, നമ്മുടേതല്ലാത്ത ഭാഷ സംസാരിക്കുന്ന ദേശങ്ങളിൽ നമ്മുടെ സന്തോഷങ്ങളെപ്പോലെ സന്തോ ഷിക്കുകയും, നമ്മുടെ ദുഃഖങ്ങളെപോലെ ദുഃഖിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ജനങ്ങളുണ്ട്. ഒരു അദൃശ്യമായ വെള്ളിച്ചരടുകൊണ്ട് സിനിമകൾ നമ്മെ കെട്ടിയിരിക്കുകയാണ്. ഇത് വളരെ ഉയരമുള്ള മേൽക്കൂര യുടെ മുകളിലാണ് നമ്മെ കൊണ്ട് നിർത്തുന്നത്. ഏതെങ്കിലും പുതിയാ ദൃഢമായ പട്ടത്തെപോലെ ചെറിയ കാറ്റിൽ നമ്മളും പറക്കാൻ പഠിക്കുകയാണ്.

बाइसिकल थीव्स लेखक परिचय

फ़िल्मी लेख (वरुण ग्रोवर)

वरुण ग्रोवर

वरुण ग्रोवर का जन्म 26 जनवरी 1980 को हिमाचल प्रदेश के सुंदर नगर में हुआ। आप लेखक, फिल्म गीतकार और फिल्म निर्माता हैं। आपको सर्वश्रेष्ठ गीतकार पुरस्कार (2015), संवाद योजना के लिए फिल्म फेयर पुरस्कार (2022), आई आई एफ ए का सर्वश्रेष्ठ फिल्म
गीतकार पुरस्कार (2016) आदि कई पुरस्कार प्राप्त हुए। ‘पेपर -चोर’, ‘बिक्कू’, ‘करेजवा’ आदि आपकी प्रकाशित रचनाएँ हैं।

വരുൺ ഗ്രോവർ ഹിമാചൽ പ്രദേശിലെ സുന്ദർ നഗറിൽ 1980 ജനുവരി 26 നാണ് ജനിച്ചത്. അദ്ദേഹം ഒരു ലേഖകൻ, സിനി മാ സംഗീതജ്ഞൻ, സിനിമാ നിർമ്മാതാവ് എന്നീ നിലക ളിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന് സർവ്വശ്രേഷ്ഠ സംഗീതജ്ഞനുള്ള പുരസ്കാരം (2015) ഡയ ലോഗ് റൈറ്റിങ്ങിനുള്ള ഫിലിം ഫെയർ പുരസ്കാരം (2022) ഐ.ഐ.എഫ്.എ യുടെ സർവ്വശ്രേഷ്ഠ സിനിമാ സംഗീതജ്ഞ പുരസ്കാരം (2016) എന്നിവയെല്ലാം നിരവധി പുരസ്കാരങ്ങൾ ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. ‘पेपर-चोर’, ‘बिक्कू’, ‘करेजवा’ എന്നിവ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച രചനകളാണ്.

बाइसिकल थीव्स शब्दार्थ

मदद ले :

सीधी-सी – ലളിതമായ, simple
दूसरा विश्व युध्द – രണ്ടാം ലോക മഹായുദ്ധം
गरीबी – ദാരിദ്ര്യം
उदासी – ദുഃഖം
धूप – വെയിൽ
छाई – വ്യാപിച്ചു, spread
नौकरी – ജോലി, job
जरूरी – ആവശ്യം
बडी मुश्किलों से – വലിയ വിഷമത്തോടെ
बेचना – വിൽക്കുക.
जुटाना – കൂട്ടിവെക്കുക, एकत्रित करना
चोरी हो जाना – കളവ് പോകുക
खोजना – അന്വേഷിക്കുക.
चोर बाज़ार – കള്ളച്ചന്ത, പഴയതും പുതിയ തുമായ സാധനങ്ങൾ വിൽ ക്കുന്ന സ്ഥലം.
बदनाम – ചീത്തപ്പേരുള്ള
इलाका – പ്രദേശം
हताशा – നിരാശ
उम्मीद – വിശ്വാസം, പ്രതീക്ഷ
ढूंढते रहना – അന്വേഷിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുക.
शायद – ഒരു പക്ഷേ.
झेलना – സഹിക്കുക
बिखरती मानवीयता – ചിതറുന്ന മനുഷ്യത്വം, dispersing humanity
हारना – പരാജയപ്പെടുക.
लावारिस – അവകാശികളില്ലാത്തത്, unclaimed
दिखना – കാണപ്പെടുക.
चोरी – കളവ്
बुरी चीज़ – ചീത്ത കാര്യം
ईमानदारी – സത്യസന്ധത
भूख – വിശപ്പ്.
टकराना – കൂട്ടിയിടിക്കുക.
चुराना – മോഷ്ടിക്കുക
कोशिश – ശ്രമം
पकड़ा जाना – പിടിക്കപ്പെടുക.
मालिक – ഉടമസ്ഥൻ, owner
हालत – അവസ്ഥ.
भीड़ – തിരക്ക്
ढूंढे हुए – തിരഞ്ഞുകൊണ്ട്
शर्मिंदा – ലജ്ജിച്ച്
सामना करना – നേരിടുക.
सही – ശരി
गलत – തെറ്റ്
इतिहास – ചരിത്രം, history
असली चेहरा – യഥാർത്ഥ മുഖം
बारह – പന്ത്രണ്ട്
धुआँ – പുക
छँटना – മാറിപ്പോവുക
बहलाना – സന്തോഷിപ്പിക്കുക
दिल तोडना – മനസ്സ് വിഷമിപ്പിക്കുക
एकता – കരയിക്കുക
जरिए – മുഖേന, through
एहसास दिलाना – ബോധ്യപ്പെടുത്തുക
कमजोर – ദുർബലൻ
ताकतवर – ശക്തിമാൻ
संवेदनशील – വികാരഭതിമായ
फूहड़ – സംസ്കാരമില്ലാത്ത
बदतमीज – മര്യാദയില്ലാത്ത
टूट रहना – കഷ്ടപ്പെടുക
बाँधना – കെട്ടുക.
चाँदी की डोरे – വെള്ളികൊണ്ടുള്ള ചരട്
खडा कर देना – നിർത്തുക
ऊँची छत पर – ഉയരമുള്ള മേൽക്കൂരയിൽ
हलके से – നേരിയ
झोंके में – കാറ്റിൽ
उड़ना – പറക്കുക
सीख जाना – പഠിക്കുക
नई – പുതിയ
करारी – ദൃഢമായ
पतंग – പട്ടം, kite